Anasayfa / Kadın Sağlığı / Kadının Muhteşem Dönemleri

Kadının Muhteşem Dönemleri

Paylaş

Ergenlik, gebelik ve menopoz… Kadınların kendilerine ulaşmaları, bebeklerini kucaklarına alarak bir aile olmaları ve nihayetinde gerçek benlikleriyle tanışmalarını sağlayan 3 muhteşem dönem. Bu dönemler sağlık açısından kimi zaman beraberinde bazı zorlukları ve dikkate alınması gereken süreçleri de getirebilir. Bunun en önemli nedeni, 3 dönemde de hormon seviyelerinin önemli ölçüde değişmesidir.

Dr. Sarp Özcan

Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Kadınların hayatın her döneminde enerjik olabilmelerinin temelinde de ergenlik, gebelik ve menopoz dönemindeki hormon değişimleri ve ‘yenilenme’ süreçlerinde yatıyor.

Genç kızlarda fiziksel devrim: Ergenlik

Değişimin farkında olan çocuklar daha mutlu bir ergenlik geçirir. Genç kızlarda 9-13 yaş arası girilen ergenlik dönemi, beraberinde birçok fizyolojik değişikliği de getirir. İlk adet görme ile başlayan bu değişimler arasında en belirginleri; vücut hatlarındaki değişime, ciltte yağlanma artışı, akne oluşumu, kilo ve boy değişimleri olarak sayılabilir. Ergenlik dönemi ile meydana gelen bu değişimlere hormonlar da eklendiğinde genç kızlar için zorlu bir dönem başlamış olur. Dış görünüşlerindeki devrime alışamayan genç kızlarda, bazen ciddi endişeler ve takıntılar gözlenir. Aileleri tarafından bilinçlendirilen çocuklarda bu dönem daha sağlıklı bir psikoloji ile atlatılabilir. Değişim sürecinin farkında olan çocuklar, bu dönemde kendilerine yabancılaşmadan, yeni hallerini daha çabuk kabullenme eğiliminde olur.

Fiziksel takıntılar ergenlikte başlar!

Özellikle kadınlarda görülen fiziksel takıntılar ergenlik döneminde başlar. Çocuklar bu dönemde kendileriyle barışık olmayı öğrenemedikleri takdirde takıntılar ömür boyu devam edebilir. Ergenlik döneminde yaşadıkları değişimler nedeniyle korku ve endişeye kapılan genç kızlar, psikolojik olarak sıkıntılı bir dönem geçirir. Bununla birlikte ergenlik döneminde aşırı kilo alma ya da ciltte akneler oluşması gibi çocuklar için endişe uyandırıcı belirtiler de meydana gelebilir. Ancak dikkat edildiğinde bu belirtilerin ergenlik sonuna kadar tamamen ortadan kalkabileceğinin bilinmesi gerekir. Bu dönemde ailelere düşen görev; çocuklarının aşırı kilo almasını veya hiç yemek yememeye meyilli olmasını engellemektir. Hiç yememe, az yeme ya da aksine hızla kilo almanın sebep olabileceği hastalıklar konusunda ailelerin dikkatli ve kontrollü olmaları önemlidir.

 

Ergenlik reçetesi: Spor ve sağlıklı beslenme

Ergenlik döneminde yapılacak en doğru seçim; sağlıklı bir beslenme programı belirlemek ve sporla tanışmaktır. İyi beslenen ve spor yapan gençler bu dönemi çok hafif ve rahat atlatır ve gelişimleri, vücut yapıları daha sağlıklı olur. İleri yıllarda ortaya çıkabilecek kansızlık, yüksek tansiyon ve diyabet gibi birçok hastalık da bu şekilde engellenebilir. Bununla birlikte spor ve sağlıklı yaşamla tanışan gençlerin; özgüveni gelişir, kendileriyle barışık olabilir ve kendilerini daha mutlu ve enerjik hisseder. Ergenlik dönemindeki hormon değişimlerinin de körüklediği psikolojik etkilerin kalıcı olmasını ve içine kapanık bir karakter yapısı gelişmesini önlemek için, sağlıklı yaşam büyük ölçüde fayda sağlar. Ailelerin de bu dönemde yol gösterici, destekleyici olmaları; kırıcı davranışlardan, aşırı titiz, koruyucu ve ciddi eleştirel durumlardan uzak durmaları gerekir.

9 ay süren hormon egemenliği: Hamilelik

Hamilelikte 3 farklı duygu dönemi yaşanır. Gebelik dönemindeki hormon değişimlerini diğer dönemlerden ayıran en önemli özellik, değişimlerin çok hızlı ve ani başlamasıdır. Östrojen, progenteron ve HCG hormonları çok yüksek seviyelere hızla ulaşır. Bu yükselmeler beraberinde fizyolojik ve psikolojik değişimleri de getirir. Gebeliğin başında görülen halsizlik, yorgunluk, isteksizlik sıkıntılara neden olabilir. İlk 3 aylık dönem geçtikten sonra, anne adayı yine hormonların etkisiyle psikolojik olarak olumlu değişimler yaşamaya başlar. Kendisini daha enerjik, daha pozitif duygular içerisinde buluyor. Son 3 aylık dönem ve doğum sonrasında ise artan bir unutkanlık durumuyla karşı karşıya kalabilir.

