Boşanmanın Çocuk ve Ergenler Üzerindeki Etkileri

09.04.2013
36
Boşanmanın Çocuk ve Ergenler Üzerindeki Etkileri

Ayrılık kararı hangi yaşta ve hangi cinsiyete olursa olsun çocuklar ve ergenler için travmatik bir durumdur. Çünkü, bütün çocuklar için doğal olanı anne ve babası ile birlikte olmaktır.

Psikolog Dilek ATEŞ

Kültür Koleji Psikolojik Danışmanı

Çocuk kendini anne-babasının yanında mutlu ve güvende hisseder ancak yaşam koşulları, maddi sıkıntılar, fikir ayrılıkları bazen aileleri boşanmanın eşiğine getirebilir. Boşanmanın kısa ve uzun vadede etkileri ailelerin yapısına ve iletişim şekline göre değişiklikler gösterebilmektedir. Genelde çocukların bu durumla ilgili ilk duyguları stres, üzüntü, anlamsız bir boşluk, reddetme (boşanma gerçeğini yok sayma) ve regresyon(gerileme) şeklinde ortaya çıkmaktadır.
Uzman Desteği İşleri Kolaylaştırabilir

Her boşanma süreci her evlilik için birbirinden farklı seyrettiğinden öncelikle anne, babanın aldıkları bu kararda kesin ve net fikirde olmaları önemlidir. Sadece çocuklar olduğu için devam eden evlilikler en az boşanmalar kadar zorlayıcı ve eşler için çekilmez olabilmektedir.

Ayrılık kararı alındıktan sonra bir ebeveyn olarak ne yapacağını bilememek gayet normaldir. Çünkü bu durum eşler için de ilk defa yaşanan bir duygu durumdur ve yaşam içinde bir dönüm noktasıdır. Genelde anne-babalar yaşadıkları yoğun kızgınlık, öfke, suçlama, itilmişlik, yalnızlık vb. duygulardan sıyrılmada zorlanır. Bu aşamada bir uzmandan yardım almak ve uzman desteği ile ilerlemek işleri kolaylaştırabilir.

Ayrılık aşamasında önemli olan çocukların bu olaydan en az zararla atlatmasıdır. Eğer anne, babalar çocuğun ihtiyaçlarını eski düzende karşılar, sorumluluklarını yerine getirir, çocuğa sevgi ve güven verirlerse çocuğun boşanma olayından etkilenme düzeyi de azalır.

Ayrılık kararının çocuklara söylenmesi

Ayrılık kararı ile ilgili konuşmalar için her iki ebeveynin birlikte bulunduğu, çocuğun kendini iyi hissedebileceği bir ortam seçilmelidir.
Çocuğun yaşına göre yalın ve sade bir dille birlikte mutlu olamadığınızı, anne-baba olarak anlaşmazlıklar yaşadığınızı düzeltmek için çaba göstermenize rağmen yürütemediğinizi söyleyebilirsiniz.
Boşanmadan sonra şekillenecek yeni durum oturulacak yeni mekan, iletişim yolları ebeveynlerle görüşme rutinleri hakkında bilgiler verebilirsiniz.
Ona olan sevgi duygularınızın değişmeyeceğini, anne baba olarak ayrılsanız da onu çok sevdiğinizi aynı şekilde ona özenle bakacağınızı söylemelisiniz.

Bu ilk duyurma ve söyleme aşaması, çocuğun olaya yaklaşımı doğrultusunda değişik zamanlarda küçük küçük bilgilendirmeler şeklinde de yapılabilir. Çocuğun kafasında oluşan sorular açık ve net bir dille cevaplanabilir.
Ayrılığın gerçekleşmesi

Bazı boşanmalarda, mahkeme sürecinin fazla uzaması, durumun net ve belirgin olamaması genelde çocuklarda huzursuzluk sıkıntı ve bazı davranış problemlerine yol açabilir.
Ayrılık aşamasında eşlerin birbirini suçlamasından kaçınılmalıdır. Özellikle aldatma sonucu olan boşanmalardaki ebeveyn öfkesi çocuklara yansıtılmamalıdır.
Yeni ev, yeni oda, yeni arkadaşlar vb. durumlara kolay uyum sağlanması için çocuklar bu dönemde mümkün olduğunca yalnız bırakılmamalı onlara eşlik edilmelidir.
Mal paylaşımı, para, nafaka gibi konular çocukların yanında konuşulmamalı ve parasal konularda eksiklikler en az hissettirilmelidir.

