Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Endoskopi Nedir Ne Zaman Yapılmalıdır?

Endoskopi Nedir Ne Zaman Yapılmalıdır?

Paylaş

Prof. Dr. Esin Ünlüzlı ve stresli modern yaşamın içindeki çoğu insan için midede yanma, şişkinlik, rahatsızlık, bulantı şikayetleri artık kanıksanan bir durum halini aldı. Midenin verdiği bu alarm aslında reflü, gastrit veya ülserin işareti olabilir.

Prof. Dr. Esin ÜNLÜ
Dahiliye ve Gastroenteroloji Uzmanı

Mükemmel bir tanı aracı olan ve halk arasında ‘ışıklı hortum’ olarak adlandırılan endoskopi yöntemiyle içi boşluklu organlar bir aletle incelenir. Endoskopinin başarısı ve hastanın rahatsızlık duymaması kimin tarafından, nerede- nasıl yapıldığına ve deneyimli bir yardımcı ekibin olup olmamasına göre değişir. Endoskopiyi bu konuda eğitim görmüş kimseler yani gastroenterologlar yapmalıdır…

Reflü hastalığı, özefagus varisleri, mide ülseri ve kanseri, onikiparmak ülseri ve çölyak hastalığı düşünülen vakalar endoskopi ile incelenir. Endoskopi üst gastrointestinal sistem endoskopisi (özefagogastroduodenoskopi) manevra  özelliği olan, ucunda kameralı bir aletle ağızdan girilerek yapılır. İşlem öncesi midenin 6-8 saat boş kalması gerekir. Yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı incelenir. İşlem sırasında sedasyon denilen bir yöntemle damardan ilaç uygulaması yapılarak hastanın rahat olması sağlanır. Mide kanaması olan kişilerde bu yönteme ek olarak kanamayı durdurucu yöntemler ilave edilir. İşlem öncesi hastanın öyküsünün alınması ve tam bir fizik incelemesinin yapılması gerekir. Hastalara işlem hakkında bilgi verilerek yazılı onayları alınır. İşlem 5-30 dakika arasında sürer. Endoskopi sırasında cihazın kanalından çeşitli aletler ilerletilerek gerekli vakalarda hastalıklı bölgeden parça alınır veya skleroterapi, dilatasyon gibi tedaviler uygulanabilir. Sedasyonla yapılan vakalar işlemden sonra 30-60 dakika gözlem altında tutulur.

Endoskopinin gerektiği durumlar
-Gastrointestinal sistem kanaması (ağızdan kanlı kusma veya büyük abdestin siyah renkli olması)

-Açıklanamayan demir eksikliği anemisi

-Gaytada gizli kan pozitifliği

-Yutma güçlüğü

-Ağrılı yutma

-Şiddetli üst karın ağrısı

-Uzun süreli orta şiddette karın ağrısı

-Tekrarlayan kusma

-Açıklanamayan kilo kaybı

-Şiddetli göğüs ağrısı

-Şüpheli mide filmi sonuçları

-Mide ülseri takibi

-Akalazya

-Çölyak şüphesi

Mide kanseri için tarama amaçlı endoskopi yapılması tartışmalıdır. Vitamin B12 eksikliğinde bir kez endoskopi yapılması önerilmektedir; ancak izlemde endoskopi tartışmalıdır.

Reflü hastalığı mide ile yemek borusu arasındaki kapakçığın zayıflığından kaynaklanır. Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması burada ciddi tahrişler oluşturur.

Reflü hastalığında ne zaman endoskopi yapılır?
-Katı gıdalarda yutma güçlüğü

-Kilo kaybı ve iştahsızlık

-Demir eksikliği anemisi veya gizli kan kaybı

-Reflü semptomu olan orta yaşlı ve yaşlı hastalar

-40 yaşın üzerinde göğüs kemiğinin orta kısmında yanma tanımlayanlar

-Barrett özefagusu olanlarda displazi ve kanser gelşimi takibi

-Özefagus şikayetleri dışında reflü ile ilişkili semptomları olanlar(örneğin ses kısıklığı, öksürük gibi)

-Medikal tedaviye cevap vermeyen göğüs kemiğinin orta kısmında yanma tanımlayanlar

Barrett özefagusu uzun süreli semptomları olan reflü hastalarında yemek borusunun uç kısmında oluşan yapısal değişikliklerdir ve özefagus kanseri ile ilişkilidir. Bu nedenle 5 yılı aşkın semptomu olanlarda hangi yaşta olursa olsun bir kez endoskopi yapılarak Barrett olup olmadığı tespit edilmeli ve varsa gözlem altına alınmalıdır.

Gebeler ve süt veren kadınlarda endoskopi
Gebelere ve süt veren annelere endsokopi yapılabilir. Başlıca endikasyonları belirgin ve devam eden gastrointestinal kanama, tedaviye dirençli ciddi kusmalar veya karın ağrıları, ağrılı yutma ve yutma güçlüğüdür. Gebelerde mümkünse ikinci 3 ayda endoskopi yapılmalıdır. Endoskopik işlem yapılmasına bağlanan konjenital anomali veya erken doğum yoktur. Eklampsi, plansental yırtılması, membran yırtılması ve düşük yapmakta olanlara endsokopi yapılmaz. Gebelerde endoskopi sırasında ve sonrasında bebek kalp sesleri takip edilmelidir. Emziren anneler fentanilden sonra süt vermeye devam edebilirler; midazolam kullanılanlar en az 4 saat emzirmemeli ve ilk süt sağılmalıdır.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*