Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Kendinden Kök Hücre Nakli

Kendinden Kök Hücre Nakli

Paylaş

Prof. Dr. Yener KoçÇok fazla kimyasal maddeye ya da radyasyona maruz kalıyorsanız ilik kanseri riskialtında olabilirsiniz.

Prof. Dr. Yener KOÇ

Hematolog ve Onkolog

İlikte başlayan bir kanser türü olan “myeloma” genellikle ileri yaşlarda görüldüğü için, özellikle 50 yaşını aşmış kişilerin daha dikkatli olması gerekiyor. En başarılı tedavi yöntemi şu anda  “kendinden kök hücre nakli”. Son yıllarda daha çok  artış göstermeye başlayan myelomada, bu tedaviyle yaşama süresi ortalama iki kat artıyor.

“Myeloma” erken yaşlarda görülmez. Görülme sıklığı az olmakla birlikte son yıllarda artış gözlenmektedir. Özellikle yaşamında çok fazla kimyasal maddeye, radyasyona maruz kalan bireylerde daha çok görülüyor. İnsanoğlu 60 yaşına kadar 2 milyon kimyasal maddeyle karşı karşıya kalır ve bu kimyasal  maddelerden bazıları kemik iliğine gidip kan yapıcı hücrelerin genlerini bozabilir. Myelomalı hastaların kemik iliğinden gen analizlerine bakıldığında kromozom kırıkları, gen bozuklukları görülür. Altmış yaş üstü kişilerde görülmesinin nedeni de kan yapıcı hücrelerdeki hasarın zamanla artması ve vücudun artık bunlarla başa çıkamamasıdır. Bu yüzden yeni doğan bir bebekte veya 10 yaşındaki bir çocukta görülmez. Koşullara bağlı olarak bazı ülkelerde 37 yaşında bile myelomaya rastlanabilir. Çin’de çok fazla fabrika ve kimyasal madde olduğu için daha genç yaşta kan yapımı bozuklukları görülüyor. ABD gibi kimyasal madde ve toksik maddelerin oranı düşük ülkelerde ise bu tür hastalıklar 80 yaş civarında ortaya çıkıyor.

Belirti vermiyor

Myeloma başlangıçta fazla belirti vermez, ama altmış yaşındaki kişiler genelde bel ağrılarından şikayet edebilir. Kemiklerde kırılmalar başlasa bile o yaşlardaki kişilerde normal karşılandığı için, myelomadan kimse şüphelenmez. Ancak doktorun şüphesi üzerine kanda yapılan tahlillerle ortaya çıkar. Bir kan tahlili olan sedimentasyon çok yüksek çıktığında akla myeloma gelir. Kemik ağrısıyla fizik tedaviye giden bir hastanın kemikleri incelenir, kemikte tahribat görülünce şüphe üzerine hastada myeloma tedavisine başlanır. Teşhis sadece kan ve kemik iliğinden konur, kemik iliği de bir çeşit kan tahlilidir. Kemiğin içindeki kan, yapıcı bölgeden kan alıp incelemek demektir. Bu işlem uzman kişilerce yapılırsa birkaç dakikada gerçekleştirilir. Kan daha çok leğen kemiğinden ya da göğsün ön kısmındaki kemikten alınır.

Tedavi ile yaşam süresi uzuyor

 “Kendinden kök hücre nakli” yani Otolog kök hücre nakli ile kişinin yaşam süresi 2 misli artıyor. İlaç ile tedavinin sonuçları ispatlanmış olmadığından, varolan ilaçlar hastalığın azaltması için kullanılır böylece hasta kök hücre nakline hazırlanır. 2 aylık bir ilaç tedavisinin ardından kök hücreleri toplanır. Hastalar diyaliz gibi bir makineye bağlanır, bu makine 3 saat içinde kandan kök hücrelerin toplanmasını sağlar. Kan yapıcı kök hücreler 2-3 gün toplandıktan sonra dondurulur. Ardından yüksek doz kemoterapi verilir, 24 saat sonra da kan yapıcı kök hücreler geri verilir. Tabii bu olayda işlem basit ancak ağır bir kemoterapi uygulandığı için hastanın 21 gün hastanede yatması ve enfeksiyon gibi risklere karşı izlenmesi gerekiyor. Bu işlem % 90 çok başarılı. Yarar alabilme süresi de kişiden kişiye farklılık gösterir.

Tüm myelomaların %90’ı kaburgalar, bel kemiği, omuz kemikleri, göğüs kemikleri ve kafatası kemikleri olmak üzere birden fazla yerde yerleşmiş olarak bulunur.

Myeloma erkeklerde daha sık görülüyor.

Vakaların %80’i 50 yaş sonrasında görülmektedir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Araç çubuğuna atla