Meme Kanseri

Paylaş

Meme Kanseri Bayanlar, dikkat!!! Yılda 43 bin kadının, 400 erkeğin meme kanserinden öldüğünü, her 8 kadından birinin bu hastalığa yakalandığını biliyor musunuz?

Prof. Dr. Özcan Gökçe

Erken teşhis ile beş yıl içinde sağ kalma oranı yüzde 95…Bayanların korkulu hastalığı ‘’Meme Kanseri’’ hakkında acaba  ne biliyoruz ya da bilgilerimiz hastalıktan korunmak için yeterli mi?

Gerçekleri Ne Kadar Biliyoruz ?

 

Amerika Birleşik Devletleri istatistiklerine göre her yıl yaklaşık 182 bin kadında yeni meme kanseri tanısı konmakta ve yaklaşık 43 bin 300 kadın meme kanserinden ölmektedir. Her sekiz kadından biri yaşamı boyunca meme kanserine yakalanırken, yılda bu hastalığa yakalanan bin 600 erkeğin 400’ünün de yine bu nedenle yaşamı son bulmaktadır..

Bu hastalıkta da erken teşhis çok önemli öyle ki beş yıl içinde sağ kalma oranı %95’den fazla. Mamografi (Meme filmi çekilmesi) erken teşhis yöntemlerinin en iyisi. Her kadın için ayda bir kez kendi kendisini muayene etmesi, yılda bir kez genel cerrah tarafından değerlendirilmesi ve 40 yaşın üzerinde en geç iki yılda bir mamografi çekilmesi en yararlı erken teşhis yöntemi.

Kadınların memesinde kitle oluşabilir. Ancak bunların çok azı kötü huyludur. Ailede meme kanseri olması riski arttırır. Ancak meme kanseri teşhislerinin büyük çoğunluğunda aile öyküsü yoktur.

 

Erken Bulgular

Memede sıklıkla ağrısız, genellikle tek sert kitle bulunması

Kollar yukarı kaldırıldığında meme derisinde çekilme olması

Meme derisindeki toplardamarların daha belirgin hale gelmesi

Meme başının içe dönmesi

Meme başında pullanma ve kabuklanma

Meme derisinde içeri çökme

Meme başından kanlı ya da kansız akıntı olması

Erken Meme Kanseri Teşhis Ve Korunma Planı

20–39 yaş arasında her üç yılda bir genel cerrah tarafından klinik muayene yapılması,

Daha sonraki yaşlarda, yılda bir kez muayenenin tekrarlanması,

20 yaşından itibaren kadınların kendi kendilerini ayda bir kez değerlendirmesi ve en küçük değişiklikte hekime başvurması

40 yaşında mutlaka temel mamografi yapılması

40–49 yaş arası önceki bulgulara bakılarak yılda bir veya iki yılda bir mamografi yapılması

Kendi kendine muayenelerin, mamografi ve doktor muayenelerinin kişisel kayıtlarının tutulması

Düşük yağlı beslenme alışkanlığı, düzenli egzersiz yapılması, sigara ve alkol kullanmaktan kaçınılması

Kendi Kendine Muayene Nasıl Yapılmalıdır ?

BANYODA Parmaklar düz olarak meme üzerinde hafifçe bastırılarak dolaştırılır. Sağ meme sol elle, sol meme sağ elle muayene edilir. Memede ve koltuk altında yumru hekim muayenesi gerektirir

AYNANIN KARŞISINDA , Önce eller yanda hazır ol duruşunda memeler gözlenir. Daha sonra kollar yukarı kaldırılır. Her hangi bir çekilme, şişlik, meme başında içeri çekilme veya memelerin görünüşünde değişiklik olup olmadığına bakılır. Memede olan en küçük değişiklik hekim muayenesi gerektirir. Unutmayın ki bir genel cerrah daima sizden deneyimlidir. Eller bele konularak bele doğru sıkma hareketi yapılır. Kadınların pek azında sağ meme ve sol meme tam eşit görünümdedir. Büyük çoğunlukta boyut farklılığı vardır ve bu normaldir

YATAR BİÇİMDE , Sırt üstü sert bir zemine yatılır. Kol başın altına konulur. Serbest elle meme muayene edilir. Meme başı hafifçe sıkılır. Akıntı olması önemlidir. Meme başından çevreye dairesel hareketlerle ve daha sonra yukarı aşağı yönde tarayarak bütün meme dikkatle incelenir. Daha sonra kollar değiştirilerek karşı meme değerlendirilir.

