Çocukta İşitme Kaybı Teşhisi

İşitme kaybı çocukta konuşma, öğrenmeyi engelliyor. Dolayısıyla sosyal-duygusal problemlere yol açabilir. Konuşma doğum sonrası öğrenilen bir davranış, öğrenilmesindeki en önemli unsur ise işitme yetisi. 

Op. Dr. Murat Şirin

KBB Uzmanı

Her bin doğumda 1-3 arası doğumsal işitme kaybı tespit edilir. Yapılan araştırmalarda risk faktörleri taşımayan bebekte, aileler işitme kaybının varlığından ortalama 15 aylık olunca şüphelenir. Oysaki altı aylıktan önce tanısı konulan ve gerekli müdahaleleri yapılmış çocuklarda işitme ve konuşma yeteneklerinin daha iyi.

Nedenleri İkiye Ayrılıyor

İşitme kaybının doğumsal olanlar (konjenital) ve doğum sonrası oluşanlar (edinsel) olarak ikiye ayrılır, bunların da kendi aralarında kalıtımsal nedenler ve kalıtımsal olmayan nedenler olarak ayrılır.

Doğumsal olanların doğum anında mevcut olan işitme kayıplarını içerir.  Bunların yüzde 60’tan fazlasını kalıtımsal yani genler yolu ile ebeveynlerden çocuğa geçen rahatsızlıkların oluşturduğunu söylüyor. Doğumsal olup da kalıtımsal olmayanların ise gebelik esnasında anne karnında geçirilen kızamıkçık, CMV, frengi, Herpes gibi enfeksiyonlar, annenin aldığı toksik maddeler veya metabolik rahatsızlıklar ve travmalar nedeniyle geliştirilir.

Doğum sonrası oluşan yani edinsel işitme kayıplarının da kendi içinde kalıtımsal olanlar ve olmayanlar olarak ikiye ayrılır. Yenidoğan dönemi sarılık gibi metabolik rahatsızlıklar, bakteriyel sepsis, menenjit, kabakulak, kızamık, Herpes gibi enfeksiyöz sebepler veya iç kulağa hasar verebilecek ilaç veya madde kullanımı gibi toksik nedenler.

Tarama Programlarında İlk 3 Ay Önemli

Konuşma ve dilin gelişimi açısından yaşamın ilk altı ayının kritik önem taşır. Bebeklerdeki işitme kaybının ilk üç ayda saptanması gerekir.

Yenidoğan İşitme Tarama Testleri

• Otoakustik emisyon testleri
En sık kullanılan tarama yöntemi olarak yenidoğan döneminde rahatlıkla yapılabilen otoakustik emisyon testleri oluşturuyor. Bu test iç kulakta sinirsel aktivite sonucu oluşan sinyallerin dış kulak yolundan tespit edilmesi prensibi ile çalışıyor. İşitme kayıplarının büyük bir kısmını oluşturan iç kulak (koklea-salyangoz) tipi kayıpların taramasında fayda sağlıyor. Ancak iç kulağın gerisinde kalan beyindeki işitme merkezine kadar giden işitme yollarındaki kayıpları tespit etmede yetersiz.

•  BERA
Tüm işitme yollarının test edilebildiği bir uygulama. Ancak hasta uyumu gerektiren bir test olduğu için çocuk hastalarda pratik uygulamasının çok kolay olmuyor. Gelişen teknolojiyle birlikte taşınabilir aletler ile tarama testi olarak kullanıma girmeye başlıyor.

Sinirsel İşitme Kayıplarının Tedavisi

Belli seviyelerdeki sinirsel işitme kayıpları, işitme cihazları ile rehabilite ediliyorlar. Daha yüksek seviyelerdeki kayıplarda ise Koklear İmplant denilen Biyonik Kulak olarak da bilinen protezler kullanılıyor. Ancak bu cihazlar normal bir kulak işlevini tam olarak yerine getiremediğinden uzun süreli konuşma eğitimine ihtiyaç duyuluyor.