Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Uyku Apnesi Tedavisinde Robotik Cerrahi

Uyku Apnesi Tedavisinde Robotik Cerrahi

Uyku apnesinin çok değişik tipleri vardır. Her hastanın tedavisi için ameliyat gerekmez. Tıkayıcı Uyku Apnesi için çok yeni ve teknolojik tedavi olarak robotik cerrahi önerilir. Çünkü insan elinin ulaşamadığı yerlere -gırtlak, dil kökü- açık cerrahi ile cilt kesilerek ulaşılırken robot cerrahi ile bu bölgelere ağız içinden girilerek, dışarıdan kesi olmadan ameliyat imkânı vardır. Robot cerrahide teknoloji kullanılır ama ameliyatı robotlar değil, cerrah yapar. İyi anatomi bilmeyen, iyi cerrahi misyonu olmayan uzman bu robotu kullanamaz.

Prof. Dr. Fatma Tülin Kayhan

KBB ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı

Çok yeni bir teknik ve teknoloji olan robotik cerrahi; 1990’lı yıllarda NASA’nın Amerikan Uzay Bilimleri Enstitüsü’nün uzaydaki araçların arıza durumunda dünyadan robotlarla tamir edilmesi amacıyla geliştirildi.

Tıp alanında ise ağız yoluyla girilip kulak-burun-boğaz ana branşının iyi-kötü huylu tümörlerde dahil olmak üzere gırtlak, dil, dil kökü, bademcik ve ağız içinde yerleşmiş kanserlerin ilk tanımlanmasında kullanıldı. Daha sonra uyku apnesi olan hastalarda gırtlak, dil kökü, ağız seviyesindeki tıkanıklıkları açmada yararlı olduğu anlaşılınca bu tür hastalıkların tedavisinde de yoğun olarak kullanılmaya başlandı.

Endoskopi ile robotik cerrahi arasındaki farklar…

Robotik cerrahi aslında endoskopik cerrahinin daha geliştirilmişidir. Endoskopik cerrahide bir optik vardır. Optik görüş altında batın ameliyatları cerrahın iki elini kullandığı endoskopik aletlerle -cerrah bir eli ile optiği tutarken diğer eliyle aleti kullanır- sıkıntı yaşıyordu. Robot cerrahide optik kamera haline getirildiği için robot optiği tutuyor hatta robota iki el daha ilave edildiği için toplam dört el, cerrahın da iki eli ameliyat sahasında böylece altı el kullanılıyor. Endoskoplarda tek boyutlu bir görüş olmasına rağmen robotun üç boyutlu görüşlü olması 16 kez büyütülmüş görüş üstünlüğü sağlar.

Endoskopun uçları cerrahın elinin titremesine karşı da korunmuştur. Normal endoskopik aletlerin uçları sert eğilip, bükülmüyor robotun kolları eğilip, bükülür, insan el bileğini taklit edebilir; 7 düzlemde 540 dereceye varan bir hareket kabiliyetine sahip. Bu tür cerrahi üstünlükleri var. Endoskopik ameliyatlarda klasik yöntemlerle dikiş atılmaz. Ama robotla dikiş atabilme özelliği var. Ameliyat sahasında normal endoskopta aletler bırakılmaz, robotta aletler bırakılır.

İnsan elinin ulaşamadığı yerlere -gırtlak, dil kökü- açık cerrahi ile cilt kesilerek ulaşılır oysa robot cerrahi ile bu bölgelere ağız içinden girilerek, dışarıdan kesi olmadan ameliyat imkânı vardır.

Robot cerrahide teknoloji kullanılır ama ameliyatı robotlar değil cerrah yapar. İyi anatomi bilmeyen, iyi cerrahi misyonu olmayan uzman bu robotu kullanamaz.

Robotik cerrahinin avantajları;

*Kesisiz cerrahidir.

*Kan kaybı çok az olur.

* Solunum yolu garantisi için boğaz ya da gırtlak ameliyatında bir delik açılırdı, robotik cerrahi ameliyatında buna gerek kalmaz.

*Dışarıdan bir kesi olmadığı için iz ve yara yeri enfeksiyonu olmaz.

*İyileşme kolay olur.

*Sağlıklı dokular kesilmeden direk sorun bölgeye ulaşmak mümkün.

*Hastane yatış süresi azalır.

*Yemek yeme, yutma, konuşma gibi fonksiyonlara hasta daha kısa sürede kavuşuyor.

*Ameliyat süresi kısaldı.

*İlaç kullanımı azaldı.

*Üstün görüş altında doku daha iyi tanınır, 16 kez büyüttüğü için doku korunur, hastalıklı bölge net görülür, tam çıkarılır. Sağlıklı bölge ve damar- sinir bölgeleri daha iyi korunur…

Tedavi edilmediğinde…

Uyku apnesi tedavi edilmediğinde; kalp- damar, şeker, kardiyovasküler problemler, felç, inme gibi hastalıkların oluşma riski artar. Hasta kilo veremez, diyabet, kronik akciğer hastalığı gelişir, metabolizma bozulur, anksiyete, depresyon, gündüz uykuluğu oluşur. Horlama uyku apnesinin bir belirtisi olabilir. Uykuda 10 saniye üstünde nefes durması sonucu kandaki oksijen düşer ve hastada gündüz uyku hali, yorgunluk, baş ağrısı ile uyanma, uykuda terleme şikayetleri görülür.

Robotik cerrahi hangi vakalara uygulanır?

Uyku apnesinin çok değişik tipleri vardır. Her hasta ameliyat edilmez. Cerrahi olarak tedavi edilen Tıkayıcı Uyku Apnesi -OSAS- vakalarında üst solunum yolunda bazı anatomik bozukluk veya aşırı kilo ve yağlanmaya bağlı olarak damak, küçük dil, bademcikler, dik kökü ve gırtlak serisinde tıkanmalar olur. Solunum yolu ile nefes alındığında oluşan basınç ile akciğerlerdeki akımın geliştirdiği negatif basınç korelaks denen çökmeleri meydana getirir. Bunu da damak, yumuşak damak, küçük dil, bademcik, gırtlak ve dil kökünde kapanmalara sebep olur. Bu kapanmalar hava akımının durmasına, apneye, bunun titreşmesi de horlama sesini oluşturur. Tıkanma ve daralıp hava akımının azalması apneye sebebiyet verir. 10 saniyeden fazla durduğu zaman kalpteki oksijen seviyesi düşer, beyin sinyal verir uyan, bir yetişkin saatte 5 apne geçirebilir, 5-15 apne saatte hafif, 15-30 orta, 30’un üzeri ağır apne olarak kabul edilir. Bunu ölçmek için uyku testi yapılır. Test sonucuna göre tanı koyulur, tedavi planlaması yapılır. Ancak tıkayıcı apne tespit edildiğinde cerrahi işlem gerekir.

Robotik cerrahi ileri apne hastaların çok büyük bir ümit oldu…

Başarılı ameliyat sonucu tekrar gerektirmez. Hastayı iyi seçmek önemlidir. Apne sayısı yüzde 50 azaltırsak bu ameliyat başarılır. Ama hastanın yüzde kilo alması dil kökünde yağ birikmesine sebep olup, hastalık tekrarlayabilir. Asıl hedef 15’in altına düşürmektir. Ameliyattan 3 ay sonra uyku testi tekrarlanır. Ameliyat süresi 2-3,5 saat sürebilir, 4-5 gün hastanede kalabilir. Yutma, konuşmada zorluk olabilir. Sıvı gıdalar ile beslenme 10 gün sürer, 15-20 gün sonra normal hayata dönülür.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*