Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Yaz Hastalıklarına Dikkat!

Yaz Hastalıklarına Dikkat!

Paylaş

Temmuz sıcaklarıyla birlikte sıcak çarpması, bitkinliği ve krampları güneş yanıkları gibi sağlığı genel olarak olumsuz etkileyen durumlar ortaya çıkar. Özellikle yiyecek içeceklerle, havuz- deniz suyu ile bulaşan enfeksiyon hastalıkları da sağlığı tehdit eder .

Dr. Dilek Leyla Mamçu

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Yaz aylarında bazı bulaşıcı hastalıklar daha fazla görülür. Çünkü mikroplar sıcak ortamlarda daha hızlı çoğalır. Gıdaların üreticiden tüketiciye ulaştırılmasının herhangi bir  aşamasında  uyulması gereken kurallara uyulmaması, mikroorganizmaların gıdalara bulaşmasına neden olur. Mikroplarla kirlenmiş gıdaların ve içeceklerin ağız yolunda alınması ise kusma ve bazen de yüksek ateş ile ortaya çıkan ishal (gastroenterit) denilen hastalığa yol açar.

Ayrıca yazın insanların denize ve havuza girmesi ağız yoluyla bu suları yutmalarına ve yine kirli sulardan mikropların alınmasına neden olur. Çok önemli bir başka neden de sineklerin yaz aylarında ortaya çıkmasıdır. Bilindiği gibi sinekler çöp ve pislikle yiyecekler arasında mikrop taşıyan bir köprü oluşturur. Özellikle yiyecek ve içeceklerin uygun olmayan koşullarda üretilmesi ve saklanması sonucunda , gıda zehirlenmeleri ve ishaller  sık görülür

İshal yapan mikroplar daha çok hangi yiyeceklerde bulunur?      

İnsan sağlığını tehdit eden arasında en önemlilerinden biri olan salmonella ve benzeri bakteri toksinleri en çok; tavuk eti, yumurta, krema, mayonez, midye, istiridye ve kabuklu deniz hayvanlarında bulunur. Elde hazırlandığı için hijyen konusunda özel önem gerektiren ve iç sıcaklıkları zararlı mikropların ölmesini sağlayacak kadar yükselmeyen ızgara köfteler; havasız ortamda mikropların toksin üretme riski olması nedeniyle bütün olarak çevrilmiş tavuk, pastörize edilmemiş sütten yapıldığında Malta hummasına (Brusellozis) neden olabilecek peynir, vakumlu paketi açılıp kısa sürede tüketilmeyen sosis ve salamdan uzak durulmalıdır. Sütlaç, kazandibi, muhallebi, dondurma gibi sütlü tatlılar da hazırlandıktan sonra soğutucuda tutulmazsa tehlikeli olabilecek gıdalar. Çiğ yumurtadan yapılan mayonez; marul, salata, maydanoz gibi sebzeler de iyi yıkanmadığında riskli olabilmektedir.
İshal tedavisi nasıl yapılır?

Sıvı ve tuz kaybının fazla olmadığı ishallerde, hastalar hastaneye yatırılmadan uygun diyetle ayakta tedavi edilir. Hemen ishal kesici ilaçlar (anti diyareik ilaçlar) kullanmak kesinlikle doğru değildir. Ateş de, ishal de, kusma da ilk başlarda vücutta zararlı etkenleri yok etmek veya atmak için yararlı birer savunma mekanizmalarıdır. Bu mekanizmaları engelleyici girişimlerden kaçınılmalıdır. Dizanteri vakaları, kolera ve fazla su/tuz kaybı hastaneye yatış gerektirir. Antimikrobiyal tedavi gereken bakteriyel ve protozoal ishallerde uygun tedavi başlanır. İshal düzelene kadar yağsız ve posasız gıdalarla, ishal diyeti uygulanır ve hastanın ağızdan bol sıvı alması sağlanır. İlk birkaç gün içinde yeme içme konusuna özen göstermek gerekir. Bağırsakları uyaran çiğ sebze ve meyve tüketiminden kaçınmak gerekir.
İlk günler kızarmış ekmek, patates haşlama, yoğurt ve ayran tercih edilmelidir. Sonraki günler ızgara et ve pişmiş sebze yemeklerine başlanabilir.

Nasıl önlem alınabilir?

*Besinlerin üreticiden tüketiciye kadar ulaşmasındaki her safhayı denetlemek
*Kabuğu soyulabilen gıdaların kabuklarını soyarak soyulmayanlarda ise iyice yıkayarak yemek
*Çiğ veya az pişmiş et yememek çiğ süt içmemek
*Genel temizlik kurallarına uymak ve sineklerle savaşmak.

