Trilyonluk Tütün Endüstrisinin Hedefi Gençler

Sağlığa Evet Derneği “Tütün ve Nikotin Kontrolü: Yeni Hedefler Çalıştayı”nda tütün endüstrisinin şekil değiştirerek halk sağlığını, özellikle de gençleri hedef aldığı kritik bir dönem yaşandığına dikkat çekildi. Dernek Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, “Dünya genelinde tütün endüstrisi yıllık 1 trilyon dolarlık pazar hacmine ulaştı.“Daha az zararlı”, “dumansız gelecek” veya “bıraktırma aracı” gibi yönlendirici söylemlerle de elektronik sigara ve yeni nesil tütün ürünleri, çocuk ve gençler için giderek büyüyen bir tehlike oluşturmaktadır” dedi.

—

Sağlığa Evet Derneği “Tütün ve Nikotin Kontrolü: Yeni Hedefler Çalıştayı”nda yeni tütün ürünleri tehdit dalgasına karşı ulusal stratejileri güçlendirme, endüstrinin medya ve politika üzerindeki etkilerini kırma, halk sağlığını koruyacak yeni hedefler anlatıldı. Düşen bağımlılık yaşıyla birlikte çocukların dikkatini çekecek farklı tür, tat ve formlardaki ürünler, e-sigaraların nargile kültürü üzerinden gençlere sunumu hakkında bilgi verildi.

Trilyonluk Tütün Endüstrisinin Hedefi Gençler

Gençleri Çeken Trilyon Dolarlık Tehlike

Sağlığa Evet Derneği Başkanı Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Elif Dağlı, tütün endüstrisinin artık utanmadığını hatta itibar gördüğünü belirterek, şu bilgileri verdi. “Dünya genelinde tütün endüstrisi yıllık 1 trilyon dolarlık devasa bir pazar hacmine ulaştı. Bağımlılık yaşı endişe verici boyutlarda düştü. Tütün endüstrisinin yarattığı tahribat kitle imha silahları gibi.

Trilyon Dolarlık Ölüm Pazarı

Yapılan araştırmalar, küresel tütün endüstrisinin yıllık yüz milyarlarca dolarlık gelirle dünyanın en kârlı ama en tehlikeli sektörlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor. Sektörün en büyük aktörü konumundaki Çin, küresel tütün gelirlerinin yüzde 30’undan fazlasını elinde tutuyor. Dünyanın en büyük sigara tüketicisi ve tedarikçisi olarak öne çıkıyor. Çok uluslu firmaların kâr marjlarının yüzde 30’u aşması, endüstrinin agresif büyümesinin arkasındaki en büyük motivasyon olarak görülüyor.

Elektronik Sigara ve Aromalı Tuzaklar 

Tütün endüstrisinin yeni hedef kitlesi ise maalesef ergenler ve çocuklar. Verilere göre, dünya genelinde ergenlerin yüzde 8-23’ü halihazırda tütün veya nikotin ürünü kullanıyor.

• ABD: Yaklaşık 2 milyon ortaokul ve lise öğrencisi tütün ürünü kullanıyor. En yaygın tercih olan elektronik sigaralarda, lise öğrencilerinin yüzde 88,2’si aromalı ürünleri tercih ediyor. Elektronik sigaraları nikotin poşetleri takip ediyor.
• Avrupa: 13-15 yaş grubundaki elektronik sigara kullanımı, daha ileri yaş gruplarını geride bırakmış durumda. Danimarka’da gençlerin yüzde 31’i günlük veya ara sıra nikotin tüketirken, İsveç’te nikotin poşetleri kullanımı hızla yaygınlaşıyor.
• Doğu Akdeniz: Araştırmalar, bu bölgede tahminen 252 bin çocuğun her gün tütün ürünü kullandığını gösteriyor.
• Türkiye: Ülkemizde e-sigara satışı yasal olmadığı için resmi bir istatistik bulunmuyor ancak uzmanlar, tahminlerin ABD’deki korkutucu değerlere yakın olduğuna dikkat çekiyor.

