Alışkanlıklar Kalbi Yorar

Alışkanlıklarla birlikte gelişen yaşam şartları ile kalp hastalıklarından kaçmak imkansız oldu. Diyabet, yüksek tansiyon, kilo, yüksek  kolesterol, sigara, spor yapan kişi bile her an koroner kalp hastası olabilir. Beş damarı birden by-pass yapılarak tekrar sağlığına kavuşabilir.

Prof. Dr. Mehmet Salih Bilal

Kalp ve Damar Cerrahi Uzmanı

Alışkanlar bazen kalp sağlığını olumsuz etkiler. Stres, beslenme, yaş, vs…Bilimsel yayınlarının sayısı ve niteliği de kalp cerrahının ameliyathanedeki performansını yansıtmaz. İyi bir kalp cerrah;
1- Çok aktif kalp cerrahisi yapıyor olması şarttır.. Bu konuda dünyaca kabul görmüş alt limiti belirten sayılar vardır. Örneğin son bir yıl içinde en az 150 koroner bypass yapmış olmak Amerikan Kalp Birliği’nin önerdiği bir kriterdir.
2- Yenilikleri takip etmesi ve uygulaması büyük önem taşır. Bilimsel vasfı kanıtlanmış ve elde ettiği sonuçların dünya standartlarında olduğunun test edilmiş olması gerekir. Kendi verilerini sunabilmelidir.
3- Doktorun kişilik yapısı çok önemlidir. Kişilik özelliği olarak titiz, sakin, soğukkanlı ve sabırlı yapıdaki insanların cerrahi komplikasyonlardan uzak durmada ve gelişecek komplikasyonları gidermede daha başarılı olduklarını düşünüyorum.
Ancak bütün bunları bir araya getirmek yine de yeterli olmayabilir.. Bu kriterlerin kalp cerrahisi ve kardiyoloji camiasından alınacak referanslar ile de birleştirilmesi iyi olur.

Özetle, vakit kaybetmeden iyi bir kalp ve damar cerrahı bulmanızı tavsiye ediyoruz. Peki ama iyi bir kalp ve damar cerrahı nasıl olur? İşte size konunun uzmanından tavsiyeler…

‘’En iyi bypass yöntemi yoktur, hasta için en iyi yöntem vardır’’

By pass ameliyatlarında başlıca iki yöntem söz konusudur. Birincisi ve halen vakaların çoğunda uygulanan, açık kalp ameliyatı yöntemiyle yapılan ameliyatlardır. İkinci yöntemde ise kalbi durdurmadan yani kalp çalışmaya devam ederken açık kalp makinesine ihtiyaç duymadan by pass yapılır.. Seçilecek ameliyat yönteminin belirlenmesinde kalp cerrahının kişisel tercihi kadar hasta ile ilgili faktörler de belirleyicidir. Bir de daha küçük kesiler kullanarak çalışan kalpte yapılan by pass ameliyatlarını sayabiliriz. Küçük kesilerle ancak bir veya iki damara by pass yapılabilmesi bu yöntemlerin sınırlı kullanılmasına yol açar. Robot yöntemi ile yapılan by pass ameliyatlarının dünyada henüz deneme safhasında olduğunu ve genellikle balon veya stent ile tedavi edilebilecek tek damar hastalarına alternatif olduğunu söyleyebiliriz. Kalp cerrahlarına bu yöntemle kendilerinin ameliyat olmayı isteyip istemedikleri sorulduğunda neredeyse tamamı bu yöntemi şu anda tercih etmeyeceklerini bildirmişlerdir.
By pass ameliyatlarında önemli olan bir diğer nokta hangi damarlar alınarak bypass yapıldığıdır. Göğüs duvarı içi atardamarı sağ ve sol tarafta birer tane bulunur ve en iyi sonuçların elde edilmesini sağlar. Bunu takip eden sırada kol atardamarı ve mide atardamarı gelmektedir. Ancak bu damarların kullanılması için bazı koşullar gereklidir. Bacaktan alınan toplardamarlar ise, genellikle göğüs içi damarı ile birlikte kullanılmakta ve kalp için  daha az önem taşıyan koroner damarlara bypass  için tercih edilmektedir. Cerrahlar ameliyat stratejilerini belirlerken koroner damarların durumu dışında genellikle hastanın yaşı, kalp kasının gücü, şeker hastalığı, akciğer hastalığı, böbrek hastalığı, beyin damarlarında darlık olup olmaması, alınacak damarların kalitesi, aort damarının duvarında kireç plakları olup olmaması ve bunun gibi çok sayıda faktörü dikkate almak ve her hasta için farklı bir çözüm tasarlamak zorundadır. Bu nedenle en iyi by pass yöntemi diye bir şey yoktur. Sadece o hasta için en iyi yöntem söz konusu olabilir. Hiçbir hasta birbirinin aynısı olmadığından konfeksiyon çözüm yaratmak mümkün olamaz ve her hasta için özel bir elbise dikilmesi gerekir.