Yaz aylarında havuzdan veya denizden bulaşabilecek hastalıklar nelerdir?

Yüzme havuzları bir çok kişinin ortak kullanım alanıdır. İnsan çıkartıları ile kontamine olur (kirlenir). Birçok bakteri, virüs ve parazit bu kirliliği yaratır. E.coli ,Cryptosporidium, Giardia, Shigella gibi suya karışan mikroplar suyun yutulması ile bireylerde ishal tablosu oluşturur. Ayrıca havuzlardaki klor, kimyasal konjonktivit dediğimiz göz enfeksiyonuna neden olur.

Irmaklar ve denizler de , insan ve hayvan çıkartıları ile kirlenebilir. Bu suların içilmesi ile ishal, solunum sistemi enfeksiyonları, kulak,  göz ve cilt enfeksiyonları oluşabilir. Ayrıca lağım suları ve insan çıkartıları ile kirlenmiş deniz ve havuzlardan , suyun ağızdan/ burundan girmesi ve  yutulması ile A tipi bulaşıcı sarılık (Hepatit A) hastalığı da bulaşabilir.
Mantar hastalıkları

Mantarlar klorlu ortamlarda ölmeyen ve denizde yok olmayan organizmalardır Uygun bir ortam buldukları taktirde, vücudun çeşitli bölgelerine yerleşebilir ve yaşamlarını sürdürebilirler. Klorda da bölünebildiklerinden, havuzdan bulaşmaları kolaydır. Yaz aylarında sık görülen mantar hastalığı, genelde çeşitli pomatlarla tedavi edilebildiği için pek önemsenmez. Oysa önlemi alınmadığı taktirde kişiye büyük ölçüde rahatsızlık verebilmektedir.

Göz enfeksiyonları

Çoğunlukla bakterilerin sebep olduğu bir enfeksiyondur. Özellikle Pseudomonas adı verilen ve klorda yaşayabilen, havuz suyunda bulunabilen mikroplar göz enfeksiyonlarına sebep olur. Bulaştığı taktirde göz katmanlarını delebilir, zamanında önlem alınmazsa, birkaç gün içerisinde görme kaybına sebep olabilir.

Kulak enfeksiyonları

Havuzdan bulaşan, Pseudomonas adlı mikropların yol açtığı enfeksiyonlardır. Kulak enfeksiyonu genelde çok ağrılı ve kaşıntılı seyreder.

Bu hastalıklardan nasıl korunabiliriz ? Tedavi yolları nelerdir?

Havuz ve deniz ortamlarının temiz olması çok önemlidir.
Durgun ve kirli sularda, yüzeyi köpüklü ve yeşil görünümde olan denizde yüzülmemelidir.
Suya atlarken burun tutulmalı veya tıkaç kullanılmalıdır.
Havuz ve deniz suyu yutulmamalıdır.
Ciltte sıyrık ve kesik alanları varsa, yüzme sonrasında temiz su ve sabunla yıkanmalıdır.
Kulak enfeksiyonlarını önlemek için kulak tıpaları takılmalıdır.
Göz enfeksiyonlarını önlemek için  sualtı gözlüğü veya maskeleri kullanılmalıdır.
Lağım karışan alanlara yakın bölgelerde ve şiddetli yağmurlar sonrasında yüzülmemelidir.
Gelişebilecek ishal, solunum sistemi, cilt, kulak ve göz enfeksiyonlarının tedavileri uzmanlara danışılarak yapılmalıdır.

Havuz temizliğinde tek çare, suyu sürekli klorlamak veya filtre etmektir. Fakat maalesef klordan ölmeyen ve filtreden geçebilen mikroplar da vardır. Bu nedenle en iyi çözüm, havuz veya denizden çıkar çıkmaz mutlaka duş almak veya vücudu sabunlayarak, mikropların ciltten atılmasını sağlamaktır.

Yaz Hastalıklarından Korunma Önlemleri:

  • Güneş, aşırı sıcak ve havasız ortamlardan kaçının
  • Hijyeni ve güvenliği olmayan plaj ve havuzları kullanmayın.
  • Hiçbir sebze ve meyveyi yıkamadan tüketmeyin.
  • Açıkta satılan hiçbir gıda maddesine itibar etmeyin.
  • Günde en az 2 litre su için.
  • Ateş düşürücü olarak Paracetamol vb. ilaçları el altında bulundurun

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*