Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Böcek Sokmalarına Karşı 10 Önlem

Böcek Sokmalarına Karşı 10 Önlem

Paylaş

Doğada daha fazla zaman geçirildiğinde arı, kene, böcek ve sivrisinek ısırıkları özellikle çocukların sağlığını tehlikeye atıyor. Bu konuda dikkatli olunması büyük önem taşır.

Doç. Dr. İsmail Yıldız

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Bal, sarı yabani ve iri arı sokmaları sık görülür. İri arılar, küçük olan sarı yabani arılardan daha tehlikeli olabilmektedir. Nefes borusu, göz kapağı ve ağız içinde gerçekleşen arı sokmaları ciddi risk taşır. Arı sokması sonrası ağrı, şişlik ve kızarıklık olsa da nadiren bulantı, kusma, baş dönmesi yapabilir. Eğer bu belirtiler varsa hemen doktora gidilmelidir. Arı sokması durumunda öncelikle arı iğnesini içerde bıraktıysa temiz bir cımbız yardımıyla çıkarılmalıdır. Genellikle bal arıları iğnelerini içerde bıraktığı için zehri kana geçmeden çıkarılabilirse ağrı şikayetleri daha hafif olacaktır. Arının soktuğu yer sabun ve su ile iyice dezenfekte edilmeli, kaşımaktan kaçınılmalıdır. Sokma sonrası oluşan ağrı şiddetine göre doktorun önereceği antihistaminik kremler kullanılabilir.

Böcek ısırmaları yaklaşık 7 gün içinde kaybolur

Böcek sokmalarında küçük kaşıntılar olabilir. Bunlar genellikle 24 saat içinde kaybolur. Bazen de 2 gün içinde ortaya çıkan kızarıklık ve kabartılar olabilir. Bunların iyileşme süresi ise 7 günü bulabilmektedir. Böcek sokmaları sonrası ürtiker yani kurdeşen ve anjiödem tabloları da gelişebilir. Ödem, ses kısıklığı, nefes darlığı, şokla birlikte dolaşım bozuklukları olursa en yakın hastaneye başvurulmalıdır. Evlerde sıklıkla karşımıza çıkabilen karıncanın da ısırılabileceği unutulmamalıdır. Karınca çenesi ile tutunarak başının çevresinde yaptığı dairesel hareketlerle birlikte birkaç yerden sokabilir. Soktuğu yerde içi sıvı dolu kabartılar oluşur. Kabartıları kaşımamak ve sürekli ellememek daha hızlı bir iyileşme süreci sağlayacaktır.

Alerji riski deri testleri ile değerlendirilir

Arı sokmaları ya da böcek ısırmalarının en önemli risk faktörlerinden biri alerjik reaksiyona sebep olmalarıdır. Alerji tanısında hasta hikayesi, deri testleri ve laboratuvar kan testleri önemlidir. Hasta olan çocuğun öyküsü ailesinden çok iyi bir şekilde alınmalı, geçmişteki arı-böcek sokmalarının zamanı, ne gibi özellikler taşıdığı, reaksiyonun nasıl seyrettiği ve beraberinde ne gibi şikayetlerin ortaya çıktığı araştırılmalıdır. Alerjisi oluştuktan sonra panik, korku, aşırı sıcak ve aşırı hareket alerjik reaksiyonu artırabilir. Tanı için deri testleri yapılabilir.

