Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Aşı Şart, Aşı YOK!

Aşı Şart, Aşı YOK!

Paylaş

Sonbahar-kış döneminde mevsimsel hastalıklarla-Covid 19 virüsünün birleşmesini engellemek için toplumun grip, zatüree aşı yaptırması gerekiyor. Sağlık Bakanlığı’nın izlediği fiyat politikası nedeniyle firmalarla anlaşmaya varılamadı. Geçen yıl sadece bir firma aşı getirdi, grip aşısında ciddi sıkıntı yaşandı, zatüree aşı ise bulunamadı. Bu yıl Covid 19 virüsüne karşı ülkemizde 40-60 milyon riskli kişinin aşılanması gerekiyor. Ancak beklenen grip aşı miktarı 2-2,5 milyon, zatüree aşısı yine yok… Yani aşı şart ama aşı YOK!

Prof. Dr. Tutluoğlu

Akademik Solunum Derneği YKB

Göğüs Hastalıkları Uzmanı

Ülkemiz için bu günkü tabloya bakıldığında maalesef Covid 19’un yayılımı kontrolden çıkmış durumda. Özellikle Doğu-Güney Anadolu, Doğu Karadeniz bölge illerinde yoğun bakım yatağı sorunu yaşanıyor. Entübasyon anında yapılması gereken bir işlem olmasına rağmen sıra bekleyen hastalar var. Kontrolün kaybedilmesinin sebebine gelince; büyük şehirlerden tatil veya memleketlerine giden kişiler arasında bulunan hastalar. Eylül ayıyla bu kişilerin tekrar büyük şehirlere dönmesi vaka artışına neden olacak. Bu bir kısır döngü. Diğer önemli bir sorun ise; beklenen mevsimsel-viral enfeksiyonlar, grip vakaları ve kapalı ortamlara daha çok girilmesiyle enfeksiyon bulaşma riskinin artacak olmasıdır. Ayrıca göz ardı edilen diğer bir sorun; hava kirliliğinin viral ve solunum yolu enfeksiyonlarını tetiklediği hatta Covid 19’un daha ciddi seyretmesidir.

Covid 19 testi güvenilir mi?

Test sonuçlarının doğruluğu hakkında yorum yapabilmek için bazı noktaları bilmek gerekir.

1-Erken test yapılmış olabilir… Bir önceki gün hasta kişi ile temas olduğunda ertesi gün test yapılırsa sonuç negatif çıkabilir. Hastalık tablosu için en az iki ortalama beş-yedi hatta 14 güne kadar uzayabilir. Ancak bu zaman diliminde yapılan test sonucu güvenilir olabilir.

2-Sürüntü alınırken teknik önemlidir… Kişilerden örnek alınırken mümkün olduğunca boğaz-burun bölgelerinin derin kısmından, yeteri kadar sürüntü alınması gerekir.

3-Taşınma sırasında sorun ya da kayıplar olabilir…

Bilinmesi gereken bir diğer nokta ise; Covid 19 virüsü üst solunum yollarına fazla tutunmadan direk alt solunum yollarına inebilir. Test için sürüntü örneği üst solunum yollarından alındığında negatif çıkabilir ama tomografi ya da kan tahlillerine bakılarak -öncellikle kan sayımında lenfositlerin düşük olması- Covid 19 tespit edilebilir. Uzmanlar sadece Covid 19 test sonucuna göre değil hastanın diğer verilerine de bakarak tanıya karar veriyor.  

En büyük beklenti aşı. Aşı riski azaltır ama sıfıra indirmez.

Aşı geliştiren bazı ülkelerde en ileri aşamaya gelindi ama aşının başarı düzeyi ne olacak? Grip aşısında etkinlik yüzde 60-80 arasında değişir. Covid 19 aşısı da bulunduğunda yüzde 100 etkili olmayacak. Sadece hastalık devam edecek olsa da toplumun genelini kapsamasını engellenecek. Çünkü toplum bağışıklığının oluşması zor ve bunu beklemek tehlikeli. Hastalığın kimde ölümcül kim de sakin seyredeceği bilinmiyor. Beklerken virüs değişikliğe uğrayabilir, ciddi şekilde hasta yoğunluğu oluşup, ölümler olabilir. Hedef hastalığa yakalanmamak, mümkün olduğunda geciktirmek ve Covid 19’u grip enfeksiyonu haline getirebilmek. Yakın gelecekte bir kola grip, diğer kola Covid 19 aşı yapılabilir. Bu koruyucu önlem olsa da grip ya da Covid 19’a yakalanma olasılığının sıfıra indirgendiği anlamına gelmez. Sadece riski azaltıp, tedbirlere aşı eklenmiş olacak. Maske, Mesafe, Temizlik mutlaka devam edecek.

Aşı ŞART, Aşı YOK!

Aşı mucize değildir sadece riski azaltır. Zatürree aşısı ‘Pnömokok’ denilen bakteriye karşı üretildi. 2 yaş altı çocuklara, erişkinlerde ise riskli gruplara yapılmaktadır. 60-65 yaş üstü, bağışıklık sistemi baskılanmış ya da bağışık sistemini baskılayan ilaç kullanan, kronik böbrek yetersizliği-diyabet-kalp-kronik akciğer, KOAH, astım, bronşit, kanser tedavisi gören, radyoterapi-kemoterapi alan her yaş grubundan hastalar riskli gruptur. Çalışmalar aşının Pnömokok mikrobu ile karşılaşıldığında zatürree hastalığına yakalanma riski ya da ağır gelişmesi, ölüm, hastaneye yatışları azalttığını ortaya koymuştur. Pnomokök mikrobu tüm insanların üst solunum yollarında yaşayıp, konaklayabilir. Bağışıklık sistemi zayıfladığında aktif hale geçer. Risk gruplarına zatürree aşısının önerilmesinin nedeni de budur. Ancak zatürree aşının iki formu vardır; biri 13 diğeri 23 çeşit mikrobu içerir. Daha hızlı ve fazla antikor oluşturmak için önerilen önce13’lü altı ay -bir yıl geçtikten sonra 23’lü aşı formunu yaptırmaktır. Risk gruplarına sağlık ocaklarında ücretsiz olarak yapılsa da ülkemizde 23’lü bulmak zor, 13’lüyü bulmak biraz daha kolaydır.

Bu yıl Covid 19 ile birlikte iki hastalığın birleşmesini önlemek grip aşısını sadece riskli grubun değil, herkesin yaptırması gerekiyor.  Grip zaten ölümcül bir hastalıktır. Aynı anda iki mikrop aynı kişiyi etkileyebilir. Aşı planlanması Şubat-Mart ayında belli olduğu için Türkiye’ye 2 milyon civarında aşı gelecek.

Sonbahar ile birlikte soğuk algınlığı, grip gibi mevsimler hastalıklara Covid 19 vakaları eklendiğinde tablo daha da ağırlaşacaktır. Koruyucu önlemler burada önem kazanıyor. Aşı mevsimsel hastalıklara yakalanma riskini düşürecektir.

Hasta grubundaki diğer bir sıkıntı kişinin toplu ulaşım ile sağlık merkezlerine gelmesidir. Dolaşırken zaten hastalığı bulaştırıyor. Covid 19 şüphesi olan ya da hafif geçiren kişilerin toplumdan izole edilip yurt, otel gibi yerlere yerleştirilmesi gerekir. Burada asıl sorun bütün mücadeleyi yüklenmiş olan sağlık çalışanları ağır çalışmalarına daha ne kadar dayanabilecek?

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Araç çubuğuna atla