Kolon Kanseri Hızla Gençleşiyor

Türk Gastroenteroloji Derneği (TGD) “Kolon (Kolorektal) Kanseri Farkındalık Ayı”nda, hastalığın gençlerde görülme oranının yükseldiğini açıkladı. Dernek yetkilileri düzenlediği basın toplantısında Türkiye’de tanının geç evrelerde konulduğunu, 45 yaşın çok önemli olduğunu, dünyada tarama programlarının uygulandığı ülkelerde kolon kanseri vakalarının azaldığının altını çizdi, toplumsal bilincin artırılmasına dikkat çekti.

—-

Türk Gastroenteroloji Derneği tarafından İstanbul’da düzenlenen basın toplantısında; kolon kanserinin Türkiye’deki görülme sıklığı, gençlerde artış nedenleri, hastalık görülme oranları, erken teşhisin hayati önemi, tanı ve tedavideki son gelişmeler ile korunma yolları anlatıldı.

Türk Gastroenteroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ayhan Hilmi Çekin kolon kanserinin dünya ve ülkemizde en sık görülen, ölüm oranlarında ise en üst sıralarda yer aldığını, hastalığın görülme ve ölüm oranının coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterdiğini açıkladı. Çekin, “Kolorektal kanseri tarama programları sayesinde önlenebilir bir türdür ve taramada en etkili yöntem halen kolonoskopi tetkikidir. Türkiye’de tanı geç evrelerde konulmaktadır. Kanser geliştikten sonra erken evrelerde 5 yıllık sağ kalım oranları yüzde 90’larda iken ileri evrelerde bu oran yüzde 12’lere düşmektedir. Bu nedenlerle asemptomatik bireylerde erken kanser taraması yapılması önemlidir” dedi.

Türkiye’deki hastaların yaklaşık üçte ikisine Stage III ve Stage IV gibi geç evrelerde tanı konulduğunu hatırlatan Çekin, “Günümüzde kolorektal kanser tarama programlarının meme ve serviks kanseri taramaları kadar maliyet etkin olduğu bilinmektedir. Buna rağmen ülkemizde toplumsal bilinç halen yeterli düzeyde değildir. Son yıllarda Sağlık Bakanlığının çalışmaları ve basın yoluyla farkındalığın artması olumlu bir gelişmedir” diye belirtti.

Gençlerde kolorektal kanser çok hızlı artıyor

En büyük artışın 20–39 yaş grubunda olduğuna dikkat çeken Türk Gastroenteroloji Derneği Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Levent Erdem, bu artışın nedenlerini; gençlerde artan obezite, fiziksel aktivite eksikliği, alkol, işlenmiş et tüketimi, sigara ve Batı tipi beslenme alışkanlıkları olarak sıraladı. TGD bünyesinde yaptıkları çok merkezli çalışmada tarama yaşının 45’e çekilmesi gerektiğini 2017 yılında belirlediklerini ve bu sonucun ABD ve Avrupa’da yapılan çalışmalarla teyit edildiğini belirten Erdem, “Ülkemizde yaptığımız çok merkezli bir çalışmada cinsiyet, sigara kullanımı, obezite ve aile hikayesine göre yeni bir risk puanlaması saptadık. Bu puanlamanın 50 yaştan genç asemptomatik kişilerin tarama kararında değeri bilimsel olarak kanıtlandı. Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, aile hikayesi ve BMI verilerine göre hesapladığımız bu skoru 4 ve üzeri çıkan olgularda kolonoskopik tarama yapılmasını öneriyoruz. Özellikle kolorektal kanser taramasına 45 yaşında başlanmalıdır. 2022 yılında sunduğumuz çalışma sonuçları, 50 yaşından küçük olguların taranması için sistemimizin son derece yüksek oranda anlamlı olduğunu kanıtladı” ifadelerini kullandı.

Erken teşhis ve tarama programları çok önemli

Dünyada tarama programlarının titizlikle uygulandığı ülkelerde ileri yaş kolon kanseri vakalarının azaldığını, ancak gençlerde bu oranın yükseldiğini belirten Türk Gastroenteroloji Derneği Üyesi Prof. Dr. Nurdan Tözün, “Toplum, tarama testlerinin erken teşhise olanak sağladığı ve ölüm oranlarını azalttığı konusunda bilgilendirilmelidir. Hastalığın ülkemiz için önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu görüyoruz. Gençlerde kanser öncül lezyonlarının hızla artması çok ciddi bir sorundur. İlerleyen yıllarda genç kalın bağırsak kanserleri, ülkemiz ve dünya için çok daha ciddi bir sorun olmaya adaydır” diye konuştu.

Kolorektal polip ve kanser taramada Türkiye verileri

TGD Kolon Kanseri ve Kolorektal Polip Çalışma Grubu olarak Türkiye genelinde 3 bin 820 olgunun katıldığı geniş kapsamlı bir araştırma yaptıklarını açıklayan Türk Gastroenteroloji Derneği Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Erdem Akbal, 24 ayrı merkezden gelen verileri paylaştı. Türkiye verilerinin çarpıcı bir tablo ortaya koyduğunu belirten Prof. Dr. Erdem Akbal, “Ülkemizde 50 yaştan düşük olguların kolonoskopi taramasında yaklaşık her 3 olgudan 1’inde polip veya kanser, her 5 olgudan 1’inde ise kanser öncüsü adenomatöz polip saptanmaktadır” diyerek taramanın önemini bir kez daha vurguladı.