İlaç Sahte, Ölüm Gerçek

Dünya üzerinde kayıt dışı dolaşan sahte ilaç pazar büyüklüğü yıllık 200 milyar ila 432 milyar dolar değerinde ve bu nedenle 1 milyondan fazla insan hayatı kaybediyor. Özellikle diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan enjeksiyon kalemlerinin sahte versiyonlarının oluşturduğu risklere karşı uyarıda bulunan uzmanlar, “10 ilaçtan biri sahte. İlaç eczaneden alınır. Toplumsal farkındalık ve Gümrük, İçişleri, Emniyet, Maliye ve Sağlık Bakanlığının birlikte mücadelesi son derece önemli” dedi.

—

Türk Diyabet Cemiyeti Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva ve Novo Nordisk Türkiye Kıdemli Klinik, Medikal ve Ruhsat Direktörü Dr. Ömer Buğra Bahadır ‘Sahte ilaca’ karşı kamuoyunun bilgilendirilmesi için basın toplantısı gerçekleştirdi. Sahte ilaçların güncel durumu verilerle ortaya koyulurken, eczaneden alınmayan ilaçların hastalar için yarattığı tehlikelere dikkat çekildi.

400 Milyar Dolarlık sahte ilaç pazarı

Sahte ilacın dünya genelinde artan bir sorun olduğuna dikkat çeken Dr. Ömer Buğra Bahadır, “Bugün küresel sahte ilaç pazarının yıllık 200 milyar ila 432 milyar dolar değerinde olduğu tahmin ediliyor. Bu, yaklaşık 150 ülkenin yıllık ekonomisinden daha büyük bir rakam. Yine bu veriler, düşük ve orta gelirli ülkelerde tahminen her 10 ilaçtan 1’inin merdiven altı veya sahte olduğu anlamına geliyor. Sahte ilaç kullanımı nedeniyle dünya genelinde her yıl 1 milyondan fazla insanın hayatını kaybettiği tahmin ediliyor” dedi.

Türkiye 5. sıradaki Avrasya Bölgesinde

İlaç Güvenliği Enstitüsü’nün (Pharmaceutical Security Institute) verilerine göre, Türkiye’nin de içinde bulunduğu Avrasya Bölgesi’nin dünyada yasa dışı ilaç faaliyetlerinin en yüksek olduğu bölgeler arasında 5. sırada yer alıyor. Dr. Ömer Buğra Bahadır, “Son dönemde ülkemizde de özellikle diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan enjeksiyon kalemlerinin sahte versiyonlarında dikkat çekici bir artış gözlemliyoruz. Geçtiğimiz aylarda Dünya Sağlık Örgütü de bu konuda bir açıklama yaparak; sağlık uzmanlarını, düzenleyici-denetleyici kurumları ve kamuoyunu bu sahte ilaçlardan haberdar olmaları konusunda uyarmıştı. Sahte ürün tehlikesine karşı ilaçların hekim kontrolünde kullanılması konusunda bilincimizi artırmamız gerekiyor. Sosyal medya ya da internet üzerinden ilaç alınmamalı. Gerçek ilaç kutusunun içinde Türkçe prospektüs olur, renk ve kalitesi ile fark edilir. En önemlisi de ilaç eczaneden alınır” şeklinde uyarılarda bulundu.

Türkiye hızla obezleşiyor

Obezite ve zayıflama tedavilerine yönelik tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de büyük talep olduğunu belirten Türk Diyabet Cemiyeti Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva, “Bu durum obezitenin gittikçe daha fazla insanı etkilemesinden kaynaklanıyor. Bugün küresel olarak 2 milyardan fazla yetişkinin aşırı kilolu, 800 milyondan fazlasının ise obeziteli olduğu biliyoruz. 18 yaşın üzerindeki bireylerin yaklaşık yüzde 40’ı aşırı kilolu, yüzde 13’ü ise obezite ile mücadele ediyor. Daha da önemlisi, obezitenin çocukları giderek artan bir hızla etkilemesi. Günümüzde 5-19 yaş grubundaki çocuk ve gençlerde kilo fazlalığı oranı yüzde 20’ye yaklaşmış durumda. Gereken önlemler ivedilikle alınmazsa 2030 yılına kadar dünyadaki obeziteli kişi sayısının iki kat artarak 1 milyarı geçeceği ve her iki kişiden birinin kilo sorunu yaşayacağı tahmin ediliyor. Ülkemizde de durum hiç iç açıcı değil. Türkiye’de halihazırda her 3 yetişkinden 1’i obeziteli, 1’i ise fazla kilolu. Ve ne yazık ki yine bu verilere göre, Avrupa sıralamasında birinci sırada yer alıyoruz. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre, Türkiye, obezitenin en hızlı arttığı ülkeler arasında yer alıyor. Aynı rapor, 2060 yılına kadar global obezite oranının yüzde 70’e ulaşacağını öngörürken, Türkiye’deki obezite oranının ise yüzde 94’e çıkabileceğini söylüyor.”

Obezite tedavisi doktor kontrolünde olmalı

Son dönemde obezite tedavisinde doktor kontrolü olmadan, eczaneler dışında ticareti yapılan enjeksiyon kalemlerinin kullanımının artmasının da bundan kaynaklandığını belirten Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva, “Reçetesiz bir şekilde, ağırlıklı olarak internetten temin edilen bu ilaçlarda sahtelere rastlıyoruz. Denetimsiz üretilen ve zayıflama amacıyla kullanılan sahte ilaçlar toksik kimyasallar, ağır metaller, bakteriler ile kontamine bileşikler, sibutramin, tiroid hormonu, iyot gibi bazı aktif maddeleri, efedrin, amfetamin gibi uyarıcıların toksik ve zararlı dozları dahil pek çok maddeyi içerebilmektedir. Sahte ilaçlar, hafif yan etkilerden yaşamı tehdit eden durumlara kadar geniş bir yelpazede sağlık riskleri taşıyor. Aşırı iyot veya tiroid hormonu içeren ilaçları kullandığı için hipertiroidi gelişen ve bu nedenle başvuran olgularımın sayısı hiç de az değil. Aşırı tiroid hormonuna bağlı çarpıntı, tansiyon yüksekliği, ellerde titreme, terleme ve aşırı sinirlilikle gelen obeziteli hastalarımın sayısındaki artış, sahte ilaçlarla ilgili durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor” dedi.

‘İlaç Sahteye Gelmez’ sloganıyla farkındalığı artırmayı amaçlayan Novo Nordisk sosyal medya kampanyasını da yayına koydu.