Gıda Güvenliğinde Bilimsel Kanıtın Süreçleri
12. Uluslararası Beslenme ve Diyetetik Kongresi’nde uzmanlar, gıda güvenliğine ilişkin kararların nasıl alındığını, bilimsel verilerin nasıl değerlendirildiğini ve beslenme alanındaki bilgi kirliliğiyle mücadelede sağlık profesyonellerinin rolünü ele aldı. Uzmanlar, güvenilir bilginin toplumla doğru biçimde paylaşılmasının önemine dikkat çekti.
——-
Hacettepe Üniversitesi’nde gerçekleştirilen 12. Uluslararası Beslenme ve Diyetetik Kongresi kapsamında düzenlenen “Gıda Güvenliğinde Bilim Temelli Risk Değerlendirmesi” başlıklı oturumda, gıda güvenliğine ilişkin bilimsel kanıtların değerlendirilmesi ve uluslararası standartların oluşturulma süreçleri ele alındı.
Gıda Güvenliği Derneği’nin de katkılarıyla gerçekleştirilen oturumda, Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı, Türk Toksikoloji Derneği Başkan Yardımcısı ve FAO/WHO Gıda Katkı Maddeleri Ortak Uzman Komitesi (JECFA) üyesi Prof. Dr. Bensu Karahalil ile Birleşmiş Milletler FAO/WHO Codex Alimentarius Komisyonu Başkan Yardımcısı Dr. Betül Vazgeçer konuşmacı olarak yer aldı.
Bilimsel kararların güvenilirliği
Gıda güvenliğinde bilim temelli düzenlemelerin oluşturulmasında kullanılan verilerin kalitesinin belirleyici olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Bensu Karahalil, bilimsel araştırmaların yalnızca sonuçlarının değil, kullanılan yöntem ve verilerin güvenilirliğinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Karahalil, “Tek bir çalışmanın sonucu yerine, farklı kaynaklardan elde edilen kanıtların güçlü ve sınırlı yönleri birlikte değerlendirilmelidir” dedi. Araştırmalarda standartlaştırılmış yöntemlerin kullanılmasının önemine dikkat çeken Karahalil, farklı çalışmalardan elde edilen sonuçların karşılaştırılabilmesi için veri toplama ve analiz süreçlerinin güvenilir olması gerektiğini söyledi.
Birleşmiş Milletler FAO/WHO Codex Alimentarius Komisyonu Başkan Yardımcısı Dr. Betül Vazgeçer ise uluslararası gıda güvenliği standartlarının oluşturulmasında bilimsel verilerin, bağımsız uzman değerlendirmelerinin ve ülkeler arası uzlaşının esas alındığını anlattı. Uluslararası standartların oluşturulmasında JECFA, JMPR ve JEMRA gibi FAO ve Dünya Sağlık Örgütü bünyesindeki bilimsel uzman yapılarının hazırladığı değerlendirmelerden yararlanıldığını belirten Vazgeçer, bu çalışmaların hem tüketici sağlığının korunmasını hem de uluslararası gıda ticaretinde ortak ve adil uygulamaların geliştirilmesini amaçladığını ifade etti.
Kongre Başkanı Prof. Dr. Zehra Büyüktuncer Demirel ise oturumda ele alınan konuların, beslenme ve gıda güvenliği alanında giderek daha fazla karşılaşılan bilgi kirliliği açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Büyüktuncer Demirel, gıda güvenliğinin sağlanmasında farklı meslek gruplarının birbirini tamamlayan sorumluluklar üstlendiğini belirterek, “Bu noktada bilim süzgecinden geçmiş verinin tüketiciye, halka anlatılması gerçekten çok kritik” dedi.