Yaşla Gelen Katarakt

Bebekler de dahil olmak üzere her yaşta görülebilen katarakt, genellikle yaşlılık hastalığı olarak bilinir.

Prof. Dr. Ali Üstüner

Göz Hastalıkları Uzmanı

Katarakt tablosu yüzde 90’ından fazlası 60 yaşın üzerindeki kişilerden oluşur. Yine de görme bulanıklığı veya azalması, gözlerde kamaşma, ışığa hassasiyet, araba sürerken zorlanma, gece görüşte azalma şikayeti olan kişilerde akla gelebilecek hastalıklardan biri katarakttır. Tek tedavi çözümü ise cerrahidir.

Gözün renkli kısmının arkasında (9 mm çapında, 5 mm kalınlığında) şeffaf damarsız yapıda, disk şeklinde lens dediğimiz bir mercek vardır. Lensin görevi göze gelen ışık ışınlarını kırarak gözün arka kısmındaki sinir tabakasında mikro bir görüntü oluşturmaktır. Bu lensin şeffaflığını kaybederek opaklaşmasına katarakt diyoruz. Opaklaşma lensin çevresinden, arka kısmından veya merkezinden başlayabilir. Bu durum hastanın şikayetlerini sisli görme, uzak veya yakını görememe şeklinde etkileyebilir. En sık rastlanan merkezi kataraktta ise yaşlı hasta, yakını gözlüksüz görebildiğini belirtir; ancak uzağı görme bozukluğundan şikayet eder.

Katarak Sebepleri
En önemli sebebi yaşlılıktır. Genç yaşlarda görülmesi diyabet, ultraviyole dahil her türlü ışınlara uzun süre maruz kalma, kortizonlu ilaçların uzun süre kullanımı, travma yani göze darbe- yaralanma ve ailevi nedenlerle olabilir. Daha nadir olarak doğuştan görülebilir. Özellikle annenin hamileliğinin ilk 3 ayında viral hastalık geçirmesi veya kortizonlu ilaç kullanmasına bağlı doğuştan katarakt oluşabilmektedir. Bebeklerde hastalığın erken teşhis ve tedavi edilmesi göz tembelliğinin önlenmesi bakımından çok önemlidir.

Katarak Tedavisi
Kataraktın tedavisi cerrahidir. Etkili bir ilaç tedavisi yoktur. Hastanın mesleğini veya günlük yaşantısını zorlaştıracak seviyede görmesinin azaldığı durumlarda cerrahi tedavi yapılmalıdır.  Bu tedavide günümüzde uygulanan en modern yöntem ‘Fako’ denilen tekniktir. Burada lokal hatta damlayla anestezi yapılarak 3 mm’lik küçük bir kesiden göze girilir. Ultrasonik enerji kullanılarak lensin kendi yatağında çeşitli tekniklerle parçalanıp göz içerisinden temizlenerek çıkarılmasıdır. Aynı 3 mm’lik giriş yerinden katlanabilir özellikte göz içi lensi, tabii lensin bulunduğu aynı yere yerleştirilir. Bu suni göz içi lensinin hastanın kendi lensinin görevini yapabilmesi önemlidir. Bunun için, hesaplanmış uygun derecede lens, hastanın göz içine yerleştirilerek uzak görmesi -gözlüksüz tama yakın olması- sağlanabilir. Böylece her yaşlının taktığı gibi hastanın sadece yakın gözlüğüne ihtiyacı olacaktır. Hasta arzu ederse hem uzak hem de yakını daha iyi görmeyi sağlayan multifokal karakterde lensler de kullanılabilir.  Ayrıca yeni geliştirilen, gece görüş kalitesini artıran lensler hastanın aynı zamanda renkleri doğal tonlarında görmesini sağlamaktadır.

Katarak Cerrahi Sonuçları
Göz ameliyatları içerisinde başarı oranı en yüksek olan ameliyattır. Fako tekniği ile katarakt ameliyatlarında komplikasyon oranı, deneyimli cerrahın ellerinde son derece düşüktür. Bu teknikle tedavide kesi yeri çok küçük olduğundan yara iyileşmesi hızlı gerçekleşir. Buna bağlı olarak da hastanın birkaç gün gibi kısa sürede günlük yaşantısı ve mesleğine dönebilmesi mümkün olabilmektedir.
Doğuştan katarakt, göz tembelliğinin oluşmaması için teşhis edildiği an erkenden ameliyat edilmelidir. Tedavisinde daha farklı bir kapalı sistem cerrahi teknik kullanılmalıdır. Göz içi lensi 1 yaşın üzerindeki çocuklara takılabilmektedir.
Katarakt ameliyatı olan hastaların ışık yansımalarından rahatsız olmaması için özellikle yazın güneş gözlüğü takmaları, gözün ultraviyole ışınlarının etkilerinden korunması için faydalıdır.