Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Güneş Çarpmasına Dikkat!

Güneş Çarpmasına Dikkat!

Paylaş

Halk arasında “güneş çarpması” olarak da nitelendirilen sıcak çarpması, sıcak ve nemli yaz günlerinde oldukça sık karşılaşılabilecek acil sağlık sorunları arasında yer alır. Güneş çarpmasında, vücut alarm sisteminin ısı artışı nedeniyle dengesi bir başka deyişle ısı regülasyonu bozulur.

Dr. Emine Gezer Özden

Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu Üyesi

Etkin bir ısı kaybı olmaksızın yüksek ortam ısısına maruz kalmak ısı kramplarına ve güneş çarpmasına neden olabilir. Örneğin 3-4 saat şiddetli efor veya sıvı alımı olmadan terleme ile aşırı sıcağa maruz kalmak sıcak çarpmasına yol açabilir. Nem ne kadar yüksek olursa vücut ısı kaybının etkinliği de o kadar az olur. Yani terlemenin serinletici etkisi azalır. Ek olarak uzun süreli güçlü egzersiz yapılması da sıcak çarpması riskini arttırır.

Uzun süre güneşlenmek riski artırır…

Güneş çarpması genellikle ani bir başlangıçtan önce baş ağrısı, baş dönmesi ve halsizlik ile kendini gösterir. Buna karşın terleme ise genellikle azalır. Deri sıcak, kızarık ve kurudur. Nabız atımları artmıştır. Solunum hızı artar. Bilinç kaybı ve oryantasyon bozukluğu da gelişebilir. Bulantı, anksiyete ve aşırı terleme ise daha çok sıcak bitkinliğinde ortaya çıkar. Semptomları biraz farklı da olsa sıcak bitkinliği de yine vücut ısı mekanizmalarının uygun olmayan durumu sonucu oluşmaktadır. Genellikle sıcak yaz günlerinde öğle vakitlerinde güneş ışınlarının dik olduğu zamanlarda gerçekleşir. Tatil nedeniyle deniz kıyısında farkında olmadan uzun vakit geçirme de normalin üzerinde sıcaklığa maruz kalmamıza neden olabilir.

Sıcak ya da güneş çarpması durumunun en çok 65 yaş üzeri ve 5 yaş altı çocuklarda, obezite, yüksek tansiyon-kalp, diyabet (şeker), kronik böbrek yetmezliğinde, kanser, kronik alkolizm ve çoklu ilaç kullanan kişilerde, düşkün ve de gebelerde daha fazla risk oluşturur. Bu kişilerin yaz günlerinde daha fazla dikkat etmeleri gerekmektedir. Sıcak çarpması acil bir durumdur. Mutlaka tedavi edilmesi gereklidir. Kişi öncelikle mutlaka sıcak ortamdan uzaklaştırılmalı, sıcaklığı düşürmek için ıslak battaniye ile sarılmalı ya da soğuk su ile ıslatılmış bezlerle kompres yapılmalıdır. Hastanın bilinci açık ise sıvı, bilinci açık değilse sıvı verilmemeli takip ve tedavi amaçlı derhal en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.

Bu durumdan kaçınmak için kişiler sıcak yaz günlerinde kişisel önlemlerini alarak rahat bir mevsim geçirebilir.

Alınması gereken önlemler;

– Özellikle güneş ışınlarının dünyaya dik olarak geldiği öğle saatlerinde mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı,

– Güneşe çıkmadan önce şapka, gözlük veya şemsiye gibi aksesuarlarla ışınlardan korunmaya çalışılmalı,

– Mutlaka önceden güneş kremi kullanılmalı,

– İnce, terletmeyen, sentetik olmayan kumaşlardan yapılmış açık renkli, bol giysiler kullanılmalı,

– Özellikle sıcak günlerde ağır ve yorucu egzersizlerden kaçınılmalı,

– Sıvı tüketimine mutlaka dikkat edilmeli,

– Mümkün olduğunca ılık duş almalı,

– Ağır, yağlı, sindirimi zor yemekler yerine sindirimi kolay hafif yiyecekler tercih edilmeli.

Özellikle tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de korona pandemisi ile mücadele sürecinde iken maske ve mesafeli yeni sosyal hayatta alınan kişisel tedbir ve kurallara azami uyum gösterme ile daha rahat ve sorunsuz bir yaz mevsimi geçirilebilir. Unutmayalım ki hem kişisel hem de toplum sağlığı için herkesin yapabileceği birçok şey vardır.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Araç çubuğuna atla