Çağın Vebası AİDS

Çağın vebası sayılan AİDS hastalığı, dünya sağlığı ve güvenliği açısından terörizm kadar tehlikelidir.

Dr. Cem Keçe
CİSED

AİDS  1981 yılından bu yana yaklaşık 40 milyon kişi yakalandı ve 30 milyon kişinin de ölümüne neden oldu. Bu korkunç bir tablodur.

Ölümcül olan AİDS’e; bağışıklık sistemine saldırarak vücudun enfeksiyona direnç gösterme kapasitesini kaybettiren HIV virüsü neden olur. 1980’lerde ortaya çıkan AİDS; önceleri bir çeşit homoseksüel hastalığı olarak biliniyordu.

Ülkemizde ilk AİDS vakası 1985’te
Türkiye AİDS’le ilk kez 1985 yılının kasım ayında tanıştı. Sinema ve sahne dünyasında murti lakabıyla tanınan ilk resmi AİDS hastası olduğu ortaya çıktığında ülkemizde ilk panik de yaşandı. Sonrasında yurtdışında çalışan işçi ve işçi yakınlarında, Romanya, Rusya, Gürcistan ve diğer ülkelerden fuhuş için gelen kadınlarda ve bunlarla ilişkiye giren erkeklerde, Türkiye’ye gelen turistler ve yurtdışına gidip gelen Türkler’de AIDS yayılmaya başladı. Belirtileri yıllar sonra ortaya çıkan bu hastalığa yakalandığının farkında bile olmayanların çokça olduğu ülkemizde maalesef rakamlar katlanarak büyüyor.

AİDS nasıl tedavi edilir?
HIV virüsünün ilerlemesi antiretroviral ilaç ve destekleyici tedavi yardımıyla geciktirilir. AİDS hastalığının henüz tam tedavisi yoktur.

AİDS nasıl bulaşır?
AİDS vakalarının çoğunun korunmasız cinsel ilişki sonucunda ortaya çıkar. AİDS hastalığına yol açan HIV virüsü yalnızca kan, kan ürünleri, korunmasız cinsel ilişki sırasında meni ve vajinal salgılar ile bulaşır. Damardan uyuşturucu kullananlar da, virüs bulaşmış kan ihtiva eden enjektörleri paylaşarak virüsü bulaştırabilirler.

Veriler gerçek durumu yansıtmıyor
AİDS en fazla güney Afrika ve Asya ülkelerinde yayılıyor. Türkiye’de AİDS’le ilgili veriler gerçek durumu yansıtmamaktadır. Çünkü özel sağlık kuruluşlarındaki bildirim yetersizdir. Ayrıca cinselliğin hala bir tabu olduğu ülkemizde insanlarımız AİDS riski ve önleme yöntemleri konusundaki bilgisizlikleri nedeniye hastalığı saklama eğilimindedir.

İlk cinsel ilişki yaşı düşüyor
AİDS özellikle kadınları ve gençleri tehdit ediyor. 15-25 yaş arası 1480  genç üzerinde yaptığımız araştırmalara ve anket çalışmalarına göre, Türkiye’de cinsel ilişkiye girme yaşı her geçen gün düşüyor. -Cinsel yönden aktif misiniz?- sorusuna ankete katılan her 100 gençten 16’ı –evet- yanıtını verdi. Cinselliğin yaşanma yaşının tüm dünyada olduğu gibi 18 yaşın altına Türkiye’de de düşmesi, başta AİDS olmak üzere cinsel yolla bulaşan hastalıkların daha hızlı yayılmasına yol açmaktadır.

Korunmanın en etkili yolu prezervatif kullanmak
Bilinçsiz ve korunmasız olarak yaşanan her türlü cinsel ilişki, AIDS başta olmak üzere cinsel yolla bulaşan birçok hastalığa açık davet çıkarıyor Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmanın en etkin yolu prezervatif kullanmaktır. Ayrıca her türlü enjeksiyon için yeni bir enjektör kullanılması ve asla enjektör paylaşılmaması da önemlidir

–Düzenli bir doğum kontrol yöntemi kullanıyor musunuz?- sorusuna gençlerimizin %75’i –hayır- yanıtı vermiştir. Bu tablo çok vahimdir.
–Neden düzenli bir doğum kontrol yöntemi kullanmıyorsunuz?- sorusuna ise gençlerimizin %35’i gerek duymuyorum, %30’u düzenli ve sık cinsel ilişki kurmuyorum, %15’i gebe kalacağımı düşünmüyorum, %14’ü partnerimin gebe kalacağını düşünmüyorum, %5’i doğum kontrolüne inanmıyorum ve %1’i de inançlarıma aykırı yanıtlarını vermiştir.

Son yıllarda giderek artan sayıda gencin cinsel olarak aktif olması, istenmeyen gebelikler ve cinsel yola bulaşan hastalıkları da arttırdığına göre, bu konuda bazı hedeflerin saptanması ve hizmetlerin planlanması kaçınılmaz bir hal almıştır. Bu amaçla planladığımız cinsel eğitim programları; cinsel organların tanıtılması, cinsiyetler arasındaki ilişkiler ve eşitlik, cinsel davranışlarda sorumluluk bilinci, aile yaşamı ve aile planlaması, üreme sağlığı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, AİDS, cinsel istismar ve ensesin önlenmesi, ana-babalık sorumlulukları, adölesan gelişimi, ilk gece, orgazm ve evreleri, eş seçimi, nişanlılık, evlilik, adölesan ruhsal sorunları, menarş ve jinekolojik sorunlarını içermektedir.