Çağımızın Hastalığı Unutkanlık

Günümüzde yaşlı genç ayırt etmeksizin popülaritesi gittikçe artan bir söylem var artık; “Unuttum, hatırlamıyorum” Siz bu kelimeleri gün içerisinde kaç kere kullanıyorsunuz? Çoğu insan için cevap ’Sayısını bile hatırlamıyorum’ olacaktır.

Uzm. Dr. Abdullah Özkardeş

Nörofizyoloji Uzmanı

Unutkanlık kanıksanan bir hal almış olabilir ama eğer evinizin yolunu bile hatırlayamayacak bir duruma geldiyseniz acil bir uzmana başvurmanız ve yardım almanız gerekiyor.

Zaman zaman herkes bir ismi, anahtarları koyduğu yeri veya kapıyı kilitleyip kilitlemediğini unutabilir. Bir an için bir şeyleri unutmak normal kabul edilen bir şeydir. Bununla birlikte, herhangi bir değişikliğin nasıl yapılacağını, telefonun nasıl kullanılacağını veya eve gideceği yolu unutmak, çok daha ciddi hafıza problemlerinin bulguları olabilir.
Ancak kişinin daha önce bildiği yerde kaybolması, tekrar tekrar aynı soruyu sorması, yön işaretlerine uyamaması, zaman, yer ve kişiler hakkında net olamaması, kendi bakımını yapamaması (kötü beslenme, banyo yapamama gibi…) ciddi hafıza problemleridir.
Yaş ilerledikçe unutkanlığın arttığı bir gerçektir. Yeni şeyleri öğrenmek, daha önce bilinen isimleri ve kelimeleri hatırlamak veya gözlükleri bulmak daha uzun zaman alabilir. Bunlar genellikle ciddi bellek kusurları olmayıp ılımlı bir unutkanlığın bulgularıdır. Bir kişi unutkanlığı hakkında endişeleniyorsa doktora başvurmalıdır. Ayrıca belleği canlı tutacak, unutmayı engelleyecek pek çok şey de yapılabilir. Hobiyle uğraşma, zamanını arkadaşlarıyla geçirme, iyi ve sağlıklı beslenme ve egzersiz yapma, kişinin daha uyanık ve daha sağlam kafalı olmasına yardımcı olur.

Belleğe yardımcı yollar şunlardır:

• Yeni beceriler öğrenin
• Toplumunuzda, sosyal topluluklarda ve okullarda gönüllü olarak çalışın
• Mümkün olduğu kadar vaktinizi arkadaşlarınızla ve ailelerinizle geçirin
• Ajanda kullanmak, liste yapmak ve not tutmak gibi belleğe yardımcı usuller kullanın
• Cüzdanınızı, anahtarlarınızı ve gözlüklerinizi her gün hep aynı yere koyun
• Dinlenmenize dikkat edin
• Eksersiz yapın, iyi ve sağlıklı beslenin
• Alkol almayın
• Kendinizi depresyonda hissederseniz yardım arayın

– Ciddi bellek problemleri nelerdir?

Ciddi bellek problemleri, kişinin araba kullanma, alışveriş yapma ve para harcama gibi günlük aktivitelerini yapmasını etkileyebilir.

Ciddi hafıza problemleri:

• Daha önce çok iyi bildiği bir yerde kaybolma
• Tekrar tekrar aynı soruyu sorma
• Yön işaretlerine uyamama
• Zaman, yer ve kişiler hakkında net olamama
• Kendi bakımını yapamama ( kötü beslenme, banyo yapamama gibi)

Eğer bu problemler varsa, doktora başvurmak gerekir. Ciddi bellek problemine, unutkanlığa yol açan olayı bulmak önemlidir. Çünkü tedavi problemin nedenine bağlıdır.
– Ciddi bellek problemlerinin nedenleri nelerdir?
Tıbbi nedenler
Bazı tıbbi nedenler, ciddi bellek sorunlarına yol açabilirler. Bu problemler, tedaviye başlamadan önce giderilmeye çalışılmalıdır.
-Bazı ilaçların yan etkileri
-Depresyon
-Dehidratasyon denilen vücutta yetersiz sıvı olması
-Sağlıklı gıdaları yeterli kadar alamama veya vücutta vitamin ve mineral eksikliği
-Küçük kafa travmaları
-Troid problemleri
Bu durumlar önemlidir ve bir doktor tarafından tedavi edilmelidirler.
Psikolojik problemler
Yaşlı insanlarda bazı psikolojik problemler ciddi hafıza sorunlarına yol açabilir. Üzgün olma, yalnız, kaygılı ve sıkıntılı olma kafa karışıklığına ve unutkanlığa yol açabilir. Aktif olmak, arkadaşlarına ve ailesine daha çok zaman ayırmak ve yeni beceriler öğrenmek yardımcı olabilir. Tedavi için bir doktoru görmek gerekebilir. Problemler çözüldükçe bellek problemleri daha iyi olur.
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer hastalığı da, ciddi bellek problemlerine yol açar. Bulgular yavaş bir şekilde başlar ve zaman içerisinde kötüleşir. Başlangıçta basit bir unutkanlık gibi görülebilir. Fakat zamanla net bir şekilde düşünce problemleri gösterirler. Her gün yaptıkları araba kullanma, alışveriş yapma, yemek yapma gibi işler zorlaşmaya başlar. Hastalık ilerledikçe Alzheimerli hastalar beslenme ve banyo yapma gibi ihtiyaçları için başkalarına bağımlı hale gelirler.

Unutkanlığı olan kişiler, durumlarını çevresindeki insanlar ile birlikte değerlendirip, tıbbi yardım alabilirler.