Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Tüm Bilinmeyenleriyle Güneş Kremleri!

Tüm Bilinmeyenleriyle Güneş Kremleri!

Paylaş

Uzun süredir güneş ve koruma faktörü içeren kremlerle ilgili birbirinden farklı görüşler, kafa karışıklığına yol açmaktadır. Yıllık 7,3 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklüğü olan ve yılda yaklaşık yüzde 7 büyüyen ‘’güneş koruyucu ve iyileştirici ürünler’’ piyasası ciddi bir reklam-haber pompalayarak yakında “evde otururken bile güneş koruyucu kullanmamızı” önerecek. Bu kadar karlı bir pazar varken bazı bilgileri bilimsel veriler ışığında incelemek gerekir. Öncelikle belirtmek gerekir ki “Güneş” düşman değildir.

Dr. Öğr. Üyesi Tayfun Hancılar

Radyasyon Onkolojisi Uzmanı

“Güneş giren eve doktor girmez” sözü ile büyümüş nesiller olmamıza rağmen, maalesef son dönemde güneşte kalmak o denli zararlı, koruyucu krem ve spreyler tamamen masum olarak kabul edilmeye başlandı. Oysa üzerinde hiç durulmayan ya da özellikle konuşulmayan bir konu var; yüksek koruyucu faktör içeren güneş kremi kullanmak vücut D vitaminini yeterince sentezleyemez.

D vitamini eksikliği kanser riskini arttırır!

Birçok çalışmada kanda D vitamini seviyesi yüksek olanlarda, düşük olanlara kıyasla kalın bağırsak kanseri riski anlamlı derecede düşük bulunmuştur. D vitamini eksikliği; depresyon, yaygın vücut ağrıları ve kalp hastalıklarına yol açmaktadır. Özellikle esmer tenlilerde, yeterli D vitamini sentezlenmesi için daha uzun güneşte kalmak gerektiği düşünülürse, güneşlenme esnasında sürekli güneş koruyucu kullanmak; D vitamini sentezini azaltarak kanser riskini arttırabilir.

Güneş kremi kullanmadan nasıl güneşlenebiliriz?

Güneş kremlerini doğru kullanırsak bize dost, yanlış kullanırsak düşman olur. Yaz aylarında saat 09.00-11.00 arasında ya da 16.00’dan sonra açık tenli kişiler; ilk iki gün 10 dakika, daha sonraki günler 20 dakika, esmer tenliler; ilk iki gün 20 dakika, daha sonraki günler 30 dakika hiç güneş koruyucu kullanmadan güneşlenebilirsiniz. Bu süre kansere karşı koruyucu özelliği olan D vitaminin vücudun sentezlemesi için yeterli bir süredir. Cilt kanseri riski düşüktür.

Uzun süre güneşte kalmak riskli!

Meslekleri gereği uzun yıllar güneş altında kalanlarda bazal hücreli ya da epidermoid hücreli kanser sıktır. Bu kanserler vücudun güneşi çok gören baş-boyun ve uzuvlarında sık diğer bölgelerde seyrektir. Erişkin ve özellikle çocuklarda 5 kereden fazla ciddi güneş yanığı oluşması, malign melanom riskini arttırır. Ama normal güneşlenmenin, melanom riski üzerine etkisi görülmemiştir. Demek ki; yukarıdaki sürelere uygun güneşlenme tarzında kanser riski yoktur hatta D vitamini sentezlenmesi nedeni ile kansere karşı bir tür önlemdir. Ancak güneşte çok uzun süre kalmak risklidir.

Güneş kremleri neden sakıncalı?

Güneş kremlerinin kansere yol açtığına dair bilimsel bir kanıt yoktur. Ancak; endokrin hormonunu bozan, hücrelere zarar veren bir kimyasal olan “Oksibenzon” (oxybenzone) içeren krem, alerjik reaksiyonlar yaratabilir. Özellikle çocuklarda çok dikkat etmek gerekir. Bazı güneş kremi üreticileri, derinin yaşlanmasını durdurduğu düşünüldüğü için formülerinde A vitamini (retinil palmitat) kullanır. Fakat FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) araştırmasına göre; bu vitamin güneş ışığına maruz kalınca deri bozulmalarını ve tümör oluşumlarını hızlandırıyor. Sprey şeklindeki güneş koruyucular havada toksik partiküller bırakır bu da solunum yoluyla vücuda girerek risk yaratabilir.

JAMA dergisinde yayınlanan bir araştırmada, “avobenzon”, “oksibenzon”, “ecamsule” ve “oktokrilen” maddeleri incelendi. 24 katılımcı, bir hafta boyunca bu maddeleri içeren güneş kremlerini kullandı. Günde dört kez vücutlarının yüzde 75’ine krem süren bu kişilerden belli aralıklarla kan örnekleri alındı. Bu kişilerin tümünün kanında yüksek oranda kimyasal çıktı. Özellikle oksibenzon seviyesinin diğer kimyasallarınkinden 50-100 kat daha yüksek olduğu görüldü.

Sürüldükten sonra beyaz bir tabaka bırakan, birçok kişi kullanmak istemediği titanyum dioksit ve çinko oksit içeren kremler ise deriden vücuda karışmaz.

Bu önerilere dikkat!

Güneşte uzun süre kalmanın riskleri bellidir. Uzun dönem kullanımda nasıl bir etki ile karşılaşacağı bilinmeyen, güneş koruyucu kremlerini özellikle çocuklarda yoğun kullanmak sakıncalı olabilir. Oysa saat 09.00-11.00 arasında ya da 16.00’dan sonra güvenlikle güneşlenmek mümkün. Diğer saatlerde mümkünse; güneşe çıkmamak veya kalın koyu tente altında (açık renk tenteler, yüzde 50 geçirgen olabilir) ya da ağaç gölgesin de oturmak şeklindedir. Böyle bir ortam yoksa geniş şapka ve vücudu örten giysiler kullanmak uygun olur. Böylece güneş koruyucu krem kullanmadan tatil yapılabilir. Güneşte uzun süre oturmak için güneş koruyucu krem kullanmak, güneş yanığı riskini almamak adına daha uygun bir davranış olur. Bir de güneşten korunma gerektiren cilt hastalığı varsa zorunlu olarak güneş kremi kullanılabilir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Araç çubuğuna atla