Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Kanser Korkulacak Değil Tedbir Alınacak Bir Hastalık!

Kanser Korkulacak Değil Tedbir Alınacak Bir Hastalık!

Paylaş


Dünya’da her yıl 14 milyon kişi kanser oluyor ve 8 milyonu kaybediliyor. Türkiye’de ise her yıl 165 bin kişi kanser olurken 90 bin kişi kanserden ölüyor. Sadece nüfus artışının etkisi ile bu rakamlar dünya için 2030 yılında her yıl 22 milyon yeni kanser vakası ve 13 milyon kanser ölümü anlamına geliyor. Aslında bireyin kanser olma şansında artış yok. Korunma, erken tanı, tedavi, psikososyal destek gibi tüm alanları birleştirdiğimizde kanser korkulan bir hastalık olmaktan çıkma yolundadır.

Prof. Dr. Tezer Kutluk

Uluslararası Kanser Savaş Örgütü(UICC) Başkanı

Nüfus artışı, yaşlı nüfusun artışı, tanı yöntemlerindeki gelişmeler, diğer sağlık sorunlarının tedavisinde alınan yollar kanseri ön plana çıkartmaktadır. 2011 yılında Dünya Sağlık Örgütü istatistiklerine kanser ölümlerinin tüm ölümler arasında birinci sırayı aldığını gösteriyor. Artık zengin fakir ayrımı olmadan tüm ülkelerinde kanser bir sorun durumundadır. Kanserin temel nedeni olarak hem genetik hem de çevresel nedenler sorumlu tutulmakta, çocuk kanserlerinde genetik nedenler ön planda görünürken, erişkin kanserlerde genetik yatkınlık üzerinde çevresel kanserlerin rolü önemli olabiliyor.

 *Ülkemizdeki kanser tablosu nedir?

Türkiye’de her yıl 165 bin yeni kanser vakası görülüyor ve 90 bine yakın insan kanser nedeni ile kaybediliyor.  En sık görülen kanser türleri sırası ile kadınlarda; meme, tiroid, kalın barsak, mide, rahim, akciğer; erkeklerde ise akciğer, prostat, idrar torbası, kalın barsak, mide, lenfoma olarak bildiriliyor.  Dünya’daki profile baktığımızda benzer bir profil gözlenmekle beraber tütünün neden olduğu kanserlerin sık olduğunu, yüksek tuz kullanımı nedeni ile mide kanserinin sık olduğunu görüyoruz. Ama genel olarak ifade edilirse beklendiği akciğer, meme, prostat, kalın barsak kanserlerinin sık görülen kanserler olduğunu söyleyebiliriz.

 *Kanserden kurtulmak mümkün mü?

Kanser tedavisinde yakın yıllarda doğru tedavi başarıları erişkin kanserlerinde yüzde 68’lere, çocuk kanserlerinde yüzde 85’lere ulaşmıştır. Bu rakamlar 1960 öncesinde gerek erişkinler gerek çocuklar için yüzde 10-20’ler düzeyindedir. Bu gözle bakıldığında kanser tedavisinde önemli başarılar yakalanmış durumdadır. Tüm kanserlerden yüzde 30-40 oranına varabilen korunma düzeylerini, meme, kalın barsak ve serviks kanserinde tarama ve erken tanı programları ile birleştirdiğinizde kansere karşı olağanüstü başarı işten bile değil.

*Kanser gelişimi ile bağışıklık sistemi arasındaki ilişki var mı?

Normalde hücre çoğalması vücutta kontrol edilebilen bir süreç ve bu sürecin genetik ve çevresel nedenlerle kontrol dışına çıkması kanserin oluşumundaki temel mekanizmadır. Bağışıklık sistemi bu kontrol süreçlerinde yer alan bir sistem, bu açıdan kanser oluşumu tek başına bağışıklık sistemi ile ilgili denemez ama bağışıklık sisteminin önemli bir rolü olduğu biliniyor.

*Kanser ve kilo arasındaki ilişki nedir?

