Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Kemiklerinizi Sevin, Geleceğinizi Koruyun!

Kemiklerinizi Sevin, Geleceğinizi Koruyun!

20 Ekim Dünya Osteoporoz Günü kapsamında Osteoporoz Hasta Derneği ve Bakırköy Belediyesi iş birliği hastalığı tanıtma ve farkındalık yaratmak üzere bir etkinlik düzenlendi. 2001 yılında kurulan Uluslararası Osteoporoz Vakfı (IOF) adına etkinliğe konuşmacı olarak Afiliye Başkan Prof. Dr. Merih Sarıdoğan, İkinci Başkan Prof. Dr. Nurten Eskiyurt, IOF Temsilcisi Prof. Dr. Şansın Tüzün, üyeler Prof. Dr. Ülkü Akarırmak ve Uzm. Dr. Suna Mahmudi Roylas katıldı.

——————–

Osteoporoz Hasta Derneği ve Bakırköy Belediyesi iş birliği ile düzenlenen ‘Kemiklerinizi Sevin, Geleceğinizi Koruyun’ temalı toplantıda Uluslararası Osteoporoz Vakfı (IOF) Afiliye Başkan Prof. Dr. Merih Sarıdoğan, İkinci Başkan Prof. Dr. Nurten Eskiyurt, IOF Temsilcisi Prof. Dr. Şansın Tüzün, üyeler Prof. Dr. Ülkü Akarırmak ve Uzm. Dr. Suna Mahmudi Roylas katılımcılara hastalığı tanıttı ve korunma yöntemlerini anlattı. Osteoporoz Vakfı (IOF) Afiliye Başkan Prof. Dr. Merih Sarıdoğan konuyla ilgili olarak şunları söyledi.

Kemiklerin sessiz hırsızıdır…

Osteoporoz; düşük kemik kütlesi ve kemik iç yapısının bozulması sonucunda kemik kırılganlığı ve kırık riskinde artışla sonuçlanan ilerleyici bir iskelet hastalığıdır. Çok sayıda risk faktörleri vardır. Öncelikle çocukluk ve erişkin yaşta doruk kemik kütlesine erişmemiş olmak çok önemlidir. Kalsiyum içeren gıdalar almamak, yeterli güneş ışığına maruz kalmamak ( D vitamini eksikliği) kemik gelişimini etkileyen sigara alkol kullanımı,  egzersiz yapmamak , ergenlik yaşının gecikmesi, erken veya cerrahi menopoz, tiroid hastalıkları, insuline bağlı şeker hastalığı iltihaplı romatizmal hastalıklar, emilim bozukluğuna neden olabilecek bağırsak hastalıkları gibi rahatsızlıklar, bazı ilaçların kullanımı ( kortizon, tiroid ilaçları, uzun süreli antidepresan kullanımı gibi) durumlarda osteoporoz riski artmaktadır.

Hastanın değerlendirilmesi ŞART!

Öncelikle risk faktörlerinin irdelenmesi gereklidir. Daha sonra ikincil nedenler, hastalıklar ve ilaçlar sorgulanmalıdır. Hastanın muayenesinde boy kısalması ve kamburluk gibi şekil bozuklukları saptandığında osteoporoz düşünülmelidir. Daha sonra kemik yoğunluk ölçümü, sırt grafileri ve laboratuvar bulguları ile tanı kesinleştirilmektedir. Postmenopozal osteoporozun belirgin bir laboratuar sonucu yoktur. En önemli bulgusu D vitamini eksikliğidir çünkü D vitamini bağırsaklardan kalsiyum emilimini azaltmaktadır. Menopoz sonrası kadın ve 50 yaş üzerinde erkeklerde osteoporoz risk faktörleri taranmalı, risk faktörü bulunanlarda kemik yoğunluk ölçümü yapılmalı, risk bulunmayan 65 yaş ve üstü kadınlarda ve 70 yaş ve üstü erkeklerde kemik yoğunluk ölçümü yapılmalıdır.

En önemli osteoporoz risk faktörleri içinde ileri yaş >65, kemik yoğunluğunun düşüklüğü, ailede kırık öyküsü, geçirilmiş kırık, 3 aydan uzun süreli kortizon kullanımı sayılabilir.