Ayrılık sonrası

Her iki ebeveyn için de yeni olan bu durumda çocuklar için zaman zaman bir araya gelinmeli birlikte zaman geçirilmelidir.
Boşanmadan sonra çocuğun düzenli aralıklarla ve sürekli olarak her iki ebeveyni de görmesine özen gösterilmelidir
Bu dönemde çocuğa aşırı ilgi gösterilmesi, pahalı eşya veya oyuncaklar alınması uygun değildir. Bu durum çocukta ebeveyn yoksunluğunu daha kuvvetli hissetmesine sebep olabilir.
Her iki ebeveyn de çocukla birlikteyken diğeri için olumsuz ifadelerden kaçınmalı ve çocuğu taraf tutmaya zorlamamalıdır.
Çocuk her iki ebeveynin evine rahatça girip çıkabilmeli; kendini her iki eve de ait hissetmesi sağlanmalıdır.
Olası barışma isteği başta olmak üzere her türlü iletişim için çocuklar aracı olarak kullanılmamalıdır

Boşanmadan bir süre sonra yeni gerçekleşecek bir evlilik veya ilişki süreci yaşanacaksa bu süreç içinde çocuk uygun bir şekilde hazırlanmalı ve yeni ilişkiler için bilgilendirilmelidir.
Yaşlara göre çocukların etkilenme durumları

Yaş Duygusal tepkiler Dışa vuran tepkiler
0-6 yaş Huzursuzluk, kızgınlık, regresyon (davranışta gerileme) Parmak emme, uyku bozuklukları, yeme düzeninde bozulma, öfke nöbetleri
6-12 yaş İtilmişlik, içe kapanma, öfke, ilişki kurmada zorluk, oyun kuramama, ayrılık kaygısı, itaatsizlik Dikkat konsantrasyon bozuklukları, okul ve ders problemleri, ders başarısında düşme, uyum bozuklukları, kavga etme, gece korkuları
12 yaş ve üstü ergenlik dönemi Depresyon, aileden uzaklaşma, ağlama nöbetleri, yalnız kalma isteği, suçlama Yalan söyleme, uyku bozuklukları, zararlı alışkanlıklara eğilim, kavgacılık, kaba davranışlar, erken cinsel eylemler

Ailelerin yapabilecekleri

Sabırlı olun; tüm yaşananların geçeceği ve güzel şeyler olacağı ile ilgili inancınızı kaybetmeyin.

Çocuklarınızın duygularını onaylayın; onları içten samimi biçimde dinleyin duygularını anlamaya çalışın, yaşına ve duygusal özelliklerine göre onların duygularını boşaltmasına izin verin.

Onları rahatlatın; boşanmadan onların sorumlu olmadığını, bu kararın tamamen anne babanın kararı olduğunu ona anlatın.

Okulu bilgilendirin ve okul yetkilileri ile iletişiminizi sıklaştırın.

Fiziksel olarak ona sevginizi gösterin; en güzel iyileştiren ilaç sevgidir. Ona dokunarak sevginizi iletin.

Onun hayatınızın merkezinde durduğunu hatırlatın; alınacak her türlü kararda onu ortak etmek kendine ve çevreye karşı güvenini pekiştirecektir.

Sosyal yaşamını zenginleştirin; arkadaşları ile birlikte olabilecekleri ortamlarda spor, müzik ve resim aktivitelerini arttırın.

Sağlıkla ve mutlulukla kalın…

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.