Annenin duygusal değişimi: Psikolojik mi, fizyolojik mi?

Annelik içgüdüsel bir duygu durumu olarak tanımlanabilir. Hormonlar, beyinde tüm bölgeleri etkiler. Doğumdan hemen sonra prolaktin ve oksitosin hormonun etkisi altında olan annenin bebeğine bağlanmasını sağlar. Bu çoğu kez ilk tensel temasla başlar. Bu güçlü bağın olması için doğum ekibi, bebeğin hemen anne ile temas etmesini sağlamaya özen gösterir.

Hamilelikte depresyona dikkat!

Hamilelik döneminde meydana gelen hormon değişikleri beraberinde depresyon riskini de arttırabilir. Bu dönemde kadınların sağlıklı bir psikolojik süreç geçirebilmeleri için gebelik öncesinden başlayarak sağlıklı bir yaşam disiplini kazanmış olmaları önemlidir. Öncesinde ve gebelikte düzenli-kontrollü hafif egzersizler yapmak, sağlıklı ve dengeli beslenmek, uykuya önem vermek ve eş başta olmak üzere yakın çevreden destek almak depresyona karşı alınabilecek önemler arasında. Özellikle eşlerin sevecen, anlayışlı, destekleyici yaklaşımı depresyonu engeller ya da daha sakin geçmesini sağlar. Eşlerin, anne adayının beslenme, uyku ve egzersiz düzenini de takip etmesi ve yardımcı olması önemlidir. Tüm önlemlere rağmen meydana gelen, uzun süre geçmeyen depresyon durumunda uzman desteği almak gerekebilir.

Doğum öncesi motivasyon önemli

Anne adayı için bilinmezlikler içeren doğum anı, bazı durumlarda gebeler için gereğinden fazla panik nedeni haline gelebilir. Özellikle doğumun yaklaştığı dönemlerde hekimin anne adayına doğru ve rahatlatıcı bilgileri tekrar tekrar anlatması önemlidir. Bu yaklaşımla anne adayı, doğum konusunda daha bilgili hale gelir ve motivasyonu artar. Gebelik motivasyonunda çok önemli bir rol oynayan baba adaylarının bu dönemde, kendi psikolojilerine de dikkat etmesi gerekir. Baba adayları, eşlerinin hamileliğinde çok değişik duygu durumları yaşayabilir. Baba olma duygusu, artan sorumluluk hissi, yeni bir yaşam biçimine adaptasyon çabası; beraberinde stres ve panik duygularını getirebilir. Bu dönemde eşlerin birbirine destek olması, ortak payda ve zamanlarını arttırmaları ve güç birliği yapmaları iki taraf için de mutlu bir hamilelik döneminin kaynağı olabilir.

Yenilenmek için geçiş dönemi: Menopoz

Menopoz hayatın 3’de 1’ini oluşturur. Birçok kadın menopoz dönemine sonun başlangıcı olarak bakar ancak menopoz, kadın hayatının en az üçte birlik bir süresinin geçeceği önemli bir dönemdir. Fizyolojik değişikliklerinin yol açtığı farklı belirti ve korkular ortaya çıkabilir. Yaşlanma duygusu, sağlığı kaybetme endişesi gibi birçok olumsuz duygu yaşanabilir. Azalan östrojen nedeniyle değişik derecelerde ateş basmaları, terlemeler, ani sıkıntı hisleri, cinsel istekte azalma, uykusuzluk, kemik gücünde azalma gibi değişiklikler ortaya çıkabilir. Bu belirtilerin üstesinden gelmek ve gerekli hormon düzenlemelerini gerçekleştirmek için, bir uzmandan destek almak çok önemli.

Menopoz dönemindeki eşe hastaymış gibi davranmak yanlış

Şüphesiz ki, menopoz dönemi kadınlar için gerek fiziksel gerekse psikolojik olarak zorlu bir süreçtir. Bu süreçte de eşlerine düşen görevler bulunur. Ancak menopoz bir hastalık değildir. Bu nedenle erkeklerin eşlerine sanki hastalarmış gibi yaklaşması kadının kendini daha da yetersiz hissetmesine ve değişimleri daha zor kabullenmesine neden olabilir. İlgili, şefkatli, sevgili olmanın yanında destekleyici olmak ve eşlerini anlamaya çalışmak bu dönem için faydalı adımlar.

Olumsuz etkiler zamanla kaybolur

Menopoz, perimenopoz adı verilen bir geçiş sürecinden sonra başlar. Kimi zaman ani kimi zaman daha yavaş gelişen bu geçiş dönemi, şikayetleri beraberinde getirir. Genellikle ilk birkaç yıl şikayetler yoğun olarak hissedilir ve sonrasında azalmaya başlar. Bu dönemde hormon tedavisi ile birlikte sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz olumlu etkiler sağlar.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*