Hastalığın en önemli sonucu kırıklardır…

Kırklar nedeniyle ağrı, fiziksel aktivite azalması, vücut deformiteleri, kas kuvvetsizliği, bağımsızlık kaybı ve yaşam kalitesinde azalma ile sonuçlanır. Kalça kırığı olanların bir yıl içinde ölüm oranı yüzde 24. Bu konuda yaşam alanlarında mutlaka önlem alınmalıdır.

Osteoporotik kırıklar en sık vertebralar (omurlar), ön kol ve kalçada en sık görülmektedir. Kırıkların oluşumunda düşme çok önemlidir. Her üç kişiden birinde düşme ile kırıklar oluşmaktadır, kalça kırıklarının yüzde 90’nından sorumludur ve yarısı ev içi düşmelerdir. Düşme kırık riskini anlamlı olarak artırır. Yaşlı ve osteoporoza bağlı kırık riski artmış kişilerin tanınması ve önlemlerin alınması önemlidir. Hastalar düşme riskinin değerlendirilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır. Öncelikle düşme risk faktörleri araştırılmalıdır. Bu risk faktörlerinden kişiye özel olanlar arasında ileri yaş, yürüme&denge bozukluğu, düşme öyküsü, kas-iskelet hastalıkları, nörolojik hastalıklar, görme bozukluğu ve alkol kullanımı, kullandığı ilaçlar sorgulanmalıdır. Bunun yanında ev ve çevre düzenlemeleri ile düşmelerin önlenmesine çalışılmalıdır. Hareketsizliğin önlenmesi, yürüyüş, egzersiz – denge, kas kuvvetlendirme çalışmaları ile düşmeler azaltılabilir. D vitamini normal sınırlarda tutulmalıdır, çünkü D vitamini eksikliği kas zayıflıklarına ve denge bozukluklarına yol açar.

DİKKAT!

Eğer 65 yaşın üzerinde iseniz; uzun süre yatakta yatmış, bacaklarınızda zayıflık ve kuvvetsizlik, vücutta şekil, yürüme ve denge bozukluğu varsa, vücudun bir yanına felç inmiş, Parkinson veya kalp hastası iseniz, ayak bilekleri sıklıkla burkuluyor, zihinsel problemler, Alzheimer veya Demans, tansiyon ve şeker hastalığı, kas gevşetici, idrar söktürücü, sedatif veya psikiyatrik ilaçlarını  düzensiz kullanıyorsanız düşme riskiniz çok yüksektir.

Eğer 60 yaşın üzerinde iseniz ve sıklıkla düşüyorsanız ev içi düzenlemeler yapılmalıdır.

-Koridorlar aydınlık zemini kaygan olmayıp, duvardan duvara halı olmalı
-Koridorlarda tutamaç olmalı
-Merdivenler aydınlık, tutamaçlı ve kaymayı önleyen halı ve bantlarla
donanımlı olmalı
-Mutfak zemini kaygan olmamalı. Tezgâh ve dolap yükseklikleri uygun olmalı

-Banyo aydınlık olmalı ve zemini kaygan olmamalı
-Lavaboda tutamaç olmalı
-Küvette tutamaç ve yer paspası olmalı donanımlı olmalı
-Duşta tutamaç ve sandalye olmalı
-Klozette tutamaç ve yükseltici olmalıdır.

Çevre düzenlemeleri için yerel yönetimlerle yolların düzenlenmesi, kaldırım yüksekliklerinin azaltılması için girişimlerle bu aksaklıklar düzeltilmeye çalışılmalıdır. Dışarıya çıkarken mutlaka baston veya bir yakını ile çıkmaya dikkat etmeli, geniş tabanlı ve kaygan olmayan ayakkabılar kullanılmalı, kaygan ve çukurlu yollarda dikkatli olunuz, haftada 3 gün 30-40 dakika denge, postür ve kas kuvvetlendirici egzersizleri ve yürüyüş yapınız.

Sağlıklı kemikler ve kırıksız bir gelecek için 5 adım:

  1. Düzenli egzersiz
  2. Kemikleriniz için sağlıklı besin öğelerinden zengin bir diyet
  3. Olumsuz yaşam tarzı alışkanlıklarını bırakın
  4. Risk faktörlerine sahip olup olmadığınızı araştırın
  5. Testlerinizi yaptırın ve gerekiyorsa tedavi olun…

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*