Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Koronavirüs Hakkında 9 Soru 9 Cevap

Koronavirüs Hakkında 9 Soru 9 Cevap

Paylaş

Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan Koronavirus (2019-nCoV) nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı her geçen gün yükselirken, virüs Avrupa’da da yayılmaya başladı. Dünya en hızlı bulaşan ve kontrolü en zor olan, solunum yoluyla bulaşan virüsle savaşmanın yollarını ararken, uzmanlar kişisel hijyen konusunda uyarıyor.

Prof. Dr. Salih Türkoğlu

Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Uzmanlar, bilgi kirliliği ve manipülatif hareketlere dikkat edilmesi, doğru yerden doğru bilgi alınması, panik yapılmaması konusunda uyarıyor. Öncelikle henüz Türkiye’de kanıtlanmış bir Koronavirus vakası yok.

Koronavirus’un bulaşmasında merkezi otoritenin yanı sıra bireylerin davranış ve tutumları virüsün yayılmasında çok önemlidir. Solunum yolu ile bulaşma en önemli yol. Bazı virüsler havada uzun süre kalır. Bu yeni virüsün ise havada asılı kalma durumu net değil. Bu anlamda sanki öyleymiş gibi davranmak mantıklı. Hem yaymamak hem de almamak için, maske takmaya kadar gidebilecek önlemler alınabilir.

Yeni Koronavirus 2019 nedir?

Solunum yolu ile yani, çok kısa zamanda geniş kitlelere ulaşabilip hastalandırabilecek bir bulaşma yolu ile bulaşan, Çin’de ortaya çıkmış bir virüstür. Çin, çok çeşitli besinlerin (hayvan, böcek vb.) yoğun tüketildiği, çok kalabalık bir ülke olduğu için, aslında hayvanların taşıdığı bazı mikroplar insana adapte olma imkânını sıklıkla orada bulur. Bu mikroplar yepyeni ortaya çıktıkları için onlara karşı “bağışık” olma durumumuz “sıfır” dır; yani virüs, hastalanma potansiyeli olan herkesi hastalandırır. Burada, herhangi bir mikrobun herkesi hastalandırmadığını, sadece belli kişilerin hastalandığını ve sadece, yine belli kişilerin (kronik hastalığı olanlar, zayıf/düşkün/çok yaşlı kişiler) ağır hastalandığını da bilmek lazım.

Nasıl bulaşır?

Virüs solunum yolu ile bulaşır. Burada, tüm araştırmalar kesinleşmemiştir; bu yüzden, “Her türlü solunum yolu” demek gereklidir. Yani mikrop, öksürmek veya tıksırmakla havada belli sürede asılı kalabilir. Virüs, tabii ki öpüşmek ve en yaygın olarak ellerle de bulaşır.

Normalde hastalığı alan bir kişi, hasta olduğunun farkına varmadan ve belirtiler ortaya çıkmadan virüsü yaymaya başlayabilir. Burada, “inkübasyon dönemi” adı verilen bir “kuluçka” dönemi vardır. Yeni Koronavirus için kuluçka süresinin 2-14 gün olduğu düşünülüyor.

Belirtileri neler?

Ateş, öksürük ve nefes darlığı, başlıca sözü edilen belirtiler. Ancak her türlü solunum yolu hastalığı belirtilerini dikkate almakta yarar var. Burun akıntısı, halsizlik, vücut ağrısı da belirtiler arasında yer alıyor.

Kimler risk altında?

Herkes, çünkü bu yeni bir virüs ve kimse bağışık değil. Herkes hastalık belirtisi göstermeyebilir. Hastalananların hepsi, ağır hastalık geçirecek anlamına da gelmez.

Tedavide ne yapılır?

Spesifik, yani Koronavirus’e özgü (Koronavirus’ü “öldüren”) bir ilaç yoktur. Bu, virüs hastalıklarının çoğu için böyledir. Ağır hastalanan kişilerin yatırılarak, “destekleyici tedavi” görmeleri gerekir. Yani nerede sıkıntılı bir durum varsa onu çözmeye yönelik tedaviler yapılır. Eklenen başka mikroplar (bakteri enfeksiyonu) olduğunda, onlar tedavi edilir.

Hasta olmamak için alınabilecek önlemler var mı?

Sağlık durumunu en üst düzeyde tutmak, dengeli ve iyi beslenmek, stresle başa çıkabilmek, yeterli uyumak her türlü hastalığa karşı alınabilecek en önemli önemdir. Ayrıca kontrolsüzce etrafa aksırıp, tıksırmamak, öksürürken ağzı mendille kapatmak, ellere solunum salgıları bulaştırmamak, bulaşırsa sabunla yıkamak, dezenfekte etmek önemlidir. El hijyenine dikkat edilmeli, en azından bu dönem el sıkışmamalı.

Bunun dışında, gündemi takip ederek, toplu taşıma davranışları güncel tutmak (maske takmak vb), tek kullanımlık mendil, el dezenfektanları taşımak, elleri “gereken her durumda” sabunla yıkamak, bu dönem asla el sıkışmamak, solunum yolu enfeksiyonu belirtileri gösteriyorsak kişisel bulaştırmama davranışları edinmek, gerekirse evden çıkmamak alınabilecek önlemler arasında. Alınabilecek bir diğer önlem ise Çin’e yolculuk yapmamak.

Seyahatten gelenler nelere dikkat etmeleri lazım?

Hasta olma ihtimali olanların maske takması, etrafa bulaştırmaması açısından önemli. Korunmak açısından da maske takmak önemlidir. Ancak bu maskeler küçük, her yerde satılan maskelerden değil, “N95” adı verilen çok ince porları olan, yani bakteri, virüsü geçirmeyecek şekilde porları olan özel maskelerden olması gerekir. Ayrıca solunum yolu enfeksiyonunu düşündürebilecek belirtiler görüldüğünde hemen bir hekime başvurmak önemli.

Çin veya o bölgeden gelen insanlarla temas edecek kişiler nelere dikkat etmeliler?

Mümkün olduğunca o bölgeden gelenlerle tokalaşma-öpüşmekten kaçınılmalı, temas edildiyse eller sabunlu suyla yıkanmalı. Eller kirliyken ağız ve buruna götürülmemeli, el dezenfektanı kullanılmalı. Kapalı ortamlarda bulunmamaya da dikkat edilmeli.

O bölgelere seyahat etmeyi planlayanlar nelere dikkat etmelidir?

ABD’deki hastalık kontrol merkezi (CDC, Center for Disease Prevention) virüsün uyarı seviyesini 3 olarak değerlendirir ve eğer Çin’e gidilmesi gerekiyorsa, koruyucu bir ilaç, aşı vb. olmadığı için, kişisel koruma önlemlerini en üst düzeyde uygulayarak, yeterince tedarikli olarak, mutlaka maske (ve her şeyin yedeğini) tedarik ederek hareket etmelidir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Araç çubuğuna atla