Çocuklarda İshal Alarmı

Yaz sıcaklıklarıyla birlikte çocuklarda ishal vakalarında da artış yaşanıyor. Besinlerin sıcak havalarda daha hızlı bozulması, meyve ve sebzelerin yeterince iyi yıkanmaması, havuz ya da deniz suyunun yutulması enfeksiyon riskini artırabilir.

Uzm. Dr. Büşra Cihan Bozkurt

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Sıcak havalar çocuklarda ishal vakalarının artışına sebep olabilir.  Çünkü sıcak hava virüs, bakteri ve parazitlerin besinlerle içme sularında daha hızlı üremesine zemin hazırlar.

Ayrıca çocukların dışarıda daha fazla vakit geçirmesi, ortak kullanım alanları ve seyahatler nedeniyle değişen beslenme alışkanlıkları, bağırsak enfeksiyonlarının daha sık görülmesine neden olabilir.

Çocuklarda ishalin en önemli risklerinden birinin sıvı kaybıdır. Ağız kuruluğu, gözyaşı olmadan ağlama, idrar miktarında azalma ve halsizlik gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

İlk adım sıvı kaybını önlemek

Çocuklarda ishal tedavisinin temelini sıvı kaybının yerine konulması oluşturur. Anne sütü alan bebeklerde emzirme sıklaştırılmalı; daha büyük çocuklarda ise suyun yanı sıra ev yapımı ayran, komposto ve hekimin önerdiği oral rehidratasyon solüsyonları kullanılmalıdır. Çocuğu yemek yemeye zorlamak yerine, sık aralıklarla az miktarda sıvı ve gıda verilmelidir.

Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeyin

Çoğu ishal vakası evde gıda takviyesi ile kontrol altına alınabilse de bazı belirtiler acil tıbbı müdahale gerektirir. Dışkıda kan görülmesi, kontrol altına alınamayan yüksek ateş, şiddetli kusma nedeniyle sıvı alamama, ağız kuruluğu, gözyaşı olmadan ağlama, idrar miktarında belirgin azalma ve aşırı halsizlik gibi belirtiler ciddi sıvı kaybının habercisi olabilir. Bu durumda en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Beslenme düzenine dikkat

İshal sürecinde bağırsak hareketlerini dengeleyecek, sindirimi kolay besinlerin tercih edilmesi gerekir. Muz, şeftali, elma püresi, haşlanmış patates, pirinç lapası, yağsız makarna ve yoğurt gibi gıdalar tercih edilmelidir. Yağlı, baharatlı ve şekerli yiyeceklerden, asitli içeceklerden iyileşme süreci tamamlanana kadar uzak durulmalıdır.

Antibiyotik çözüm değil

Yaz ishallerinin büyük bölümünün virüs kaynaklıdır. Antibiyotik tedavisi bu tablolarda iyileştirici değildir. Aksine bağırsaktaki yararlı bakterileri yok eder ve doğal mikrobiyom dengesini bozarak ishalin uzamasına neden olabilir. Bağırsak hareketlerini yavaşlatan ishal kesici ilaçlar, enfeksiyon etkenini dışarı atmasını engellediği için çocuklarda kesinlikle kullanılmamalıdır.

Hijyen riski azaltır

Yaz aylarında çocukları ishalden korumanın en etkili yolunun hijyen kurallarına uymaktır. Çocukların yemeklerden önce ve tuvalet sonrası ellerini en az 20 saniye sabunla yıkamaları sağlanmalı, çiğ sebze ve meyveler iyice temizlenmeli, kolay bozulan gıdalar uygun koşullarda saklanmalıdır. Havuz ve deniz sonrasında duş alınması ve çocukların su yutmamaları konusunda bilinçlendirilmesi de enfeksiyon riskini azaltacaktır.