Kilo fazlalığı ve şişman olanlarda meme kanseri, rahim kanseri, kolon kanseri gibi kanser türlerinin daha sık olduğu biliniyor.

*Kanser gelişimi ve beslenme şekli arasındaki bağlantı nedir?

Beslenme kanser ilişkisi önemli konulardan bir tanesi. Burada en temel olan vücut için uygun olan kalori miktarını almak yani kilo fazlalığı ve şişmanlıktan korunmak. Kilo fazlalığı ve şişmanlığın meme, kalın barsak, rahim gibi bazı kanser türleri ile ilişkili olduğu biliniyor. Ayrıca beslenme de sebze, meyve tahıl ürünlerinin, yüksek lifli yiyeceklerin fazla tüketilmesi, bitkisel yağların hayvansal yağlara tercih edilmesi, kırmızı etin haftada 400-500 gramdan fazla tüketilmemesi, sağlıklı pişirme şekilleri gibi belli öneriler oluyor. Beslenmenin yanı sıra insanların yeterli düzeyde fiziksel aktivite yapması da önemli aksi halde kilo fazlalığı ve şişmanlık nedeni ile kanser sıklığını arttıran faktörler olarak etkili olmaktadır.

 *Kanserden uzak durmak için bireyin yapması gerekenler nedir?

Birey tütün ve ürünlerini kesinlikle kullanmamalı, sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemeli (beslenme ve fiziksel aktivitenin uygunluğu), erken tanı için 50 yaşın üzerinde hem kadın hem erkek kalın barsak kanseri için taramalarını yaptırtmalı, kadınların cinsellik başladıktan sonra serviks kanserine yönelik taramaların yaptırtmaları, yine kadınların meme kanseri taramalarını yaptırtmaları önemlidir. Bunlar yapıldığı takdirde bireysel kanser risklerini ciddi düzeylerde azaltmış olacaklardır.

*Kanserojen maddelerle ilgili oluşturulan yanlış algılar hakkında bilgi verir misiniz?

Dünya Kanser Örgütü’nün Uluslararası Kanser Kontrol ve Araştırma birimince kanser yapıcılarla ilgili kanıtlar düzenli olarak araştırılmakta ve yayınlanmaktadır. Buna göre bu maddeler, bilinen kanser yapıcılar, kanser yaptığı henüz ispatlanmamış ama büyük bir ihtimalle kanser yaptığı düşünülen maddeler, kanser yaptığı konuşulan ama bilinmeyenler, kanser yapmadığı bilinenler gibi kategorilere ayrılmaktadır. Bu tanımlardan hangisine uyduğunu bildirmeden halkı bilgilendiren mesajlar kafa karıştırmaktadır. Ayrıca bilinen bir kanser yapıcıyla hangi dozda ne sure ile karşı karşıya kalındığı da önemli olmaktadır. Bu açıdan bu konudan bilgilendirmelerin yetkin kişilerce yapılması önem taşımaktadır.

 *Kanserin tedavisi hangi aşamadadır?

Yukarıda da söylediğim gibi, kanser tedavisinde yakın yıllarda doğru tedavi başarıları erişkin kanserlerinde yüzde 68’lere, çocuk kanserlerinde yüzde 85’lere ulaşmıştır.  Bu rakamlar 1960 öncesinde gerek erişkinler gerek çocuklar için yüzde 10-20’ler düzeyindedir. Tanı yöntemlerinde, radyolojisi ile patolojisi ile moleküler tanı yöntemleri ile olan gelişmeler, binlerce yıllık tedavi olan cerrahi tedavi tekniklerindeki gelişmeler, radyoterapi, kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerdeki gelişmeler kanser tedavisinde çığır açmıştır. Ancak halen gidilecek yol vardır. Görünen o ki kısa orta vadede kanser tedavisinde önemli gelişmelere devam edecektir. Korunma, erken tanı, tedavi, psikososyal destek gibi tüm alanları birleştirdiğimizde kanser korkulan bir hastalık olmaktan çıkma yolundadır.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*