Bilim Dünyası Proteinleri Araştırıyor

Bilim Dünyası Proteinleri Araştırıyor

GENOM Projesinin tamamlanmasıyla her şey çözülecek sanılırken hastalıklara tanı koymakta ve tedavi etmekte zorluklar yaşanmaya devam ediyor. DNA’ların bulunması yeterli bilgi vermediği için bilim dünyası şimdi proteinlerin bulunmasına odaklandı. Şimdi umutlar Proteom Projesi’nde…

Dr . Gülay Özgön

Tıbbi Genetik Uzmanı

Çok büyük bir araştırma projesi olan Genom Projesi 2003 yılında tüm dünyada ve ABD’nde tamamlandı. Milyon dolarlar harcanarak tamamlanan proje ile birlikte insan genomunun yani insanı oluşturan tüm genlerin % 99.9’u tanımlandı. Böylece hangi hastalığın hangi gen tarafından oluşturulabileceği ve yeni bilinmeyen hastalıkların tanımları yapıldı. Peki bu sağlıklı bir nesil için yeterli geldi mi? HAYIR… Şimdi gözler proteinleri inceleyen Proteom Projesi’ne çevrildi.

GENOM Projesi Niçin Yetersiz?

Genetik yapının tümüne “GENOM Projesi” denir. Bunun sebebi; DNA’daki genlerin tanımların yapılmasına, ne olduklarının ve hangi nükleotit (a-c-g-d) sırasına göre dizildiğinin bilinmesine rağmen bunların hangi hastalıklara yol açtığı, hangisinin neresinde hangi harf değişikliği varsa neye sebep olduğunun hala bilinmemesidir. Yani DNA‘ların bulunması yeterli bilgi vermediği için asıl önemli olanın proteinlerin bulunması olduğuna karar verildi. Bu nedenle son 10 yılda Genom Projesi’nden sonra Proteomix gibi yani proteinler ve RNA’lar üzerine çalışmalar başladı. Kısacası; Genom Projesinden yetersiz geldiği için bilim dünyası Proteom Projesi’ne başladı.

DNA’nın dizilimini bilmek bilim dünyasını ancak belli bir noktaya kadar getirdi. Bundan sonra izlenecek yolun daha uzun yol olduğu, fonksiyonel protein çalışmasının yapılması gerektiği anlaşıldı.Şu anda bunlar tamamlanıyor.

Gen Haritalanması Mümkün müdür?

Gen haritalanması bugünkü bilgiler ve teknolojiyle mümkündür. Bütün genom haritalanabilir. Bunun fiyatı da 5-10 yıl öncesine oranla oldukça uygundur. Fakat GENOM projesi ile bütün genlerin fonksiyonları anlaşılmadığı için gen haritasını yapılsa bile hangi değişimin neye yaradığı, neye yaramadığı bilinmediği için çok anlamsız bir iş olarak durmaktadır. Çoğu gen değişiminin neye sebep olacağı bilinmediği için şu anda gen haritalaması mümkün olduğu halde gen haritalanmasını yapmak yalnızca elde veriler olup o verilerin yorumlanamamasına sebep olur.

Sağlıklı Nesiller Oluşturmak Mümkün mü?

Tıbbi genetik açısından bakıldığında öncelikle olarak hedef daha sağlıklı nesiller yetiştirmektir. Bunun için de öncelikle kendi sağlığımızı ve sonraki nesilleri düşünmek zorunluluğu oluşur. Aslında genetik testler yalnızca bireyi ilgilendirmez, bireyin soyundan gelen herkesi ilgilendirir. Özetle; genetik test yalnızca bireyi değil, nesilleri ilgilendirir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.