Yenilikçi Tedavilere Erişimin Önemi
AIFD Genel Sekreteri Dr. Ümit Dereli ve gazeteci Özlem Gürses’in katılımıyla gerçekleşen “Varlık Nedenimiz: Yenilikçi Tedavilere Erişim” panelinde, yenilikçi tedavilerin hayatımızdaki karşılığı ve sağlık alanında inşa edilen güvenin toplumsal faydaya dönüşmesinde AIFD’nin rolü ele alındı.
—
Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AIFD) Genel Sekreteri Dr. Ümit Dereli, gazeteci Özlem Gürses ile “Varlık Nedenimiz: Yenilikçi Tedavilere Erişim” başlıklı bir söyleşi gerçekleştirdi.
Söyleşide ömrün uzamasıyla değişen sağlık ihtiyaçları, yenilikçi tedavilerin hastalıkların seyrini nasıl değiştirdiği, yapay zekânın tedavi geliştirme süreçlerine etkisi ve Türkiye’nin bu dönüşümdeki yeri ele alındı. Dereli, sağlık alanında inşa edilen güvenin toplumsal faydaya dönüşmesi sürecinde AIFD’nin yürüttüğü çalışmaları paylaştı.
“Yenilikçi tedavi ömrü değil, hastalığı değiştiriyor”
Yaşam süresinin dünyada 1900’lerin başında 45 yıl iken 2020’de 71 yıla, Türkiye’de ise 77 yılın üzerine çıktığını hatırlatan Dr. Ümit Dereli, asıl değişenin hastalıkların kaderi olduğunu vurguladı: “Ömrün uzamasını tek başına yenilikçi tedaviler sağlamadı; temiz su, beslenme, aşı, hijyen ve hekimlik hep birlikte sağladı. Ama 30 yıl önce ölümcül olan bazı hastalıklar bugün kronik hastalık olarak yönetiliyor, bazıları 8–10 haftalık bir tedaviyle tamamen iyileşiyor, bazı kanserlerde bağışıklık sistemini kullanan tedavilerle yıllar kazanıldı. Yenilikçi tedavi dediğimiz tam olarak bu. Belirtiyi hafifleten tedavi çoktur, kaderi değiştiren tedavi azdır.”
Tek bir yenilikçi tedavi için 5 ila 10 bin aday molekülle yola çıkıldığını, sürecin 15 yıla varabildiğini ve yaklaşık 2,6 milyar dolara mal olduğunu aktaran Dereli, yapay zekânın bu yolu kısaltmaya başladığını belirtti: “Yapay zekâ umut verici molekülü çok daha erken seçiyor, klinik araştırmada doğru hastayı günler içinde buluyor, nadir hastalıklarda az sayıda hastayla anlamlı sonuç almayı mümkün kılıyor. Bu, hastaya daha erken ulaşan tedavi demek. Tek şartla: hasta güvenliği ve insan merkezli tasarım en başta. Hızlı ama dikkatli.”