Çocuk Gelişimi Kontrolleri

Çocuk gelişim süreci takip edilmelidir. Çünkü sağlıklı çocuk dönemi yetişkinlik için de geçerlidir. Özellikle ilk yaşlarda çocukların düzenli doktor takibiyle izlenmesi önem taşıyor.

Dr. Pınar Keskin
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Çocuk gelişimi için en doğru davranış rutin sağlık kontrollerini ihmal etmemektir. Sağlıklı çocuklara yönelik kontroller “Çocuk hasta olmadan götürülerek, hastalıkların tedavi aşamasına gelmeden daha en başta önlenmesi amacıyla yapılan takipler” olarak tanımlanır.

Çocuklar hayatlarının ilk yılında çok hızlı büyüyor. Bu nedenle, ilk bir yıl yapılan takipler önem taşır. Bebekler doğduktan sonra yapılan 5.-7. gün ve 15. gün takipleri boy uzaması, kilo alımı ve baş çevresi gibi veriler açısından çok önemlidir. Çocukların yaşıtlarına göre; boy, kilo ve baş çevresinin ne durumda olduğunu gösteren persentil eğrilerine göre gelişmesi takip edilir. Yenidoğan çok hızlı büyüdüğü için haftalık kilo alım hızı bizim için önemlidir.

Yenidoğanın İlk Muayenesi Çok Önemlidir
Bu dönemin en önemli test ve tetkikleri; zeka geriliğine yol açabilen fenilketonüri ve hipotirodi taramaları, işitme testi, doğumsal kalça çıkığı, inmemiş testis, yarık damak-dudak, doğumsal kalp hastalığı, doğuştan gözyaşı kanalı darlığı, gözde enfeksiyon ve göbekte granulom kontrolü oluşturur. Elle yapılan kalça muayenesinin ardından, birinci ayda kalça ultrasonu da yapılır.
İlk muayenede aileye aşılar, bebeğin beslenmesi ve bakımına ilişkin bilgiler verilir. Çünkü ilk bir yılda, özellikle de ilk altı aylık dönemde çok yoğun bir aşı takvimi var. Doğumda ve birinci ayda Hepatit B aşısı; iki, dört ve altıncı aylarda karma ve pnömokok aşıları, yine altıncı ayda Hepatit B aşısı yapılıyor. İkinci ayda verem aşısı uygulanır. Bir yaşında kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşısı yapılıyor. Bir yaşından sonra ise aşılara pnömokok, su çiçeği, karma ve Hepatit A aşıları ile devam ediliyor. İlk yılda aylık kontrollerde aşı uygulamasının yanı sıra, çocuğun büyüme ve gelişmesi nörolojik, psikolojik ve fiziksel olarak değerlendiriliyor. Yaşına uygun tepkiler verip vermediği ölçülüyor. Buna göre, bir bebeğin ikinci ayda agulayarak annesine tepki vermesi, en geç üç aylıkken başını dik tutabilmesi, dört ya da beş aylıkken de destekle oturabilmesi gerekiyor. Kontrollerde özellikle üzerinde durulan nokta ise bebeğin kilo artışı oluyor. Çünkü başka hiçbir belirti vermeyen üriner sistem sorunları, kilo alımında yaşanan gerileme ile kendini gösterebiliyor. Bebekler altı aylıkken, idrar tahlili yapılıyor.

,Bir Yaşından İtibaren Takip Süreci Değişiyor
Bir yaşında bebeklerin kan sayımı ve demir depolarına bakılıyor. Ayrıca idrar tahlili ve göz muayenesi de yapılıyor. Bir ve iki yaş arasında ise, kontrol periyodu üç aya çıkıyor. Aşı takvimine göre de aşıları uygulanıyor. İki-altı yaş arasında ise kontrol periyodunun altı ayda bir olması öneriliyor. En geç üç yaşına kadar her çocuğun tansiyonuna bakılması önem taşıyor. Anaokuluna başlayan çocukların dışkılarının ise parazit açısından kontrol edilmesi gerekiyor. Obeziteye meyilli ve ailesinde kolesterol yüksekliği öyküsü olan çocuklarda, iki yaşında yapılan kontrollere total kolesterol ve trigliserid seviyesini gösteren tahliller de eklenir.

Okula Başladıktan Sonra Da Takip Devam Ediyor
Okul döneminde ise altı ayda bir göz ve diş muayenesi yapılması önem taşıyor. Boy ve kilo alımının, omurga sağlığının, tansiyon ölçümünün de yapılan kontrollerde dikkatle izlenmesi gerekiyor. Sağlık kontrollerinin düzenli yapılmasıyla, çocukların hem ruhsal hem de fiziksel açıdan sağlıklı gelişmeleri sağlanıyor; bu da okul başarılarını olumlu yönde etkiliyor.