Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Çocukluk Dönemi Korkuları ve Baş Etme Yöntemleri

Çocukluk Dönemi Korkuları ve Baş Etme Yöntemleri

Paylaş

Her yaş döneminin kendine has korkuları vardır. 6-12 yaş arasındaki çocukların korkuları daha çok gerçek olaylarla ilgilidir. Eve hırsız girmesi, yakınını kaybetme, deprem, yangın gibi korkular bu yaş döneminde görülebilir. Bu yaş grubundaki çocuklar daha önceden tek başına uyuyabiliyorken; sosyal çevrelerindeki iletişimlerin, izlediği filmlerin, videoların ya da oynadığı oyunların da etkisiyle tuvalete tek gidememe, karanlıktan korkma, ebeveynle uyumak isteme gibi davranışlar sergileyebilir.

Reyzan ŞAHİN

Kültür Koleji ve Kültür2000 Koleji

Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen

Korku, içinde bulunduğumuz duruma değil, bu durum için geliştirdiğimiz düşüncelerimize verdiğimiz, tehlike düşüncesinin uyandırdığı ve krizle sonuçlanabilecek duygusal bir reaksiyondur. Korku her insanda görülen, gelişimin bir parçası olan temel bir duygudur.

Çocuklar izledikleri filmlerdeki karakterlerin gerçek olmadığını düşünseler de korkularına engel olmakta zorlanabilir, bu durumun nedenini sorduğunuzda ise “Bilmiyorum” cevabını verebilirler. Bu süreçte çocuğunuza nasıl destek olabileceğinize dair ipuçlarını sizler için düzenledik.

