Astım Soğuk Sevmez

Soğuk havalarda astım şikayetleri artar ve ataklar gelişebilir. Kişi de sinüzit, alerjik rinit gibi ek hastalıklar varsa atak geçirme riski çoğalır.

Dr. Pelin Uysal

Göğüs Hastalıkları Uzmanı

Yetişkinlerde ve çocuklarda görülme sıklığı artan kronik solunum yolu hastalığı astımın oluşmasında çeşitli etken var. Genetik faktörlerin etkili olduğu hastalığın oluşumunu hamilelikte sigara içimi tetikliyor. Ülkemizde 3,5 milyona yakın astım hastası bulunuyor. Ailede astım varsa çocuğun hasta olma olasılığı 1/3, anne ve baba astım ise 2/3, hamilelikte sigara içmek riski 4 kat artırır. Astım aynı zamanda iltihabi bir hastalıktır. İltihabın mikrobik kaynaklı olmadığı ancak sebepler araştırıldığında açığa çıkar.

Astım atağı başlatan faktörler

Hava yolunun duyarlaşması ve daralmasına neden olan alerjenler, çevresel ve mesleki etkenler veya bazı gıda maddeler astım ataklarının gelişimine sebep olabilir.

1. 1.     Soğuk hava riski artırır: Isı değişiklikleri astımı tetikleyen faktör olarak gösterilir. Soğuk havalarda hastaların şikayetleri artar, ataklar gelişir. Kişinin sinüzit, alerjik rinit gibi ek hastalıkları varsa atak geçirme riski daha da artar.
2. 2.     Koku, gaz faktörü, mesleksel etkenler: Motorlu araçların gazları, soba dumanına maruz kalmak astımı tetikler. Fırıncı, kuaför, ziraat işleri, boyacılık gibi işlerde çalışan astım hastalarında koku ve gaz nedenli atak riski artar.  
3. 3.     Ev tozu akarları, küf mantarına dikkat! Ev tozu akarları ve küfler, astımı tetikleyen diğer faktörlerdir. Evlerin en az haftada bir kez tozlardan arındırılarak temizlenmesi, temizliğin mümkünse astım hastası dışında biri tarafından yapılması, hasta yapacak ise maske takması önerilir. Perdelerin sık yıkanması, nevresimlerin en az 60 derecede yıkanması ve kumaş yerine deri mobilyaların kullanılması önerilir.
4. 4.     Gıda-atak ilişkisi: Süt, yumurta, fıstık, soya, kabuklu deniz ürünleri, muz, vs. gibi alerjik astım hastalarında atak gelişimini tetikleyebilir.
5. 5.     Polenler kışın da atağa sebep olabilir: Kışın bazı ağaçlar (gürgen, vs) polen yayabilir. Astım hastalarına kış ve bahar aylarında polenlerin aktif olarak salındığı sabah saatleri yerine öğleden sonra evi havalandırması, polen filtreli klima kullanması önerilir.
6. 6.     Evcil hayvanları yatak odasından uzak tutun: Evcil hayvanların dışkı ve salyalarında alerjen maddeler bulunur. Halı ya da nevresimlere yapışan bu maddeler atak riskini artırır. Bu nedenle evcil hayvan beslememeleri ya da yatak odasına sokmamaları tavsiye edilir.
7. 7.     Sigara içme, içirtme! Sigara uzak durulması gereken maddelerden biridir. Sigara içmek ya da fazla dumana maruz kalmak, atak gelişimine sebep olur, tedavi sürecini de bozar. Hasta daha yavaş iyileşir, belirtileri geçmez.
8. 8.     Yün battaniyeye kılıf! Yün battaniye kullananlar nevresime geçirerek üzerini örtmeli, yün fanila yerine pamuklu olan tercih edilmelidir. Yün gibi peluş eşyalar da alerjen etkiye sahiptir.
9. 9.     Çiçekler güzel ama! Saksıların kenarında çıkan yeşil renkteki küfler alerjen özellik taşır. Fazla saksı biriktirilmemesi, küf oluşan saksıların hasta dışındaki biri tarafından çamaşır suyu ile yıkanması önerilir.
10. Fazla kilo da atak nedeni: Hastalığın seyrini bozan ve atak gelişimine sebep olabilecek fazla kiloların en kısa zamanda verilmesi gerekir.