Çocuklarda Ortodonti Nedeni Atrofi mi?

Günümüzde çocuklarda zorunlu hale gelen ortodonti tedavisinin nedenleri estetik kaygı mı, beslenme şeklinin değişmesi mi, farkındalığın artması mı? Bilimsel araştırma sonuçlarına göre bir sebep daha var: Atrofi yani kullanılmayan kasların zayıflaması. Çocukların çok yumuşak, daha az çiğneme gerektiren, lapa şekline getirilmiş yiyeceklerle beslenmesi ağız-yüz kaslarının, çiğneme-yutma yetisinin zayıf kalmasına neden oluyor.

Dr. Caner Balta

Çocuk- Yetişkin Ortodontisi

Ebeveynler için çocuklarının sağlıklı gelişiminde ortodonti tedavisi artık zorunlu hale geldi. Toplumsal olarak beğenilmek güdüsünün daha ön planda yer alması sebep olarak gösteriliyor olsa da bilimsel dünyası farklı bakış açısıyla tabloyu açıklıyor: ATROFİ-kasların kullanılmama nedeniyle zayıf kalması.

Bilimsel araştırma sonuçlarına göre günümüzde çocuklar çok fazla yumuşak yani daha az çiğneme gerektiren, lapa şekline getirilmiş yiyeceklerle besleniyor, burunla soluk alıp verme olayında daha çok sorun yaşıyor. Bu da atrofi tablosunun oluşmasına zemin hazırlıyor. Çünkü insan vücudunda kullanılmayan kasın gelişmesi durur. Örnek; kol ya bacak kırığı sonrası kaslar zayıfladığı için fizik tedaviyle tekrar eski gücüne kavuşması sağlanır. Ağız ve çene kasları düşünüldüğünde tabloyu şöyle açıklayabilir: Çocuklar ne kadar çok sert çiğnerse, katı besinle beslenirse ‘o kadar iyi yutma, sağlıklı çene, yüz gelişmesini’ başarılı şekilde gerçekleştirir.

Ayrıca çocuklarda sağlıklı ağız-diş-yüz iskeleti oluşumu için ebeveynlerin takip etmesi gereken tablolar vardır. Üç yaşındaki çocukta hırlama, horlama, sabah yastık ya da yanağında salya görüldüğünde zaman kaybetmeden çocuk ortodonti uzmanına başvurulmalıdır.

Çocuk ortodontide farklı görüşle yapılan tedaviler

Çocuklarda üst çenede darlık ya da alt çene geride, dişler biraz daha belirgin olduğunda geçmişte bu tablo tedavisi daha az acil durumken günümüzde sosyal medya kullanımının yaygınlaşması ile ilk sıralara yerleşti.

Günümüzde ebeveynler de çok daha bilinçli. ‘Çocuğumda diş sıkmaya bağlı aşınma var mı?’ sorusunun uzmana yöneltilmesi memnuniyet verici.

Yaşanan diğer bir sorun; doktorların tedaviye yaklaşımındaki farklılık. Burada ebeveynlerin şunu bilmesi gerekir; uzman doktorun kişisel gelişim ve tecrübeleriyle tedavi şekillenir.

Örneğin; üst çene gelişimi tedavisinde birkaç faklı noktaya bakılır. Kemikler arasındaki darlık ufak bir ölçüm yapılarak tespit edilebilir. Bunu destekleyen nedenler araştırılır. Uzun süre parmak emme, biberon, emzik gibi alışkanlıklar, ağızdan soluk-alıp verme gibi. Bu alışkanlıklar bulguya eşlik ediyorsa tanı ve tedavi planı netleşir. Tek başına bir bulgunun tedavisine karar vermek çok zordur. Birden fazla faktör değerlendirildikten sonra tedaviye karar verilmesi daha başarılı sonuç verecektir.

Ebeveynlerin öncelikle bilmesi ve gözlemlemeleri gereken noktalar:

Çocuk üç yaşına kadar,

*Biberon, anne sütü, emzik kullandıysa,

*Parmak emme, tırnak yeme gibi alışkanlıkları varsa

*Çocukta akşamları horlama ya da hırlama varsa,

*Çocukta uzun süre devam eden geniz eti, bademcik sorunu varsa,

*Sabah yanak ya da yastıkta salya aktığı görülürse zaman kaybetmeden

ORTODONTİ UZMANINA başvurulması gerekir.

Ortodonti pahalı değil önleyici tedavidir

Ortodonti biraz maliyetli tedavi olarak görülse de aslında bütünsel iyileşme sağlayan, ağız ve diş sağlığı geleceğine yatırım yapmak demektir. Maliyeti oluşturan nokta zamana yayılması ve birçok tedavinin yerini alıp, onların oluşma olasılıklarını engellemesidir.

Doğru tedavi sonrasında;

*Diş eti çekilmesi ve tedavi gereksinimi,

*Diş aşınmasına bağlı diş kaybı olasılığı,

*Dolgu ya da yenileme olasılığı,

*İlerde protez ya da zirkonyum, lamine gibi çok daha maliyetli tedavilerin ortadan kalması ya da ihtiyacın azalması sağlanır.

Ebeveynlerin üç yaşındaki çocukları için yapması gerekenler:

• Pedodonti uzmanına gitmeleri
• KBB uzmanı tarafından– ‘doğru nefes alıyor mu, horluyor mu’ mutlaka takip edilmesi
• Çocuk diş hekimi kontrolüne götürülmelidir.

Ortodonti tedavisi tel takmak demek değildir…

Ortodonti çene ve yüz ortopedisidir. Alt-üst çene, yüz kemikleri arasındaki doğru ilişki ve oranı oluşturmaktır. Gerektiğinde alt çene kemiğinin pozisyonunu değiştirmek- boyunu büyütmek, üst çene kemiğinin boyunu büyütmek, boyutunu değiştirmek, ön arka yönde çene kemiğini hareket ettirmek, gibi… Küçük yaştaki tedavilerin amacı da budur. Ancak olması gereken boyuta geldiğinde tel tedavisine başlanabilir. Bu tedavi ile doğru şekilde dişlerin kemik üzerinde sıralaması sağlanır.