Anasayfa / Kanser / ‘Yeni Normal’de Kanser Vakaları Niçin Artacak?

‘Yeni Normal’de Kanser Vakaları Niçin Artacak?

Paylaş

Ülkemizde rutin taramalar sayesinde yüzde 10-25 arasında kanser vakası tespit edilirken Covid 19 salgını ile birlikte bu işlem durma noktasına geldi. Dolayısıyla; erken evre kanser vakaları salgında yok olmadı sadece tarama yapılamadığı için tanı konması ertelendi. Kanser tanısı konamayan kişilerin ‘Yeni Normal’de ileri evre kanser vakası olma riski olduğu için vaka artışı yaşanabilir.

Prof. Dr. Hasan Karanlık

İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü

Genel Cerrahi ve Cerrahi Onkoloji Uzmanı

‘Yeni Normal’ geçiş süreci Covid Pandemisi bitmiş olarak kesinlik algılanmamalıdır. Sadece kısıtlama, karantinalarla bulaşma sıklığı kontrol altına alındı, hasta sayısının bir anda yükselmesi engellendi. Virüsü taşıyan kişiler hala aramızda, bulaşma riski hala var, tehlike hala devam ediyor. Tedbirler ilk günkü gibi uygulandığı takdirde toplum olarak bu sürecin üstesinden gelinebilir. Yeni normal- kontrollü temas olmalı. Covid 19 virüsü etkisini azalttı, daha az sayıda kişiye bulaşacak şeklinde bir araştırma sonucu YOK! Hastalık daha iyi tanınıyor, nerede, nasıl davranacağını tahmin edilebiliyor ancak net bir tedavisi hala yok!

*Covid 19 kanser hastalarının tedavi sürecini nasıl etkiledi?

Salgın sürecinde tedavisi başlamış olan -kemoterapi, radyoterapi gibi ya da ameliyat olması gereken- kanser hastalarında tedaviye daha izole, daha temkinli, dikkatli şekilde devam edildi. Hastanın hastaneye en az gelecek şekilde tedavi tekrar revize edildi, kemo ya da radyo terapi alması gereken süreç tedaviye olumsuz etkilemeyecek şekilde bir haftadan üç haftaya çıkarıldı, hastaneye giriş-çıkışlar daha izole edilerek Corona tedavisi gören kişiyle, kanser hastalarının karşılaşmasını önlendi. Ameliyat gereken durumlarda önce hastaya PSR testi yapıldı, negatif çıktığında ancak şüphe varsa klinik bulgular araştırıldı gerektiğinde akciğer tomografisi değerlendirmesi yapıldı, emin olduktan sonra sağlık ekibinin maksimum korunması sağlanarak, çapraz bulaşım engellendi.

*Covid 19 kansere yakalanma riskini artırdı mı?

Bilinmesi gereken ayrıntı Covid 19’un kendisi kansere neden olmadı. Ancak kalp-damar, hipertansiyon, diyabet, kronik akciğer-böbrek ve kanser hastaları bu virüs ile enfekte olduğunda hayati tehlike riski arttı. Çin’de bu virüs ilk çıktığında akciğer kanseri olan ve olmayan hastalar karşılaştırıldığında kanserli kişilerde hastalığın daha hızlı geliştiği, ölüm oranının arttığı gözlendi. Kanser hastası aldığı tedavilerle bağışıklığı sistemi baskı altında olduğu için hastalık daha ağır seyredip, daha zor tedavi edilebilir.

*Covid 19 kanser vakalarının artışına sebep oldu mu?

Normal dönemde şikâyeti olmayan ama rutin taramalar sayesinde yüzde 10-25 arasında vaka tespit edilirken Covid 19 salgını ile birlikte durma noktasına geldi. Gelecek dönemde kanser tanısı konamayan kişilerin ileri evre kanser vakası olma riski var. Örneğin; meme kanseri taraması için 40 yaş üstü her kadının mamografi çektirmesi için uyarı yapılırken salgın ile birlikte tarama yapılamadı- ötelenmek zorunda kalındı ya da rutin takip edilmesi gerekenler ertelendi. Tarama sayesinde yakalanan erken evre kanser vakaları salgında yok olmadı sadece tarama yapılamadığı için tanı konması ertelendi. Çünkü burada kar-zarar ilişkisi dikkate alındı. Tarama sırasında Covid 19 virüsünün yayılma olasılığı artabilirdi. Normalleşme ile birlikte rutine dönüp, bir an önce aramalara tekrar başlamak gerekiyor.

*Yeni normalleşme sürecinde hastanelerde alınan önlemler nedir?

Randevu sisteminde bazı değişiklikler yapıldı. Bekleme salonlarında yığılma olmaması için muayene randevularının arası açıldı, oturma mesafeleri 1,5 metre olmalı, hastanın refakatçi olmadan gelmesini tercih ediliyor. Amaç az kişi az risk olmalı.

*PCR testinin sonucunun negatif

Doğruluk oranı yüzde 50-70’lerde olduğu için PCR testi burun arkasından sürüntü ile tespit edilmeye çalışıyor. Burada hastanın bulgularının dikkate alınması önemlidir.

*Kanser hastaları için bu süreçte dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

Tedavi gören ve tedavisi bitmiş hastalar olarak ikiye ayırmak gerekir. Tedavisi tamamlanmış kişilerin; herkesin dikkat ettiği noktalara özen göstermesi yeterlidir. Önceden kanser tedavisi görmüş olması, bağışıklığının düşük ve Covid 19’a daha çabuk yakalanacağı anlamına gelmez.

Tedavisi süren hastalarda ise; kanser tedavisi bağışıklık sistemini baskıladığı ve Covid 19’da bir enfeksiyon hastalığı olduğu için bu kişilerin daha dikkatli, özenle olması gerekir çünkü yakalanma riskleri daha yüksektir. Yakalandığında ise tablonun daha ağır seyretme olasılığı vardır. Bu nedenle kanser hastaları kesinlikle korunmalı, beslenme, hijyen konularına dikkat etmelidir.

* Mesafe çok önemli

* Maske mutlaka

* Hijyen kesinlikle

*AVM yasak!

*Kuaför yasak!

*Gereksiz seyahat yasak!

*Otobüs, uçak yolculuğu mümkünse yapılmasın!

*Daha temiz ortamlarda bulunulmalı!

*Yüzey temizliklerine dikkat, edilmeli!

*Çok kullanılan eşyaların özellikle de cep telefonu hijyenine dikkat!

*Kapalı ortamlarda sık sık pencere açılarak havalandırmaya yapılmalıdır!

*Süper taşıyıcı ortamlara dikkat!

*Damlacık yoluyla bulaştığı için sohbet sırasında bulaşımı engellemek için maske ve mesafe çok önemlidir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Araç çubuğuna atla