Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Osteoporozu Geciktirmenin Altın Kuralları

Osteoporozu Geciktirmenin Altın Kuralları

Paylaş

Prof. Dr. Halil KoyuncuKemik erimesi ya da osteoporoz yaşamımızın her anında duyduğumuz bir hastalık haline geldi. Menepoz sonrası kadınların üçte birinde, 70 yaş üzeri erkeklerin ise yarıdan çoğunda osteoporoz görülür.

Prof. Dr. Halil Koyuncu

Hastalığın oluşumunu; kişinin çocukluğunda, gebelikte, yaşlılıkta sütü az tükenmesi, kadın olması , çok doğum veya hiç doğum yapmaması, çok kapalı giyinmesi , güneşten yararlanmaması kolaylaştırıyor.

Osteoporoz, kemik miktarında azalmayla birlikte kemik ağrısı,kırık veya çatlak olması ile oluşan bir kemik hastalığıdır. Toplum sağlığını ilgilendiren, kırığa bağlı ölümlere neden olan osteoporozun tedavisi pahalıdır. İnsanların yaşam süreleri azaldıkça önemli bir sorun olmaya ve ekonomiye ek yükler getirmeye devam edecektir.

Hastalığı tetikleyen faktörler

Osteoporoz gelişimini kolaylaştıran çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Kişinin çocukluğunda, gebelikte ve yaşlılıkta sütü az tüketme, kadın olma , çok doğum veya hiç doğum yapmama , çok kapalı giyim ve güneşten yararlanmama osteoporoz oluşumunu kolaylaştıran faktörlerdir. Genetik yatkınlık her zaman önemli bir husustur. Kadınlarda östrojen eksikliği, erkeklerde androjen yetmezliği, erken menepoz ile D vitamini eksikliği kemik miktarında azalmayı tetikler. İnce ve narin yapılı olmak , az hareket etmek , mide ve bağırsak hastalığı bulunmak, guvatr hastalığı taşımak, kortizon gibi bazı ilaçları tüketmek ,aşırı tuz,protein, kahve ve alkol almak osteoporoz gelişimini kolaylaştırır. Belirli bir hastalığı olanların kemikleri de hastalık veya tedaviden etkilenir. Şeker hastalığı olanlarda, damar,göz, böbrek,sinir,eklem bozulmasının yanında , kemiklerde de ağırlık azalması olur.

Malign hastalıklar kemik erimesi yapan önemli bozukluklardır. Meme, böbrek,prostat ve akciğer kanserleri de osteoporoza neden olur. Osteoporozda en önemli ve korkulan sonuç, kırıklardır. Ayrıca bol kısalması ,sırt ve bel ağrısı , mide-barsak sorunları ile ruhsal problemler görülebilir. Genel yorgunluk ve halsizlik ile çarpıntı ve nefes darlıkları da olur.

Tam teşhis için kemik biopsisi şart

Osteoporoz tanısını koymak için hastanın şikayetlerinin öğrenilmesi , muayene edilmesi ve bazı tetkiklerin yapılması gerekir. Ancak tam teşhis , kemik yoğunluğunun ölçümünden ,kan-idrar incelemelerinden ve daha doğrusu kemik biopsisinin yapılmasından geçer.

Önemli risk taşıyan kemik hastalıklarda yılda ve iki yılda bir kemik ölçümü yaptırabilir. Şu an için altın standart budur. Kanda ve idrarda kemik ürünleri saptanır. Kan kalsiyumu değeri ve idrarda atılan kalsiyum değeri ölçülür. Tam ve doğru teşhis için özellikle de diğer hastalıkları ayırt etmek için kemik biopsisi yapılmalıdır. Çekilen normal filmler kırık ve çatlakları gösterir.

Bilgisayarlı tomografi, ultrason ve emar incelemeleri de yaptırılabilir. Hastada kemik erimesi yapacak risk faktörleri varsa ,öncelikle onlar tedavi edilmelidir. Ancak hastanın yaşı , cinsiyeti,ırkı ve bulunduğu yer değiştirilemez. Menepozda olan tekrar eski haline dönemez. Değiştirilebilir kolaylaştırıcı unsurlar en aza indirilmeli veya ortadan kaldırılmalıdır. Kemik erimesi teşhisi konulan hastalar hemen tedavi altına alınmalı, kırık varsa ve ameliyat gerekiyorsa öncelikle bu işlem yapılmalıdır. Ameliyat sonrası hem kemik erimesi tedavisi yapılmalı hem de kırık sonu rehabilitasyon uygulanmalıdır.

Süt ,güneş ve yürüyüş şart!!!

Osteoporoza yönelik temel tedavi,diyet uygulaması,fiziksel aktivite,egzersiz ve ilaç tedavisidir. Menepoz sonrası kemik erimesinde östrojen verilebilir. Burada hastanın iyi bir değerlendirilmesinin bir jinekolog tarafından yapılması gerekir. Bu hormon hem kemik miktarını hem de menepoz sorunlarını çözer.

Kemiğin yapımını artıran ve yıkımını azaltan ilaçlar son yıllarda çok kullanılmaktadır. Kemik ölçümüne göre bu ilaçlardan biri doktor tarafından verilir. Teşhis konduktan sonra başlanır.Düzenli takip edilen hasta kontrollerine göre devam ettirilebilir. İleri yaşlarda kullanılmamalıdır. İlaca ek olarak günlük kalsiyum alımı yararlıdır. Bir su bardağı süt bir tablet kalsiyuma eşdeğerdir. Gıdalara ekleme yapılabilir. Güneş ve gıdalardan yeterli D vitamini alınmazsa ilaç eklemesi yapılmalıdır. Yazın güneşde 15-60 dakika kalınması D vitamini sentezini sağlamış olur. Düşmeyi kırıkları önlemek için çevre düzenlemesi yapılmalıdır.

Destekleyici olmak için korse ve yürümeyi sağlamak için baston kullanılması doğrudur. Gün içinde aralıklı istirahat gerekebilir. Hastada ağrı ve kas sertliği gibi şikayetler varsa fizik tedavi yapılabilir. Yüzme, kaplıcalar iyi gelir. Doğrudan kemik erimesine etkili olmasa da ağrı, tutukluk ve kas gerginlikleri ile hareket kısıtlıklarına yararlı olur.

Kemikler vücut şeklini oluşturduğuna göre kemikleri bir arada tutan ve eklemleri çalıştıran kasların esnek, kuvvetli ve güçlü olması gerekir. Jimnastik hareketlerinin yanı sıra kuvvetlenmeyi sağlayan tempolu yürüyüşler yararlıdır. Günlük yarım saatlik yürümeler oldukça faydalıdır. Yüzme ve bisiklet binme de kasları kuvvetli yapan hareketlerdir. Aşırı protein alımı , tuz fazlalığı, flörürü az su alımı , çok sigara içme günde 3-4 fincan üstünde koyu kahve içme ve alkol alımı engellenmelidir.

Sonuçta hastanın kemik erimesi yapacak risk faktörleri belirlenmeli, doğru teşhis konmalı, hemen tedaviye başlanmalı ,düzenli kontrol ve takip yapılmalı, diyet,ilaç, egzersiz ve güneşten yeterince yararlanmalı , dengeli beslenmeli, şişmanlık kadar zayıflığında zararlı olduğu bilinmelidir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*