En Sık Sorulan Sorular:

 

Fizik Aktivite Kanser Riskini Azaltır Mı?

 

Haftada dört saate varan egzersiz yapan bir kadın kanser riskini azaltır. Egzersiz bağışıklık sistemini güçlendirir ve östrojen düzeyini kontrol eder.

 

Sağlıklı Bir Diyet Beni Meme Kanserinden Korur Mu?

Düşük yağ ile beslenmelidir. Yüksek yağ içeren diyetler kanser riskini arttırır. Yağlı gıdalar östrojeni tetikler, östrojen de tümör büyümesini arttırır. Bol sebze ve meyve içeren gıda rejim uygulanmalıdır.

 

Sigara Meme Kanserine Neden Olur Mu?

Birçok çalışma doğrudan bağlantı göstermemiştir. Ancak sigaranın diğer kanser çeşitlerine neden olduğu gösterilmiştir. Sigaranın meme kanseri teşhisinden sonra yaşama oranını azalttığı ispatlanmıştır.

 

Alkol Meme Kanseri Riskini Arttırır Mı?

Günde bir veya iki kadeh alkol az miktarda arttırır. Ne kadar çok alkol alınırsa risk o kadar artar.

 

Doğum Kontrol Haplarıyla Meme Kanserinin Bağlantısı Var Mı?

35 yaşın altında ve on yıldan fazla doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda artmış bir risk vardır.

 

Kendi Kendimi Muayene Sıklığım Ne Olmalıdır?

Her ay bir defa kontrol yararlıdır. Bu yazıda bunun nasıl yapılacağı açıklanmıştır. En küçük değişiklikte genel cerraha başvurmalısınız.

 

Ailede Kanser Hikâyesi Meme Kanseri Riskimi Arttırır Mı?

Anneanne, anne, teyze, kız kardeş ve kızınızda meme kanseri varsa bu sizi riskli gruba sokar. Mutlaka doktorunuza danışın.

 

Mamografi Ağrılı Mıdır?

Mamografi yapılırken meme üzerine bir miktar basınç uygulandığı için rahatsızlık hissi oluşturabilir. Bu nedenle adet bitiminden bir hafta sonra mamografi yapılması tavsiye edilir.

 

Adet Başlama Yaşı Kanser Riskini Arttırır Mı?

On iki yaşından evvel adet görmeye başlamak, çocuk sahibi olmamak, ilk çocuğunu otuz yaşından sonra doğurmak, elli beş yaşından sonra menopoza girmek kanser riskini belirgin oranda arttırır.

 

Meme Kanserine Genel Bakış:

Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir. Kadınlarda kanser ölümlerinin sıklığında ikincidir. Jinekolojik kanserlerden üç kat daha sık görülür. 1960 yılında kadınlar arasında görülme oranı 1/20 iken, günümüzde 1/7’dir.

Meme kanseri kadınlarda görülen epidemik bir hastalık olarak varlığını sürdürmektedir. Hasta sayısındaki artışın nedenini henüz bilinmiyor. Meme kanseri sadece kadınlara özgü bir hastalık değildir. Her yüz kadın meme kanserine karşılık bir erkekte meme kanseri gelişmektedir. Erkekteki meme kanserine yaklaşım kadınlardakinin aynısıdır.

Meme kanseri görülme ihtimali, yirmili yaşlardan itibaren yavaş yavaş artarak kırk beş yaşında platoya ulaşır. Elliden sonra ise hızla artar. Meme kanserlerinin %50’si 65 yaşın üzerindeki insanlarda saptanmaktadır. Bu nedenle kadınlarda yaşam boyunca tarama yapılmalıdır.