Kene ısırdıktan 3 gün sonra belirtiler görülüyor

Keneler 5 mm-1,2 cm boyunda, yassı-oval şekilli, 5-6 adet bacağı bulunan, kırmızı-kahverengi, uçamayan ve sıçrayamayan parazitlerdir. Daha çok sık ot ve çalıların bulunduğu yerlerde, hayvan barınma alanlarında görülür. Nisan – Ekim aylarında aktif olan kenelere karşı dikkatli olunmalıdır. Bir kene ısırdıktan ortalama 3 gün içinde belirtiler ortaya çıkmaya başlar. Göz ve yüzde kızarıklık olur, göğüste noktasal kanamalar görülebilir. Ayrıca cilt altı ve burun kanaması ve dışkıda-idrarda kan görülmesi gibi ciddi kanama bozuklukları olabilir. Kene ısırmasında takip edilmesi gereken belirtiler iştahsızlık, baş ağrısı, yüksek ateş, yaygın kas ağrıları, mide ağrısı, kusma ve ishaldir. Ağır vakalarda hastalığın beşinci gününden sonra karaciğer, böbrek ve akciğer yetmezliği ile santral sinir sistemi bozuklukları gelişebilir. Kene ısırmasında iyileşme genellikle 10. günden sonra başlar. Bazı vakalarda 4 haftaya kadar uzayabilmektedir.

Kene ezilmeden ve ağız kısmı kopmadan vücuttan çıkarılmalı

Hayvan barınakları veya kenelerin yaşayabileceği alanlarda çıplak ayakla dolaşılmamalı, kısa giysiler giyilmemeli mümkünse açık renkli, uzun kollu ve paçalı giysiler tercih edilmelidir. Vücut belirli aralıklarla kene yönünden muayene edilmeli, vücuda yapışan keneler kesinlikle ezilmeden ve ağız kısmı koparılmadan bir pensle sağa sola oynatarak, çivi çıkarır gibi alınmalıdır. Kenelerin üstüne kimyasal dökülmesi, kibrit ile yakılması gibi işlemler kenelerin hastalık etkenlerini aktarma riskini artırabilir. Bu tarz uygulamalardan kaçınılmalıdır.

Sivrisinek ısırıklarına karşı dikkatli olun

Su birikintileri, çöp kokuları ve sulak alanlar sivrisinek varlığını artırır. İnsan ve hayvanlardan kan emdikleri için ciddi hastalıklara bazen salgınlara ve en basit haliyle ısırmaya bağlı cilt reaksiyonlarına neden olabilirler. Sivrisineğin ısırdığı yerde yanma hissi, kızarıklık, kaşıntı ve şişlik olabilmektedir. Bu bulgular genellikle 1-2 gün sürebilmektedir. Sivrisinek ısırıklarında lokal cilt reaksiyonlarına yönelik antihistaminik kremler sürülebilir.

Arı-böcek ve sivrisinek sokmalarına karşı alınması gereken 10 önlem

  1. Böcek alerjilerinin tedavisinde öncelikle böceğin iğnesi deride kalmışsa, zehir kesesi sıkılmadan çıkarılmalıdır.
  2. Sokma sonrası hemen bir sağlık kuruluşuna başvurularak, uzman yardımı alınmalıdır.
  3. Koruyucu önlemler gereklidir. Bahçede veya yeşil bir alanda zaman geçirilecekse uzun çorap ve mutlaka ayakkabı giyilmelidir.
  4. Evin çevresinde bulunan arı kovanları kaldırılmalı veya imha edilmelidir.
  5. Şekerli ve açık gıdalara yaban arıları gelebileceğinden bunlar kapalı olarak saklanmalıdır.
  6. Arı alerjisi olan çocuklara parlak ve çiçekli giysiler giydirilmemelidir.
  7. Arı alerjisi olan çocuklar için aileler yanında otomatik epinefrin enjektörü (epi-fen) taşınmalıdır.
  8. Tehlikeli reaksiyonlarda hemen iğne yapılmalıdır. Böcek alerjilerinden özellikle arı alerjilerinde aşı tedavisi uygulanabilir. Bu tedavi, hastanede uygulanmalıdır.
  9. Sivrisinek ısırıklarından korunmak için; cibinlik kullanılmalı, ultrasonik veya solar, bitkisel ve optik sivrisinek kovucular kullanılabilir.
  10. Sivrisinekten korunmak için lavanta, kekik, nane, tarçın ve sarımsak gibi birçok bitkiden yararlanılmıştır. Örneğin; lavanta yağı kullanılması sivrisineklerin vücuda yaklaşmasını önlemektedir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*