Gıda Takviyesi Pazarında Türkiye Lider Olabilir

Gıda Takviyesi ve Beslenme Derneği (GTBD), düzenlendiği basın toplantısında Türkiye’nin dünya pazarında; coğrafi konumu, global mevzuatı, tarımsal çeşitliliği ile ciddi bir ekonomik potansiyele sahip olduğu vurgulandı. Ülkemizde kişi başı harcamanın 750 milyon dolara ulaşmasına rağmen hala düşük olduğuna dikkat çeken yetkililer, sağlık okur yazarlığının artması gerektiğinin önemine değinerek, ‘Türkiye gelecekte bu pazarın lideri konumuna gelebilir’ dedi.

—-

Gıda takviyeleri sektörünün dünü, bugünü ve sektörün geleceğini konuşmak üzere; GTBD Başkanı Samet Serttaş, IADSA (Uluslararası Diyet-Gıda Takviyesi Dernekleri Birliği) Genel Müdürü Simon Pettman ve üyelerin katılımıyla gerçekleştirilen basın toplantısında, Türkiye’nin sahip olduğu coğrafi konum, global mevzuat, tarımsal çeşitliliği ile pazar lideri olmasının kaçınılmaz olduğuna dikkat çekildi.

GTBD Başkanı Samet Serttaş toplantıda Türkiye’nin Sağlık, Ticaret ve Tarım Bakanlığı ile birlikte oluşturduğu global mevzuatın diğer ülkeler tarafından örnek alındığı söyledi. Serttaş, “Üç bakanlığın uyum içinde çalışması-işleyebilmesi çok zor ama Türkiye bunu başardı. Bununla birlikte ülkemizin dünya gıda takviyesi pazarında hızla büyüme potansiyeli çok yüksek. Ancak önce gıda takviyelerine yönelik yanlış algıları sağlık okur yazarlığını artırarak düzeltmek gerekiyor. Ardından markalaşmak, yarattığımız markanın katma değerini yükseltmek. Üretim, yerel otorite, çiftçi arasında koordinasyon sağlanmalı. Kooperatifleşmeye önem verilmeli. Çünkü yaşlanan dünya nüfusunda insanların günlük ihtiyacı olan vitamin-minerali tabaktaki yemeğinden alabilmesi çok zor. Oysa eksilen yerine koyulduğunda, sağlıklı yaşlanmakla birlikte devletin yaşlı nüfus için harcadığı ekonomik payı da azalır” dedi.

Toplantıda söz alan dernek üyeleri Türkiye’nin gıda takviyesi pazarındaki ekonomik hacminin 750 milyon dolara ulaştığını buna rağmen kişi başı harcamanın hala düşük olduğuna dikkat çekti. Bu farkın bilgi eksikliği, takviyelerin hâlâ ilaç gibi algılanması ve eczane dışındaki satış kanallarının yeterince tanınmamasından kaynaklandığını belirtilerek, bilinçli tüketim artarsa sektörün sahip olduğu gerçek potansiyelinin harekete geçebileceği ifade edildi. Sahte ürünlerin önlenmesi için daha etkin denetim ve kamuoyu bilgilendirmesinin şart olduğunu vurgulandı. GTBD Başkanı Samet Serttaş, “Gıda takviyeleri ilaç değildir. Gıda olarak tanımlanır ve bu kapsamda denetlenir. Toplum sağlığının korunması için güvenilir ürüne erişimi kolaylaştırmak ve çok kanallı yapıyı doğru anlatmak kritik öneme sahip. 2013-2025 yılları arasında takviye edici gıda sektörü çift hanelerde büyüyerek 750 milyon dolara ulaştı. Sektörün kalite standartları yükselerek Türkiye takviye edici gıdalarda ihracatçı ülke haline geldi. Kişi başına yıllık harcama ülkemizde oldukça düşük seviyelerde. Türkiye’de 7,24 dolar olan bu rakam, Almanya’da 121 dolar, ABD’de ise 284 dolar. Fark kamuoyunda bilgi eksikliği ve takviyelerin toplum beslenmesinde oynayabileceği önemli rollerin yeterince anlaşılmamasından kaynaklanıyor. Ayrıca çok kanallı erişimin yeterince tanınmaması ve bilinçli tüketimin sınırlı olması da pazarı sınırlayan başlıca etkenler arasında gösteriliyor. Biz de GTBD olarak yaptığımız çalışmalarla bu farkı kapatmak için doğru bilgiye erişimi artırmayı, güvenli ürünlerin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamayı ve çoklu satış yapısının kamuoyuna daha doğru anlatılmayı hedefliyoruz.”