  • Çocuğunuzu dinleyin, yaşadığı duyguyu küçümsemeyin neler yaşadığını anlatmasına sabırla fırsat verin. Çocuğunuzun korkusunu yenebilmesi için öncelikle yaşadığı korkunun altında yatan sebepleri öğrenmek gereklidir. Çocuğunuzun yaşadığı korkuyu anlatması korku duygusunun normal olduğuna dair mesajı kodlamasını, bu duyguyu anlamlandırmasını ve somutlaştırmasını sağlayacaktır.
  • Çocuğa “Aman düşersin!”, “Sen tek başına karşıya geçemezsin”, “Oraya gitme, karanlık” söylemlerde bulunmayın. Bu durum çocuğunuza çevrenin tehlikelerle dolu bir yer olduğu alt mesajını verebilir.
  • Çocuğunuz duygularını paylaşırken onu anladığınızı hissettirin. Çocuğunuzun yaşlarındayken sizin de benzer korkular yaşadığınızı ifade edebilir, bu duyguyu sadece onun yaşamadığını, yalnız olmadığını fark etmesini sağlayabilirsiniz.
  • “Erkek adam korkar mı”, “Büyüdün artık neyinden korkuyorsun?” gibi ifadelerde bulunmayın. Bu durum çocuğunuzun yaşadığı duyguyu bastırmasına, korktuğunda sizinle paylaşmamasına ve yaşadığı korkunun başka semptomlarla karşınıza çıkmasına sebep olabilir. (Gece terörü, alt ıslatma, tırnak yeme, sebepsiz öfkelenme gibi)
  • Çocuğunuzun yaşadığı korku türüne göre bilimsel açıklamalarda bulunabilir, videolar izletebilir, görseller gösterebilirsiniz.  Çocuğunuz gök gürültüsünden korkuyorsa şimşek çakmasının nasıl oluştuğuna dair videolar izletebilir, eğlenceli bir hale getirerek anlatabilirsiniz. Çocuğunuz bir film karakterinden korkuyorsa bu film karakterlerinin nasıl canlandırıldığına, filmlerin nasıl çekildiğine dair bilgiler verebilirsiniz.
  • Çocuğunuz eve hırsız girmesinden ya da kaçırılmaktan korktuğunu ifade edebilir. Çocuklar bu gibi durumlarda güvenli alanda olduğunu somut bilgilerle öğrenmek ister. Bu gibi durumlarda eve hırsız girmemesi için aldığınız önlemlerden bahsedebilir, somut örneklerden bahsederek (kapıyı kilitleme, alarm sistemi, sitenin güvenliği gibi) çocuğunuzun rahatlamasını sağlayabilirsiniz.
  • Bazen çocuklar gece tek uyumama sebebi olarak belirli seslerin onları korkuttuğunu ifade edebilir. Böyle bir durumda “Gün içerisinde dikkatimizi verdiğimiz pek çok konu olduğu için bütün sesleri fark edemeyebiliyoruz. Gece sesler daha da azaldığı için gün içerisinde duyamadığımız sesleri duyabiliyoruz. Gel seninle bu evi gezip sesleri anlamaya çalışalım.” gibi duyduğunuz seslerin anlamlarını ve kaynaklarını net ve somut bir şekilde çocuğunuza açıklayabilir (buzdolabı sesi, üst komşunun yürüme sesi, dışarıdan gelen araba sesi gibi), çocuğunuzun rahatlamasını sağlayabilirsiniz.
  • Gece uyumadan önce odada başka nesneler gördüğünü söyleyen çocuğunuzla; ışığı birlikte açıp nesnelerin neler olduğunu, hangi nesneyi neye benzetmiş olabileceğini (perdenin şeklini bir canavara benzetmesi gibi) konuşabilirsiniz. Gerekirse nesnelerin yerinde küçük değişiklik yapabilir, çocuğunuzun algısını olumluya çevirebilirsiniz. Bu gibi durumlarda çocuğunuzu rahatlatacak çözümleri beraber bulabilir, yanında olduğunuzu hissettirebilirsiniz.
  • Çocuğunuzun izlediği video ya da oynadığı oyunların sosyal yaşamında önemli bir yeri olacağını unutmayın. Bilgisayar ya da tablette oynadığı oyunlar ya da izlediği videolar gün içerisinde arkadaşlarıyla oynadığı oyunlara ve sohbetlerine yansıyarak sosyal yaşamına etki edebilir. Bu durum çocuğunuzun yaşadığı korkuyu daha geç atlatmasına sebep olacaktır.
  • “Ben de oyununa katılabilir miyim?”, “Beraber izleyelim mi?” gibi tekliflerde bulunarak çocuğunuzun ya da çocuğunuzun yaş grubunun oynadığı oyunların, izlediği videoların içeriklerine hâkim olabilirsiniz. Çocuğunuzun Momo, Bloody Mary, Slender Man, Freddy Krueger, Super Mario Exe, The Walking Dead, Baldini, Weapon Master, Chucky, Granny, Daruma San video/oyun/filmleri bilip bilmediğini kontrol edebilirsiniz. Bazı internet sayfalarında bu karakterlerin gerçek olduğuna dair videolar yayınlanmakta, çocuklar bu videoları izlediğinde gerçek olduğuna inanabilmektedir. Bu süreçte çocuğunuzun bu videoların gerçek bilgiler içermediğine dair sizden yani en güvendiği kimseden bir açıklama duymaya ihtiyacı olacaktır. Çocuğunuz “Ben korkmuyorum ki” gibi ifadelerde bulunduğunda “Korkmuyor olabilirsin ama bu video/oyun yaşına uygun değil, onun yerine bu oyunu oynayabilirsin” gibi alternatifler sunabilirsiniz.
  • Çocuğunuzun korkuları en az seviyede yaşaması için izlediği videolara, oynadığı oyunlara önlem almanıza rağmen, sosyal yaşamında korkacağı oyun ya da videolar ile ilgili konuşmalara denk gelme ihtimali vardır. Böyle durumlarla karşılaşma ihtimalinde çocuğunuza “Benim de arkadaşlarım zaman zaman korku filmleriyle ilgili sohbet ediyor, hatta beraber izleyelim mi diyorlar. Ben korkmak istemediğim için korku filmini izlemeyi tercih etmiyorum, bu durumu arkadaşlarıma söylüyorum ya da o ortamdan uzaklaşıp başka arkadaşlarımla zaman geçiriyorum” gibi ifadelerde bulunabilirsiniz. Çocuğunuz cesur olduğunu ispat etmek için bu tarz film ya da videoları izleyebilir. Korkmamanın cesaretle bir bağlantısı olmadığını günlük farklı söylemlerde vurgulayın. Korkunun doğal bir duygu olduğunu, sizin de zaman zaman korkabildiğinizi duymaya ihtiyacı olacaktır.

Bazen çocukların yaşadıkları korku ya da kaygılar ebeveynlerin yaşadıkları çatışmaları sonlandırabilmekte, çocuğun istediği bir şeyin olmasını sağlamakta (ebeveynle uyuma, daha fazla zaman geçirme) veya normalde alamadığı ilgiyi bu korku ya da kaygılar sayesinde almasına olanak sağlamaktadır. Bu gibi durumlarda çocuğun yaşadığı korku ya da kaygı davranışının altında yatan sebepleri ve çocuğun ihtiyaçlarını anlamak; çocuğun yaşayacağı krizin öncesinde bu ihtiyacının giderilmesini sağlayarak, sürecine destek vermek önemlidir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*