Meme kanseri her kadında standart bir hastalık değildir. Bunun anlamı farklı kadınlarda farklı tümör olması, farklı yaş guruplarında farklı hastalık olması, tümörün kendinde farklı hücre topluluklarının olmasıdır. Genel olarak genç yaş guruplarında hastalık daha saldırgan özellik gösterir. Otopsi çalışmalarında toplumun %2’sinde daha önce tanı konmamış meme kanseri bulunmuştur. İleri yaşlarda tümör daha yavaş ilerler ve saldırgan özelliği de daha azdır.

 

Risk Faktörleri:

 

Erken Menarş-Geç Menopoz:

 

On iki yaşından önce adet başlaması ve 50 yaştan geç yaşta menopoza girme meme kanseri gelişme riskini %50 arttırır.

 

Beslenme Alışkanlıkları:

 

Et ve mısır yağında olduğu gibi çoklu doymamış yağ asidi içeren yağlar kanser riskini arttırır. Zeytinyağı gibi tekli doymamış yağ asidi içeren yağlar riski arttırmaz.

 

Aile Öyküsü:

 

Ailede, özellikle birinci dereceden kadın akrabalarda meme, rahim ve kalın barsak kanseri hikâyesinin olması kanser oluşma ihtimalini arttırır. Ailede kanser öyküsü olması normal topluma göre riski 17 kat yükseltir. Bununla birlikte meme kanseri hastalarının %85’nde aile öyküsü olmadığı unutulmamalıdır.

Aile öyküsü özellikle anne, kız kardeş ve kızlar gibi birinci derece yakınları içermelidir. Bu akrabalardan herhangi biri menopozda ve elli yaşın üzerinde kanser tanısı aldıysa, birey için yaşam boyu meme kanseri riski yalnız %5 artar. Aile fertlerinden biri menopoz öncesi kanser tanısı aldıysa yaşam boyu risk %18.6, premenopozal ve iki memede kanser varsa bu risk %50’dir.BRCA1 ve BRCA2 genlerinin yumurtalık ve meme kanseri ile olan ilişkisinden dolayı risk taşıyan kadınların diğer tarama testlerine ek olarak genetik danışmanlık alması yararlı görülmektedir.

 

Geç Hamilelik:

 

Hiç hamile kalmamış olmak veya geç hamilelik tek başına kanser insidansını arttırmaz. 26 yaşından önce doğum yapmış olmanın bir miktar kanser insidansını azalttığını öne süren yayınlar vardır.

 

Alkol Tüketimi:

 

Günde iki kadehten çok alkol alınması kanser riskini arttırır.

 

Estrogen Replasman Tedavisi:

 

Birçok çalışma on yıldan daha uzun süre estrogen almanın meme kanseri riskini çok az arttırdığını göstermektedir. Fakat aynı çalışmada estrogen replasman tedavisinden kemik erimesi, kalp hastalığı, Alzheimer hastalığı ve kalın barsak kanseri riskini belirgin olarak azalttığına dikkat çekilerek, bu yararların meme kanseri riskini çok az arttırma kavramına bariz bir üstünlük sağladığı ifade edilmektedir. Ailede meme kanseri öyküsü olan ve kendinde meme kanseri tedavisi yapılmış olan kadınlara estrogen replasman tedavisi verilmez.

 

Meme Kanseri Tedavisi:

 

Daha önceki zamanda meme kanseri tedavisi yapılmışsa diğer memede kanser oluşma riski artar. Bu risk her yıl için %1 ve yaşam boyu için de yaklaşık %10 olarak kabul edilir. Meme kanseri tedavisinden sonra kontroller sadece nüks için değil, diğer memede oluşabilecek yeni kanserin erken fark edilebilmesi içindir.

 

Cinsiyet:

 

Bilinen gerçek kadın olmanın meme kanseri riskini arttırdığıdır. Her 100 kadına karşılık 1 erkek meme kanserine yakalanır.

