Yenidoğan Sarılığı Beyinde Hasara Neden Olabilir

Yenidoğan Sarılığı Beyinde Hasara Neden Olabilir

Ercan TutakYeni doğan bebeklerin büyük çoğunluğunda çeşitli nedenlere bağlı olarak belli risk oranlarında sarılık görülebilir.

Uz. Dr. Ercan Tutak
Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlusu

Genellikle anneyle bebek arasındaki kan uyuşmazlığı nedeniyle ortaya çıkan bu hastalık, zamanında önlem alınmadığı takdirde beyin hasarı ile birlikte zihinsel gelişim geriliğine yol açabilir.

Zamanında doğan bebeklerin yüzde 60’ında, erken doğan bebeklerin ise yüzde 80’inde yaşamın 2-3. günleri başlayıp bir hafta süren sarılık görülebilir. Bunun nedeni, kan ve dokularda aşırı miktarda “bilirubin” maddesinin birikmesidir. Bilirubin, başlıca alyuvar hücrelerinin parçalanmasıyla ortaya çıkan “HEM” isimli maddenin metabolizması sonucu oluşur. Bilirubin doğumdan önce plasenta aracılığıyla, doğumdan sonra ise bebek tarafından vücuttan atılır. Sarılık, bilirubinin aşırı miktarda yapımı, vücuttaki metabolizması veya vücuttan atılımındaki aşamalar sonucu oluşan bozukluktan kaynaklanır. Sarılığın gözle görülür hale gelmesi için, kanda belirli bir seviyenin üstüne çıkması gerekmektedir. Sadece yüzde görülen sarılık önemli olmayabilir ama vücutta da görülüyorsa mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Bebeğin Yaşam Kalitesi Açısından Ne Tür Olumsuz Sonuçlar Doğurabilir ?

Yaşamın 1.günü başlayan sarılık çok önemlidir ve bu genellikle kan uyuşmazlığının belirtisidir. Anne Rh(-), bebek Rh(+) kan grubundaysa bu Rh uyuşmazlığı , anne 0 grubu, bebek A,B veya AB grubuysa bu uyuşmazlığa da ABO uyuşmazlığı denir. Rh uyuşmazlığına bağlı sarılık genellikle ilk çocukta sorun olmaz. ABO uyuşmazlığı, Rh uyuşmazlığına göre daha hafif seyreder ve ilk bebekte sarılık görülebilir.

Gebe annelerin kan gruplarına bakılarak Rh(-) ve 0 grubu annelerin bilinmesi, bebeklerin kan uyuşmazlığı yönünden izlenmesi gerekmektedir. Fizyolojik sarılık yaşamın 3. gününde başlar. Bir hafta içinde kalıcı bir etki bırakmadan bilirubin değeri normale döner.

Anne sütüyle beslenen bebeklerde, mamayla beslenenlere göre daha yüksek oranda sarılık görülmektedir. Ancak anne sütü sarılığı tanısının konması için sarılığa yol açan diğer patolojik nedenlerin elenmesi gerekir. Normal yenidoğanda sarılığın iki haftadan uzun sürmesi uzamış sarılık olarak tanımlanır ve bunun araştırılması gerekir. Nedenlerin en önemlilerinden biri, tiroit bezinin az çalışması veya yokluğu olarak bilinen hipotiroididir. Uzamış sarılıklarda hipotiroidi mutlaka araştırılmalıdır. Tanı ve tedavi gecikirse bebekte zihinsel gelişim geriliği ortaya çıkar.

Tedavisi Nasıldır?

Sarılık görülen bebeklerde kan tahlili yapılır ve fototerapi ya da gerekirse kan değişimi uygulanır. Sarılık çok yükselir, tedavi edilmezse bebeğin beyin hücreleri düzelmeyecek şekilde etkilenebilir. Beyin hücreleri, bir kez sarılığa bağlı zarar gördüyse bu durumu düzeltmek için yapılabilecek hiçbir tedavi yöntemi yoktur. Bebek sarardığında mutlaka doktor tarafından izlenmeli, gerekiyorsa tedavi hemen uygulanmalıdır. Ayrıca sarılığın derecesi ne olursa olsun, 15 günü geçen sarılıklar doktor tarafından değerlendirilmelidir.

 

 

 


YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.