Akciğer Kanseri Salgını

Ailede akciğer kanseri olmasada,  sigara içen bir kadının akciğer kanseri olma riskinin 11.3 kat arttığı belirtilirken, ailede akciğer kanseri olan ve sigara içen bir kadında bu risk oranının tam 30 kat daha fazla olduğu ortaya çıktı.

Prof.Dr.Yalçın Karakoca

Göğüs Hastalıkları Uzm.

Akciğer kanseri başlıca nedeni olan sigaranın yansıra, nitrit katılmış besinler salam, sosis, çoklu doymamış yağlar ayçiçek, mısırözü, soya v.b yağlarda akciğer kanserine davetiye çıkartan yiyecekler arasında sıralanıyor.

Akciğer Kanseri’nin en büyük nedeni nedir?

Akciğer kanserinin başlıca nedeni günümüzde herkesin bildiği gibi sigaradır. Tüm akciğer kanserlerinin yüzde 80-90’ı sigaraya bağlıdır.

Küçük hücreli akciğer kanseri genellikle sigara içen veya içmiş olan kişilerde bulunmaktadır. Bu birliktelik bazı araştırmalarda yüzde 98’lere kadar çıkmaktadır. Sigaranın getirdiği akciğer kanseri risk oranı, sigara içme süresi, toplam içilen sigara, başlama yaşı ve içilen sigaranın tipine göre değişir. Sigara içen bir kadının akciğer kanserine yakalanma riski içmeyen bir kadına göre 1.5- 3 kat daha fazladır. Ayrıca, aynı miktar sigaraya maruz kalan kadınların erkeklere göre 1.5-3 kat daha fazla akciğer kanserine yakalanma riskleri olduğu hesaplanmıştır. Aktif sigaradan sonra akciğer kanserinin en önemli ikinci risk faktörü “pasif sigara maruziyeti” veya “dumanaltı” olmaktır. Pasif sigara içicilerinde tek başına akciğer kanseri riski ortalama 1.2-1.3 kat arttırır.

-Beslenmenin akciğer kanserine etkisi var mıdır?

Bazı beslenme özelliklerinin de akciğer kanseri riskini etkileyebileceği bilinmektedir: Küflü besinler, Çoklu doymamış sıvı yağlar ( ayçiçek, mısırözü, soya, pamuk yağları vb.),İşlem görmüş, dumanlanmış etler, Nitrit katılmış besinler (sosis, salam), Kavrulmuş, yanmış besinler (etler), Sirke, turşu, soya sosu gibi fermente besinler, Beyaz un ve rafine şeker, Salamura ve tuzlar’ın kanseri riskini artırdığı belirtilmektedir.

-Akciğer kanserinde genetiğin önemi nedir?

Ailede akciğer kanseri olması akciğer kanserine yakalanma riskini arttırmaktadır. Ailede akciğer kanseri olan ve hiç sigara içmemiş bir kadının akciğer kanseri riski 2.8 kat artmış iken; ailede akciğer kanseri olmayan ve sigara içen bir kadında bu risk 11.3 kat artmıştır; ailede akciğer kanseri olan ve sigara içen bir kadında ise bu riskin 30 kat arttığı gösterilmiştir.

-Rezektör Balon uygulamasını anlatır mısınız?
Akciğer kanserlerinin 1/3ünde ilk tanı anında diğer 1/3ünde ise ilerleyen dönemlerinde soluk borusu tıkanıklığı ve buna bağlı gelişen durumlar (zatürre- atelektazi- solunum yetmezliği gibi) görülmektedir. Bu durumlarda hem hastalar kaybedilmekte hem de onkolojik tedavileri istenilen biçimde yapılamamaktadır. Bizim geliştirdiğimiz REZEKTÖR BALON yöntemi ise riski olmayan güvenli ve basit bir yöntemdir. Tıkalı hava yolunda tıkanıklık ortasına yerleştirilerek balonun şişirilip balon üzerindeki özel dokunun tümörü tıraşlaması suretiyle çalışan bu sistem aynı zamanda kanamayı durduran bir balon görevi de gördüğünden tedavideki komplikasyon ve risk işlem sırasında önlenmektedir.

-Yaşam kalitesinde ne fark oluyor?
Akciğer kanseri hastalarında terapötik bronkoskopi *yaşam kalitesini artırmak * hastanın solunum sıkıntısı ve tekrarlayan zatürrelerin tedavisini sağlayarak performansını artırmak * ölüm nedenlerini tedavilerini tedavi etmek * onkolojik tedavilerin devamını-etkin dozda kullanımını sağlamak amacı ile 25 yılda uygulanmaktadır. Rezektör Balon yöntemi sayesinde bu kolaylaşan ve riski azalan terapötik brıonkoskopi tüm akciğer kanseri olgularında rahatlıkla uygulanabilir ve tüm bu faydalar tüm hastalar için sağlanabilir.

-Dünyada yılda kaç kişi akciğer kanserine yakalanıyor?
Özellikle erkeklerde, tüm dünyada en çok öldüren kanser türüdür. ABD’de 1987’den beri  kadınlarda da birinci öldürücü kanserdir. 1996 yılında ABD’de 64 bin kadın akciğer kanserinden, 44 bin kadın meme kanserinden ölmüştür. ABD’de akciğer kanseri olgularındaki 1990’lardaki artış, kadınlarda 1960’lardan sonra ortaya çıkan sigara içme alışkanlığındaki hızlı artışa bağlıdır.

-Akciğer kanserinin bu kadar hızlı artışının nedeni nedir?

Tütünün sigara haline dönüşmesi ve tüketiminin hızla yaygınlaşması sonucu 1940’larda akciğer kanseri salgını ortaya çıkmıştır ve bu salgın etkisini, bütün dünyada, artan şekilde devam ettirmektedir. Ülkemizde resmi rakamlara göre her yıl 20-25 bin  yeni akciğer kanseri hastası ortaya çıkmakta ve bu rakamın 40 binlere kadar ulaşabileceği düşünülmektedir. Ülkemizde akciğer kanserlerinin çoğu erkeklerde görülmektedir. Kadın: erkek oranı 1: 7-8 civarındadır.

-Kadınlarda da artış göstermesinin nedenini neye bağlıyorsunuz?

1980’lerden sonra ülkemizde  kadınlardaki artan sigara tiryakiliği bu oranı en geç 5-10 yıl içinde kadınlar lehine belirgin şekilde çevirecektir. Akciğer kanserinin bölgelere göre dağılımına bakılınca sırayla Ege Bölgesi yüzde 39.5, Marmara Bölgesi yüzde 26.9, Doğu Anadolu Bölgesi yüzde 26.1, Güneydoğu Anadolu Bölgesi yüzde 18.2, Akdeniz Bölgesi yüzde 18.1, İç Anadolu Bölgesi yüzde 16.6 oranındadır.

-Radyoterapi ve kemotorapi uygulaması
Akciğer Kanseri hastasında eğer soluk borusu ve dallarında tıkanıklık mevcutsa ve bu hasta soluk borusu açılmadan Radyoterapi ve/veya Kemoterapi almaktaysa elbete ki tıkanıklığın etkileri derinleşecek, onkolojik tedavilerin etkinliği azalacak ve yan etkileri çok daha şiddetli yaşanacaktır. Soluk borusunun açıldığı hastalarda tıkanıklığa bağlı sorunlar izlenmeyeceğinden hastaların performansları daha iyi olacak ve onkolojik tedavilerden daha çok fayda ve daha az yan etki göreceklerdir.