 

Radyoterapi:

 

Hodgkin Hastalığı(Lenf bezi kanseri) gibi göğüs bölgesine radyoterapi(ışın tedavisi) uygulanmış hastalarda tedaviden 10 yıl sonra artmış meme kanseri riski vardır.

 

Şişmanlık:

 

Şişmanlık ile meme kanseri ilişkisi karmaşık bir konu olmakla beraber artmış bir risk olduğu bilinmektedir.

 

Meme Kanseri Evreleri

Meme kanseri her hastada farklı seyreder. Bir kısmı hızlı seyredebilir ve sonuç kestirilemez. Bazı tümörler yavaş ve dengeli seyir gösterirler. Bazıları vücudunuzdaki estrogen tarafından uyarılırlar. Bazı tümörler kontrol dışına çıkan kanser genlerinden (oncogen) oluşabilir. Hasta ve doktor tedaviye birlikte karar verirler. Evreleri bilmek tedavi planına dâhil olmak için önemlidir.

Bir Kadında Meme Kanseri Tanısı Konduğunda Hangi Adımlar Atılır?

Birinci adımda patolog tarafından tümörün cinsi, saldırganlık derecesi, lenf ve kan damarlarına ulaşma yeteneği ve derecesi, hormon reseptörlerinin durumu saptanır. Estrogen ve progesteron reseptörleri pozitif varlığı tümörün hormona duyarlı büyüdüğünü anlatır. Pozitif sonuçta hormonal tedavinin yararlı olacağını düşünebiliriz. Bu tip tedavi estrogenin tümör üzerine etkisini azaltır.

Bundan sonraki adımlarda doktorunuz radyolojik ve laboratuar testleri ister. Bunlar akciğer, karaciğer ve kemiklerde hastalığın yayılımı olup olmadığını anlamak için yapılırlar. Bazı durumlarda meme dokusunda human epidermal growth factor receptor-2 veya HER-2 geni bakılır. Bu testler tümörün nüks etme ihtimalini gösterirler.

Tedavi seçenekleri bazı faktörlere bağlıdır. Yaş, menopozal durum, genel sağlık durumu, tümörün evresi, laboratuar test sonuçları ve memenin boyutları tedavi seçeneklerini etkiler. Hormon reseptörlerinin durumu ve tümör hücrelerinin patolojik incelemedeki özellikleri de seçime yol gösterir.

Birçok hastada hastalığın evresi en önemlisidir. Evreleme tümörün büyüklüğü ve yayılma derecesiyle ilgilidir. kemoterapi uygulamaları geride kalması muhtemel olan tümör hücrelerini yok etmek, meme veya başka bir alanda nüksleri önlemek amacıyla verilir.

Tedavide kemoterapi ve/veya hormonal tedavi yayılmış hücreleri öldürmek ve hastalığı geriletmek için kullanılır. Radyoterapi de vücudun diğer bölgelerindeki tümörün kontrolü için kullanılabilir.

İlk tedavide hastalık tamamen yok edilmiş görünse de vücudun her hangi bir yerinde saptanamamış hücrelerden dolayı hastalık yeniden geri gelebilir. Nükslerin büyük çoğunluğu ilk tedaviden 2-3 yıl sonra oluşurlar. Nükslerin uzun yıllar sonra da olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle uyanık olmak ve düzenli kontrollerin yapılması şarttır. Hastalıksız geçen her yıl nüks ihtimalini azaltır.

Hastalığın ameliyat alanına yakın bölgede tekrarlamasına lokal nüks denir. Bu tip nükslerde tek bir tip tedavi uygulanabileceği gibi birkaç tip tedavi birleşimi yapılabilir.

Hanımlar İçin Pratik Öneriler:

Her ay kendinizi kontrol edin

Yılda bir kez mutlaka genel cerrahi uzmanına meme muayenesi yaptırın

Yaşınıza uygun mamografik taramayı mutlaka yaptırın

Meme kanseri olan %85 kadında aile öyküsü yoktur.

Erkeklerde de meme kanseri olur.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*