Sigaradan Kurtulma Yolları

Türkiye’de sigaraya başlama yaşı ortalama 11-12 iken araştırmalar 2 tane sigarayı sonuna kadar içebilen çocukların yüzde 70’inin sigara bağımlısı olduğunu gösteriyor.  Sigaraya bu kadar erken başlanmasının nedeni genellikle özentilik ve meraktır. 

Dr. Esra Sönmez Duman

Göğüs Hastalıkları Uzmanı

Sigara ise kolay ulaşılabilir olması ile çocuk ve gençleri daha kolay etkisi altına alır. Madde arayışına daha açık bir evre olan ergenlik dönemindeki gençler, sigara dışında uyuşturucu ve alkolle de bu yaşlarda tanışır.

Nikotin beyinde, vücudun su içmek, yemek yemek gibi temel bir ihtiyacını karşıladığında hissettiği haz duyusuna benzer bir keyfe sebep olur. Nikotinden kaynaklı bu yalancı haz kişiyi her seferinde daha fazla sigara tüketerek daha fazla keyif alma çabasına sürükler. Nikotin alımı kesildiğinde vücut yoksunluk yaşar. Bu da kişide huzursuzluk, uykusuzluk, gerginlik, konsantrasyon bozukluğu, aşırı tepki verme, titreme, baş ağrısı, ağız kuruluğu, iştah artışı, öksürük ve balgam gibi birçok şikayetler oluşmasına neden olur.

Bırakmak İmkansız Değil

Doğru tedavi ve uzman desteğiyle sigarayı bırakmak imkansız değildir. Hastaları öncelikle sigaranın gerçek yüzüyle tanıştırılır. İçerdiği kanserojenlerden, verdiği hasarlardan, ne tür bir bağımlılık olduğundan, bırakma sürecinde hastayı bekleyen zorluklardan ve bunlarla nasıl başa çıkacağından söz edilir. Hastanın nikotine olan bağımlılık derecesini belirlenir. Kalp ve akciğer check-up’ı yapılır. Sonrasında psikologla görüştürerek psikolojik bağımlılık düzeyini değerlendirilir. Tüm bu değerlendirmelerin sonrasında hastanın sigarayı bırakması için en uygun zaman ve tedavi yöntemi seçilir. Mesela hasta sıkıntılı günler geçiriyorsa, bu dönemde ona sigarayı bıraktırmak sonuçsuz kalabilir. Çünkü sigarayı bırakacak olan kişi, öncelikle kendini hazır hissetmeli ve tüm gücünü tedaviye verebilmeli.

İlaç Tedavisi Nasıl İşliyor?

• Hastaya, içtiği sigara miktarının ve nikotin bağımlılığının düzeyini kriter alarak, kendisine en uygun tedavi seçeneğini belirleriz. Bazen sadece psikoterapi ve motivasyon yetebilirken özellikle daha önce başarısız bırakma deneyimi yaşamış, yoğun nikotin bağımlılığı olan hastalarda medikal tedavi desteği veririz. Merkezi sinir sistemi üzerinde etkili olan ilaçlar bugün sigara bırakma tedavisinde en etkin sigara bırakma yöntemlerinden kabul edilir. Bu ilaçlara ek olarak bazı hastalarda 6-8 hafta “nikotin yerine koyma” tedavisi de ekleyebiliriz.
• Başarı için azim, kararlılık ve sebat çok önemli çünkü sigara bırakma esasında bir madde bağımlılığı tedavisi ve etkin mücadele gerektirir. Bu zor mücadelede hastaya tıbbi destek kadar sosyal destek verilmesi de çok önemli.