‘’Koroner hastalıklarında yeni stentler başarıyı artırdı ‘’

Koroner cerrahisi ile stent takılmasını karşılaştırırsak; ana koroner hastalığı olan, tam tıkalı damarları bulunan ve yaygın koroner darlıkları olan hastalarda koroner cerrahisi ile daha iyi sonuç alınır. İlaç kaplı stentler ile elde edilen sonuçların başlangıçta sanıldığı kadar da iyi olmadığı anlaşıldı. Bilgileri ilk şekilleri ile kabul edersek genelde bunların yanıtıcı olduklarını görüyoruz. Bu stentlerin çok pahalı olmasının yanı sıra uzun dönem takiplerde koroner anevrizmalara  yol açabilecekleri görüldü. Tam tıkalı damarlarda ilaç kaplı stentlerin uygulanmaları halinde yüzde yirmiye varan yeniden daralma oranları ile karşılaşılıyor. Koroner cerrahisinin kalp ağrılarını gidermede daha etkili olduğu ve stent uygulamasına göre hastaya yeniden girişim gerektirme ihtimalinin daha az olduğu artık iyi bilinmekte.. Günümüzde daha çok hastanın stent ile daha az hastanın by pass ile tedavi edildiği doğrudur. Ancak bugün neyi ne kadar doğru yaptığımızın anlaşılması için yılların geçmesine ihtiyaç vardır ve o yıllar geçtiğinde, hem daha başarılı olarak lanse edilen  yeni stentler  hem de farklı by pass yöntemleri hastalara sunulacağından, geçmişe dönüp günümüzde uygulanan yöntemlerin mukayesesini yapmak büyük önem taşımayacak.

Kalp hastalıkları:Doğmamış bebekten, 92 yaşına kadar uzanıyor

Kalp ameliyatı gerektiren sebepler çok çeşitlidir. Doğuştan en ileri yaşlara uzanan bir zaman çizelgesi var. Bebeklik veya çocuklukta ameliyat gerektiren sebepler genellikle doğuşsal kalp hastalıkları ile ilgilidir, delik, darlık, damarların ters çıkması, kalp karıncıklarının, kapakların veya bazı damarların teşekkül etmemesi gibi. Bunların bir kısmı çok acil ameliyat gerektirebilir, bazen saatler içinde müdahale etmek gerekir. Bin doğumdan 8’inde doğumsal kalp hastalıkları oluyor. Bilinen nedenler, bunun sebebini açıklamaktan çok uzak…Bebeğin anne karnında gelişimi sırasında ortaya çıkan bilinmeyen bir sebeple kalp hastalığı bebekte oluşabilir. 4 aydan itibaren fark edilebilir, çok ağır bozukluklarda gebelik sona erdirilebilir, bazılarında ise doğumdan sonra acil tedaviyle bebeğin kaybedilmesi önlenir. Hamileliğin normal geçmesi, hiçbir olumsuz sebebin olmaması doğumsal kalp hastalıkların görülme riskini ortadan kaldırmıyor.. Erişkin hastalardaki problemler içinde daha çok koroner kalp hastalıkları ilk sırada, ikinci sırada ise kapak rahatsızlıkları geliyor. Üçüncü sırada aort damarı ile ilgili genişlemeler, damarın yırtılması, gibi hastalıklar yer alıyor.

Ameliyattan sonra ikinci bahar…..
Kalp hastalığına eşlik eden başka hastalıklar varsa tespit edilir, her türlü tıbbi tedbir ve güven ortamı oluşturulduktan sonra operasyona alınır. Kalp ameliyatı ortalama 1.5 ile 3.5 saat sürer, başarıda en önemli faktörlerden biri ameliyat sonrası yoğun bakım ünitesidir. Hastaların yüzde doksandan fazlası birinci gün yoğun bakımdan çıkacak hale gelir. Hastalar, genellikle 4 ila 7 gün sonra taburcu olur, bir veya bir buçuk ay sonra her yönden normal hayatına dönebilir. Kişiliklerinde erken dönemde seyrek olarak görülebilen daha hassas olma veya sinirlilik hali genellikle 6 ayda normale döner. Şu var ki kalp hastalıklarından korunmak için stres yaratan hayat döngüsünün dışına çıkmak gerekiyor.. Hiçbir risk faktörü taşımayan bazı genç hastalar ‘Niçin koroner kalp hastasıyım ve by-pass oldum’ diye sorduğunda ‘ailenizde vardır’ diyoruz, Ama ‘Ailemde ilk hasta benim’ diyebiliyor. Yediklerimiz-yemediklerimiz, yaptıklarımız-yapmadıklarımız, vs.. bunların hepsi kalp hastalıklarına giden yolu oluşturan etkenler. Bazen enteresan çelişkiler de yaşanıyor. “Asla yemeyin uzak durun” denilen şey için, bir süre sonra “az miktarda yenebilir”, daha sonra “aslında faydası da olabilir” deniliyor. Biz mevcut tıp literatürüne göre tavsiyelerde bulunurken literatür sürekli değişikliğe uğruyor.. Artık her gün medyada bu tavsiyelerin değerli meslektaşlarımız tarafından güncel olarak halkın yararına sunulduğunu görüyoruz. Halkımız aslında kalp sağlığını nasıl koruyacağını çok iyi öğrendi.