Anasayfa / Genel Sağlık Bilgileri / Yetişkin Nüfustaki En Önemli Sakatlık Nedeni

Yetişkin Nüfustaki En Önemli Sakatlık Nedeni

Paylaş

Ülkemizde ve dünyada yetişkin nüfustaki sakatlıkların, bağımlı yaşamanın, işgücü ve daha da önemlisi yaşam kayıplarının en önemli nedenlerinden olan akut inme, girişimsel radyolojik yöntemlerle, ameliyatsız olarak damar içinden tedavi edilebilir. Akut inme ve buna bağlı tıbbi-sosyoekonomik olumsuz sonuçların önlenmesinde girişimsel yöntemler çok önemli acil durumdur.

Doç. Dr. Melih Topçuoğlu

Girişimsel Radyoloji Uzmanı

Akut inme, yaygın bilinen adıyla felç, beyne giden kan akımının kesilmesi veya azalması ile ortaya çıkan ve beyin hücrelerinin oksijensiz kalma-beslenememesi sonucunda oluşan ani fonksiyon bozukluğu olarak tanımlanır. Her yıl ülkemizde yaklaşık 200 bin akut inme vakası görülür. Tüm dünyada ölüm nedenlerinde inme 3. sırada yer alıyor. Üstelik akut inme sonrasında kişi hayatta kalırsa bu durum uzun süreli sakatlık ve bağımlı yaşamaya neden oluyor.

Yaşla birlikte risk artıyor…

Yetişkin nüfusta en önemli sakatlık sebebinin akut inmedir. Kadın ya da erkek fark etmeksizin yaşla birlikte akut inme görülme riski artar. Beslenmesi bozuk olan örneğin doymuş yağdan zengin beslenen, fiziksel olarak aktif olmayan, düzenli uyku uyumayan, sigara içen, obez , kontrolsüz diyabet ve yüksek tansiyon, atrial fibrilasyon gibi kabinde ritim bozukluğu, kolesterol değerleri yüksek olan ateroskleroz veya damar sertliği hastaları risk altındadır.

Zamanlama hayat kurtarıyor…

Akut inme tedavisinde en önemli unsur zamandır. Zira erken müdahale hem hayat kurtarır hem de sakatlıkların önüne geçer, tedavi sonuçları da o kadar yüz güldürücü olur. Bu nedenle kişinin kendisi veya yakınlarının akut inme geçirdiğini düşündüğü veya anladığı anda inme tedavisi yapabilecek kapasitedeki bir hastaneye hızlıca ulaşması gerekir.

Akut inme işaretleri görülüyorsa ne yapmalı?

Akut inmenin işaretleri yüzde tek taraflı kayma, gelip geçici görme bozuklukları, tek taraflı ani görememe, kol ve bacaklarda ani kuvvetsizlik, güçsüzlük ve hareketsizlik, ani gelişen konuşamama, konuşma bozukluğu veya dilde peltekleşme akut inme belirtileridir. Bu belirtiler beyin kan akımındaki azalma veya kesilme ile paralel olarak aniden ortaya çıkar. Fark edilmesini kolaylaştırmak için eğer yüzde kayma fark edildiğinde kişiye gülümsemesi söylenmeli, kollarda kuvvetsizlik hissi varsa her iki kolunu havaya kaldırması, konuşması bozulduğunda ise bir cümleyi tekrar ettirilmelidir.

İlk 6 saat çok önemli

Literatüre göre, inme belirtileri ortaya çıktıktan 6-24 saate kadar geçen sürelerde bile pıhtının mekanik olarak dışarı çıkarılmasıyla hastanın bağımsız veya daha az bağımlı olarak hayatını sürdürebilir. Akut inme tedavisinde uzun zaman uygulanan girişimsel radyolojik yöntemler erken zamanda akut inme tedavisi yapılırsa hasta herhangi bir sakatlık veya bağımlılıkları olmadan yaşamını sürdürebilir. İnme belirtileri başlayalı 6 saatten uzun bir süre geçmemiş ise ve yapılan tetkiklerde beyindeki ana atardamarlardan bir tanesinde tıkanıklık tespit edilmişse bu noktada girişimsel radyoloji devreye girer. Anjiyografi ünitesinde kasıktan veya el bileğinden girilerek beyindeki tıkalı atar damarın içindeki pıhtıya küçük borular (kateterler) yerleştirilerek pıhtı mekanik olarak dışarıya çıkartılır, tıkalı atar damardaki kan akımının tekrar normale dönmesi sağlanır.

Pıhtı çıkar çıkmaz sonuçlar görülmeye başlıyor

Bazı ani felç ve konuşma bozukluğu ile gelen hastalar daha anjiyo masasındayken pıhtının çıkarılmasını takiben kol ve bacaklarını oynatmaya başlar ve konuşmaları düzelip sorular sorar, soruları cevaplar ve birkaç gün içinde de işlerine geri döner.

Risk faktörleri kontrol edilmezse inme tekrarlayabilir

İnmeye neden olan risk faktörleri kontrol altına alınmazsa hastanın tedavi edilmesine rağmen akut inmenin tekrarlayabilir. Eğer başlangıçta belirtilen inme risk faktörleri kontrol altına alınmazsa bu riskli durumlarda maalesef akut inme tekrar edebilir. Böyle bir durumda girişimsel radyoloji ile pıhtı çıkarılması tekrar uygulanabilir.

Paylaş

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Araç çubuğuna atla