Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Çocukların Kendi Sorunlarını Çözmesine İzin Verin!

Çocukların Kendi Sorunlarını Çözmesine İzin Verin!

Hem sosyal hem de psikolojik gelişimlerinde çocukların kendi sorunlarını çözebilme yeteneklerine sahip olması büyük rol oynar. Erken yaşlardan itibaren bu beceriyi sahip olan çocuklar sorunların üstesinden daha kolay gelebilir ve daha az kaygı yaşar. Bu noktada ebeveyn olarak bize düşen düşen görev ise çocuklarımıza iyi bir rol model olabilmek.

Psikoloji Uzmanı Deniz Erden

Çocuğunuzla ilgili “Kendi kararlarını verebilen, sorunları karşısında çözüm üretebilen ve insan ilişkileri kuvvetli” cümleleri duyunca kendinizi nasıl hissedeceğinizi düşünün. “Mutlu” ve “başarılı” olduğunuzu hissettirecek bu cümleleri duyabilmek için çocuk yetiştirirken pek çok noktaya dikkat etmek gerektiğini söyleyebiliriz. Çünkü hiçbir çocuk, bu özelliklerle dünyaya gelmiyor. Biz öğretmeden çocuklarımızdan bu özelliklere göre davranmalarını beklememiz gerekir. Peki, ne yapmalıyız?

Çözümün sadece parçası olun

Kişisel, sosyal ve mesleki alanlarda karşılaşılan problemleri çözebilmek için, eleştirel düşünme, planlama ve organize etme, gözden geçirme ve değerlendirme becerilerine sahip olmak gerekir. Bu nedenle yaşamın ilk yıllarından itibaren bu becerinin desteklenmesi önem taşır. Anne-baba olarak, çocukların bu becerilerinin gelişiminde çözümün tamamı değil sadece bir parçası olmamız gerekir. Kendi kararlarını verebilmeleri ve problemlerin üstesinden gelmelerini öğreterek, onları başkalarına bağımlı bireyler olmaktan kurtarabiliriz. Bu nedenle çocuklara uygun bir eğitimle problem çözücü düşünme biçimi kazandırılmalıdır.

Midesi ve başı ağrıyorsa…

Çocuklarda bu yetinin gelişmesine paralel olarak kendilerine güvenleri de güçlenebilir. Çocuklar günlük yaşamında zorluk düzeyi değişken olan birçok sorun ile karşılaşabilir. Problem çözme becerisi daha zayıf olan çocuklar zor görünen durumlardan kaçabilir. Sorunu çözmek yerine durumdan uzaklaşmayı ya da hiç dahil olmamayı tercih eder. Çözüm üretemeyeceğini düşünen çocukta aynı zamanda kaygı düzeyi artar, baş ağrısı, mide bulantısı şikayetler de görülebilir.

Farklı seçenekleri olduğunu gösterin

Bazı çocukların, arkadaşı tarafından oyuncağı elinden alındığında hemen arkadaşına vurduğunu ya da bu tarz tepkiler gösterdiğine şahit olmuşuzdur. Bu tür davranışlara, problemle karşılaştıklarında nasıl yaklaşmaları gerektiğini bilemeyen çocuklarda karşılaşılır. Bu çocuklar dürtüsel olarak akıllarına ilk geleni yapar. Çocuğa, uygulayabilecek farklı seçeneklerinin de olduğunu öğretmek gerekir. Unutmayın ki; çocuklar günlük hayatta karşılaşılan problemleri çözebilmek için gerekli sosyal becerileri büyürken kazanır. Yalnızca anne ve babalarından gördükleri yöntemleri değil, öğrenerek, etraflarındaki diğer yetişkinlerden de model alır. Ayrıca zaman içinde edindikleri kendi deneyimleri de ekleyerek problemlerinin çözümü için bir repertuvar geliştirir ve zamanı geldiğinde kendince uygun olanı kullanır.

Aşırı koruyucu ya da baskıcı olmayın

Araştırmalara göre, aşırı koruyucu ve aşırı baskı ve disiplinli olmak çocuklarda problem çözme becerilerinin gelişmesini engeller. Tam tersine demokratik ebeveyn tutumlarının ise çocuklarda problem çözme becerilerinin gelişmesine katkı sağlar.

Ebeveynler için yol gösterici öneriler:

  • Çocuğunuzu cesaretlendirin: Bir sorunla karşılaştığında çözüm yolu bulması için çocuğunuzu cesaretlendirin ve onu konu hakkında düşünmesi için teşvik edin.
  • Sorunu kesinlikle siz çözmeyin: Çocuğunuzun sorununu sürekli siz çözerseniz, ileride bu konuda sıkıntı yaşayacak ve çoğu zaman da bu problemlerle baş edemeyecektir. Bu nedenle kendi kendine çözüm bulması için fırsat verin. Gerektiğinde yardıma hazır olduğunuzu belirtmekten çekinmeyin.
  • Küçük sorumluluklar verin: Kendine güveni olan çocuk sorunlarla baş ederken daha rahat olur. Bu nedenle ona ev içinde küçük sorumluluklar vererek kendine olan güveni artırmaya çalışın.
  • Düşüncelerini sorun: Fikirlerini özgürce belirtebilen bir çocuk, sorun çözerken kendi kararlarının önemini anlayabilecek ve bu doğrultuda hareket edecektir. Bu nedenle her zaman çocuğunuzun fikirlerini sorun ve neden böyle düşündüğünü anlamaya çalışın.
  • Farklı konularda kitap okuyun ya da film izleyin: Çocuğunuza kitapta ya da filmde olan karakterlerle ilgili sorular sorun. Örneğin; kitaptaki karakter bir sorunla karşılaşmıştır, siz de çocuğunuza “Eğer, sen onun yerinde olsaydın ne yapardın?” diye sorabilirsiniz. Böylece ona farklı sorunlar hakkında düşünme fırsatı vermiş olursunuz.
  • Çeşitli yollar öğretin. Ona çözümü hazır olarak sunmak yerine bir sorunla nasıl baş edilmesi gerektiği konusunda bilgi verin. Bu durumu farklı örneklerle anlatmaya çalışın.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*