Ekonomiye zararı yaklaşık iki trilyon dolar

Ekonomiye zararı yaklaşık iki trilyon dolar…

Sağlığa Evet Derneği Üyesi Efza Evrengil çalıştayda, Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı verilerini paylaştı. Evrengil, yıllar içindeki artışa dikkat çekerek, şunları söyledi: “1980-2025 arasında Türkiye’de tüketimin 57 milyar adet iken 1999’da 114 milyar ile pik yaptı, 2013’te ise 91 milyar, 2025’te ise 160 milyar adete ulaştı. Öte yandan tütün tüketiminin yıllık direkt ekonomik zararının 1,85 trilyon dolar olduğu hesaplanıyor. Tütün kullanımının neden olduğu ekonomik zararın küresel GSH’nın yüzde 1,8’ini oluşturduğu ve tütün kullanımıyla ilişkili sağlık harcamalarının toplam küresel sağlık harcamalarının yüzde 5,7’sini oluşturduğu bildiriliyor.

Truva Atı içindeki tehlike

Sağlığa Evet Derneği’nden Ümmühan Peçe Sönmez “Yeni Ürünler ve Gençlik Pazarı” sunumunda özellikle genç-çocuklara yönelik internet, sosyal medya üzerinden düşük ücretlerle “eğlenceli, çok sağlıklı, kimse görmez, tam sana özel” gibi pazarlama stratejileri ile farklı şekilde satılan yeni nesil ürünler hakkında bilgi verdi. Sönmez, “Truva atı içine yerleştirilmiş tehlikeli ürünler çocuklar için bağımlılığa giden yolu oluşturuyor. Yapılan araştırmalarda dünya genelindeki pazarı oluşturan internet sitelerinin 5 noktada, bunların da sadece iki iletişim numarası, son aşamada ise tek kişide buluştuğu gerçeği ile karşı karşıya kalıyoruz” dedi.

Tütün Sektörü Kitle İmha Silahı Gibi Çalışıyor

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Pınar Ay, “Bilimsel Kanıt ve Endüstri Dili” konulu sunumunda günümüzdeki tütün endüstrisinin “daha az zararlı” “düşük düzeyde” gibi söylemlerle ürünlerini pazarlamasının gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Prof. Ay, bilimsel raporlar eşliğinde yaptığı konuşmasında şunları söyledi: “Tütün ürünlerini ateşli silahlarla kıyaslama halk sağlığı politikalarında sıkça kullanılan bir yöntem. Biri vücuda alınan kimyasal zehir, diğeri mekanik aygıt olsa da her ikisi de dünya genelinde kitlesel ölüm ve yaralanmalara yol açıyor. Öte yandan “Dumansız gelecek” endüstrinin aslında yeni tütün ürünlerinin karını yükseltme stratejisi olarak kullandığı bir pazarlama dili. Tütünle mücadele edenler ise mitolojideki Kassandra karakterine benziyor. Korkutan ve ürküten tabloyu anlatıyoruz ama görmezden geliniyor.

Görünmeyen Maliyet ve Kaybedilen Sağlıklı Yıllar

Hastalıkların toplum üzerindeki yükü sadece tedavi masraflarıyla ölçülmüyor. DALY (Sakatlığa Ayarlanmış Yaşam Yılı) ölçümü de önemli. DALY, tütün ve tütün ürünlerine bağlı hastalıklar nedeniyle kaybedilen bir yıllık sağlıklı yaşam anlamına geliyor. Kişinin hastalık yüzünden erken ölmesiyle kaybettiği yılların yanı sıra, o hastalık veya engellilikle yaşamak zorunda kaldığı yıllar da bu hesaba dahil ediliyor. Kısacası tütün endüstrisi, insanlığın toplamda milyonlarca yıllık sağlıklı yaşamını elinden alıyor ve toplumlara ağır bir hastalık yükü bindiriyor.”