Üzüm-Şarap-Pekmez Kansızlığı Önlemez

Anemi-kansızlık sorunu çözümü için üzüm-pekmez-şarap önerilir. Halkın en çok tanıdığı “demir eksikliği” sorunu aslında anemi ile nitelenen hastalıkların sadece bir tanesidir.

Prof. Dr. Oğuz Önder
İç Hastalıkları ve Hematoloji Uzm.

Anemi, kişinin oksijen taşıma kapasitesinde azalma demektir. Sağlıklı bir erkeğin damar yatağında 4,5 litre, kadının damar yatağında ise 4 litre kan dolaşıyor. Kanın görevi, dokulara gerekli olan oksijeni taşımak.
Kan yapımında vücutta yeterli demir bulunması şarttır. 15-55 yaş grubundaki kadınlarda demir eksikliğinin sıkça görülmesinin nedenleri ise:
15-55 yaş dönemindeki aylık regl kanamaları
 Hamilelikler ve emzirme
 Düşükler, kürtajlar
 Ameliyatlar
 Başta mide-barsak kanalından olmak üzere uzun bir zamandan beri süregelen kan kayıpları
Tek Başına Soluk Cilt Kansızlık Belirtisi Değil
Cilt solukluğu genellikle kansızlığın muayene bulgularının başında geliyorsa da yanıltıcı olabiliyor. Soluk benizli olmak kansızlığa dair bir ipucu olabilir, ancak avuç içleri, tırnak yatakları, göz içine bakılarak değerlendirilmesi daha  doğru olur. Halsizlik, yorgunluk, enerjisizlik,  egzersiz kapasitesinde kısıtlanma, hareket edildiğinde nefes nefese kalma ve kalp çarpıntısı aneminin derinliğine  bağlı  olarak görülen  belirtiler arasında yer alıyor. Bir de anemiye sebep olan tıbbi durumların tabloya eklediği başka belirti ve bulgular var. Kemik iliğinin ciddi hastalığına bağlı anemilerde sık tekrarlayan bakteriyel enfeksiyonlar, kanama ve çürümeler, küçük kızarık lekeler, kan hücrelerinin yıkımının hızlandığı durumlarda sarılık, iltihap veya enfeksiyon türü bir hastalığa eşlik eden ateş, terlemeler, kilo ve iştah kaybı gibi.
Demir Eksikliği En Çok Kadınlarda
Kadınlarda demir eksikliği erkeklere kıyasla çok daha sık ortaya çıkar. Kan yapımında demir temel bir girdidir. Ancak sanıldığının aksine şarap, üzüm ve pekmez kan yapıcı özellikleri demir içeriklerin düşük olması ve bitkisel kökenli demirin kana daha az geçmesi nedeniyle sınırlıdır. Et ve sakatatta daha yüksek oranda demir bulunur. Diyetimizdeki esas demir kaynağını daha kolay emilen hayvansal kökenli demir oluşturur. Gıdalarımızla yeterli miktarda demir alıyor olsak  da  ikinci  bir koşul, bunun ince barsaktan  emilimin  de sorunsuz  olmasıdır. Kişinin birim zamanda vücuduna kazandırabildiği demirden daha fazlasını yitirmiyor olması da üçüncü bir gereklilik. Yaşamlarının önemli bir kesidinde yukarıda değinilen onlara özgü nedenlerden ötürü kadınların demir bilançoları negatif olabiliyor.
Anemilere Nedenlerine Göre Tedavi
Uygun kapsamda bir laboratuvar incelemesiyle anemi varlığı ve nedeni saptanabiliyor. Ulaşılan tanıların pek çoğunun tedavisi bulunuyor.
Demir Eksikliği:
Bedenin demir eksikliğini giderecek, ağız yolu veya injeksiyonlar şeklinde ilaç tedavisi ve beslenme  desteği veriyoruz. Demirden zengin gıdalarla  beslenilmesi önem taşıyor. Vejetaryen ve tahıla dayalı beslenme  biçimi sorunu  yaygınlaştırabiliyor.
B12 Vitamini:
Demir eksikliği kadar olmasa da pratikte oldukça  sık görülen B12 vitamini eksikliği de anemiye neden oluyor. Bu vitamin genellikle injeksiyonlar ile yerine konulduğunda anemi kolayca düzeltiliyor.
Tiroid Az Çalışıyorsa:
Anemi ortaya çıkıyor. Bu durumda hormon takviyesi yapılıyor ve kansızlık da diğer belirti ve bulgularla birlikte düzeliyor.
Diyaliz Hastalarında:
Kan yapımında gerekli olan “eritropoietin” böbreklerde  yapılıyor. Böbreklerin cerrahi olarak alınması veya çok daha sık olarak hastalık sonucu tahrip olması gibi nedenler anemiye yol açıyor. Diyalize girme durumuna yaklaşmış veya hayatını ancak düzenli dializ ile sürdürebilen hastalarda, ilaç olarak  Eritropoietini  injeksiyonlarla  vererek anemi  hafifletiliyor.
Kronik Hastalık Anemisi:
Hastanede yatmakta olan hasta nüfusunda batı ülkelerinde en sık görülen  kansızlık nedeni  “kronik hastalık anemisi” dir. Bu anemi türünün çok tatminkar tedavisi yok. Altta yatan hastalığı düzeltme yaklaşımı geçerli. Örneğin tüberkülozun,  abselerin, kalp kapaklarına yerleşmiş müzmin enfeksiyonların başarıyla tedavi  edilebilmesi  durumunda kansızlık da kendi kendine düzeliyor.
Kan  Yıkımı  Ve  Yapımının  Hızlandığı:
Durumların  bazılarında  ilaç  tedavileri ve gerektiğinde  dalağın alınması  ile  süreç  kontrol  altına  alınabiliyor. Doğuştan  ve  genetik  olarak  geçen  anemiler de var. En sık  karşılaşılanları  Akdeniz  anemisi ve  orak hücreli anemi.  Geçmişte bu hastalar için eldeki yegane tedavi  sürekli ve düzenli  kan  transfüzyonları idi.  Halen  ağır kansızlıkla  malul  bazı  hastaları  kemik iliği  veya  kök  hücre  nakli ile  normal bir yaşama  döndürmek  mümkün  olabiliyor.
Kemik İliği Hastalığı:
Kemik iliğinde kan hücrelerini üreten kök hücrelerin hastalıkları, ya da kemik iliğine ait olmayan başka dokuların ve hücrelerin ilik alanını işgali sonucu  oluşan anemiler de var. Burada kemik iliğinin asal öğeleri olmayıp orada biriken myelomu, lenfomayı, lenfoid lösemileri, metastatik solid tümör hücrelerini  geriletmek anemiyi düzeltebiliyor. Kemik iliğindeki kök hücrelerin hastalıklarının tedavileri ise çoğu kez  karmaşık,  külfetli  ve uzun soluklu.  Kök hücre veya ilik naklini de içeren bu tedaviler değişik tanılarda belli oranlarda    başarılı olabiliyor. Tedavisi mümkün  olmayan  durumlar  ve  hastalar da vardır.