Toplantıda Amare Türkiye Genel Müdürü Ersin Arısoy, online alt yapı, pazara ulaşılabilirlik, pazaryeri, markalaşma, doğrudan satış, Vefa İlaç Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Melih Altınışık, hızla büyüyen pazarda değişen trendler, AR-GE, üretim, coğrafi konum, inovasyonun önemi, üretim kalitesi, markalaşmak gereksinimi, EasyVit Pazarlama Müdürü Ozan Oğul marka katma değerinin artırılması, uluslararası pazarda yer alabilmek, Bayfar Medikal Genel Müdürü Abdullah Uzun, çok genç bir pazar olan Türkiye’nin sahip olduğu hammadde potansiyeli hakkında bilgi verdi.

Opella Türkiye Ülke Müdürü Pelit Duman ise her birey için sağlıklı kalabilmenin önemi, öz bakım ve öz sağlık bilincinin gelişimi, özellikle pandemi sonrası ‘nasıl daha sağlıklı kalabiliriz’ tutum değişikliğini verilerle ortaya koydu. Duman, “2050 yılında dünya nüfusunun 9,8 milyar olacağı hesaplanıyor. Diğer ürkütücü rakam bu nüfusun 750 binden fazlasının diyabet hastası olabileceği. Bu durumda ülke ekonomileri için tedavi harcamaları ağır bir yük haline gelecek.

Yapılan araştırmalarda dünyada öz bakım için yılda 18 milyar saat geçirildiği bu sayede 2,8 milyar dolar hekim, iş kaybını önlemede 72 milyar dolar, ekonomik olarak da 175 milyar dolar kazanç sağlandığı tespit edildi” dedi.

Oriflame Cosmetics İnsan Kaynakları Direktörü Şirin Yelmen Oktar, kadınların doğrudan satış kanalındaki önemini aktardı.

Gıda takviyelerine güven arttı

Toplantıda, GTBD ve XSight iş birliği ile gerçekleştirilen “8. Gıda Takviyesi Kullanımı ve Beslenme Alışkanlıkları Ölçümü” araştırmasının sonuçları da paylaşıldı. Kamuoyunun gıda takviyesi kullanımını, beslenme alışkanlıklarını ve bilgi seviyesini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilen araştırma Adana, Ankara, Bursa, Edirne, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Malatya, Samsun ve Trabzon olmak üzere 12 ilde 600 katılımcı ile gerçekleştirildi. Araştırma, gıda takviyesi konusundaki farkındalığın ve güvenin artığını gözler önüne serdi. Takviye edici gıda konusunda bilgi seviyesini tespit etmek amacıyla sorulan “Gıda Takviyesi Nedir?” sorusuna katılımcıların yüzde 49’u “Gıdadır” yanıtını verdi. Takviye edici gıdalara duyulan güven Haziran 2023 döneminde yüzde 53 oranında iken son araştırmaya göre bu oran yüzde 59’a yükseldi.

En çok B12 kullanıyoruz

Katılımcılara bildikleri gıda takviyesi içerikleri sorulduğunda en çok bilinen içerik yüzde 51 ile multivitaminler oldu. Multivitaminleri yüzde 48 ile D ve C vitamini izledi. Kadınlar arasında D vitamini, multivitaminler, beta glukan, kolajen ve biotin içeriklerinin bilinilirliği erkeklere göre daha yüksek olduğu da araştırmayla ortaya çıktı. Son 3 ay içerisinde gıda takviyesi kullanan katılımcıların en çok kullandığı ürünler sırasıyla B12 vitamini, D vitamini ve C vitamini; en çok tercih edeceği formlar sırasıyla kapsül, tablet ve suda eriyen saşe oldu.

Tüm satış kanalları yasal çerçevede denetleniyor

Verilere göre, tüketiciler gıda takviyesi satın alırken en çok doktor önerilerine güveniyor. Doktorları eczacılar, aile/arkadaş çevresi ve diyetisyenler takip ediyor. Tüketicilerin bu ürünlere erişimi ise sadece eczanelerle sınırlı değil; e-ticaret platformları, doğrudan satış firmaları ve zincir marketler de önemli satış kanalları arasında yer alıyor. GTBD, bu çoklu satış modelinin yasal olduğunu ve kamu sağlığı açısından denetime açık, faydalı bir sistem sunduğunu vurguluyor.

Bilim Kurulu bitkileri inceliyor

Takviye edici gıda sektörü için ayrı bir bilim kurulu kuruldu. Tek tek bitkiler incelendi. 330 bileşene izin verildi, hangi bileşen, hangi limitte kullanılacak kriterleri saptandı. Teknoloji kullanımı ve yapay zekâ sektörün gelişiminde önemli rol oynuyor. Büyük global holdingler yatırım için ülkemize geliyor, ithalattan ihracatçı duruma gelindi. İş birlikleri artıyor. Büyümeyle birlikte elemana ihtiyaç duyulacak. Markalaşma sonrası katma değer katkısını artırmak çok önemli. Türkiye 40-45 milyon kutu gıda takviyesi kullanılıyor.