Kadın Kanserlerinde Bilmeniz Gerekenler

18.01.2014
48
Kadın Kanserlerinde Bilmeniz Gerekenler

kadin-kanserlerinde-bilmeniz-gerekenlerKadınlarda sık rastlanan jinekolojik kanserler; vulva, vajina, rahim ağzı, rahim ve yumurtalık kanserleridir. Vulva ve vajina diğerlerine oranla daha nadir görülen kanserlerdendir.

Prof. Dr. Fuat Demirci

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Tüm kanserlerde olduğu gibi kanserden korunma ve erken dönemde teşhis jinekolojik kanserlerde de önemlidir. Kadınlar kanser için taşıdıkları risk ve öncü belirtileri bilmeli, düzenli aralarla jinekolojik muayene olmalıdır.

Rahim Ağzı Kanseri

20 yaştan önce nadir görülen rahim ağzı kanserinin sonraki yaşlarda oranı giderek artar. 50 yaşta en yüksek orana ulaşır.  Yumurtalık ve rahim kanserinden daha erken yaşta görülür.

Az gelişmiş ülkelerde en sık rastlanan jinekolojik kanserdir. Gelişmiş ülkelerde rahim ağzı kanser taraması için kullanılan smear testinin yaygın ve uzun süredir kullanılması hastalığın oranını düşürmüştür.

Risk faktörleri:

  • Genç yaşta evlenme,
  • Erken cinsel yaşama başlama
  • Çok sayıda çocuk sahibi olma
  • Düşük sosyoekonomik düzey
  • Kötü hijyenik şartlara sahip olma
  • Çok sayıda partner ya da eşinin çok sayıda partneri olması
  • Sigara kullanımı
  • En önemli risk faktörü; cinsel ilişki ile bulaşan bir virüs enfeksiyonu olan insan papillomu virüs (HPV) enfeksiyonu geçirmiş olmaktır. Rahim ağzı kanseri hastalarının tamamına yakınında (% 98) bu enfeksiyon saptanmış ve sebep bu virüs enfeksiyonlarıdır.

HPV virüsünün 100’den fazla çeşidi vardır. HPV-6 ve 11 tipi genital bölgede ortaya çıkan genital siğillerin % 90’ından sorumludur. HPV 16 ve 18 tipi ise rahim ağzı kanserlerinin % 70’inden sorumludur.

Rahim ağzı kanserinin erken belirtisi yoktur. Düzenli smear ile erken dönemde kanser ortaya çıkmadan yakalanmaktadır. İlerleyen dönemde belirtileri kanlı akıntı, ilişki sırasında kanama ve düzensiz adet kanamalarıdır.

Rahim ağzı kanserinin erken tanısı için en önemli yöntem yılda en az bir kez yapılan smear testidir. Şüpheli smear test varsa kolposkopi ve biyopsi yapılır. Korunmak için ise en etkili yöntem HPV aşılarıdır. HPV aşıları gelişmiş ülkelerde rutin aşılama programına girmiştir. Aşıların yapılması kadını rahim ağzı kanserinden % 70 oranında korur. Diğer korunma yöntemleri ise tek eşli olma ve güvenli olmayan ilişkilerde mutlaka prezervatif kullanılmasıdır.

Tedavide erken dönemde rahim ağzının küçük bir kısmı koni şeklinde alınırken ileri dönemlerde ameliyatın alanı genişler. Bazı hastalarda ise ışın tedavisi ve kemoterapi gerekir.

Rahim Kanseri

Genellikle menopozdan sonra ortaya çıkan bir kanser türüdür. Görülme yaşı ortalaması 55 – 58 olmasına rağmen bazı genç kadınlarda da görülebilir. Diyabet, kilolu ve hipertansiyonu olan kadınlarda sık görülür. ABD’de meme kanserinden sonra en sık görülen jinekolojik kanserdir.

Risk faktörleri:

  • Doğum yapmamış olma
  • Yüksek sosyoekonomik düzey
  • Şişmanlık ve tansiyon yüksekliği
  • 50 yaşından sonra adetten kesilme (Türkiye’de ortalama adetten kesilme yaşı  47’dir)
  • Doktor kontrolü dışında hormon kullanma
  • Meme, yumurtalık ve kalınbağırsak kanseri geçirmiş olmak
  • Hormon salgılayan yumurtalık tümörleri bulunmasıdır.

Hastalığın belirtileri menopozda vajinal kanama ı, düzensiz adet kanamaları ve ara kanamaların olmasıdır. Rahim kanseri belirtileri nedeniyle erken tanı konulabilen bir kanserdir. Hastaların % 75’i erken dönemde yakalanır.

Rahim kanseri tanısı rahim içinden parça alınarak yapılır. Erken dönemdeki tedavide rahmin alınması yeterlidir.

Yumurtalık Kanseri

Dünyada yumurtalık kanserleri giderek artmaktadır. Yaşamı boyunca kadının yumurtalık kanserine yakalanma riski % 1 – 2’dir. Bazı türlerinde genetik geçiş söz konusudur. Bu kadınlar gen araştırması yapılarak sıkı takibe alınmalıdır.

Risk faktörleri:

  • Doğum yapmamış olma
  • Erken adet görme
  • Geç adetten kesilme
  • Meme ve rahim kanseri geçirmiş olma
  • Ailesinde genetik geçişli meme kanseri olmasıdır

Doğum kontrol haplarının iki yıl kullanılması % 50, beş yıl kullanılması % 70 oranında yumurtalık kanserinden koruma sağlamaktadır.

Tümör erken belirti vermez, belirti verdiğinde genellikle ileri evredir. Belirtiler çoğunlukla mide-bağırsak sistemiyle ilişkili hazımsızlık, karında şişme, bulantı ve kilo kaybıdır.

En önemli korunma yöntemi yumurtalık kanserinde düzenli aralıklarla jinekolojik muayene ve ultrasonografi yapılmasıdır. Riskli olduğu saptanan kadınlarda ise bazı kan testleri (tümör belirteçleri) ve ultrasonografik takip önemlidir.

Meme Kanseri

Kadınlarda en sık görülen kanser türü olan meme kanseri yaşam boyu 7 kadından 1’inde rastlanmaktadır.

En önemli risk faktörleri:

  • Çocuk doğurmamış olma
  • Şişman olma
  • Düzenli alkol tüketme
  • Kısır olmak ya da kısırlık tedavisi görme
  • Konsantre doğal olmayan lifsiz besinler tüketme
  • Ailesinde meme kanseri olmasıdır.

Otuzlu yaşlardan sonra meme kanseri her yaşta görülebilir. Ailesinde meme kanseri olan kadınlar bu yaşlarda izlemeye alınmalıdır. Kanser araştırması için 35 yaşında bir kez, 40 yaştan sonra iki yılda bir kez, 50 yaşından sonra her yıl mamografi yapılmalıdır. Yeni bir teknik olan dijital mamografi ile görüntü kalitesi artmış ve değerlendirme daha kesin yapılmaktadır. Ayrıca seçilmiş olgularda meme MR’da kullanılır.

Meme kanserinin erken yakalanması için düzenli meme muayenesi ve mamografi yaptırılmalıdır. En önemli muayene kadının adet sonrası dönemde kendini muayene etmesi, ele gelen kitle varlığında ise uzmana başvurulmalıdır.

Meme kanseri tanısı biyopsi ya da kitlenin çıkarılmasıyla yapılır. Yeni ameliyat teknikleriyle tüm meme dokusu yerine kanserin aktığı lenf kanalları tespit edilip yalnızca ilgili bölümler alınmaktadır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.