Her Tümör Kanser mi

Halk arasında sıklıkla biri diğerinin yerine kullanılan tümör ve kanserin tanımları birbirine çok benzemesine rağmen farklılık gösteriyor. Peki biz bu farkı biliyor muyuz? Vücutta meydana gelen her kitle kanser mi? 

Op. Dr. Hamdi Koçer

Genel Cerrahi Uzmanı

Uzmanlar tümör ve kanserin iki kavramın karıştırılmaması gerektiğini, temel bilimsel farklarla kanser ve tümör arasındaki ayrımın kolaylıkla yapılabileceğini söylüyor.

Vücudun herhangi bir doku veya organında, hücrelerin aşırı çoğalmasıyla oluşan ve büyüme eğilimi gösteren yumrular, tümör olarak adlandırılır. Tüm tümörlerin 3 temel özelliği bulunur: Bağımsız hareket edebilen tümör hücreleri amaçsızca ürer. Tümörlerin üremesinde normal dokuda olduğu gibi bir sınır bulunmadığından sınırsızca üreyen ve çoğalan tümör hücrelerinin vücutta bilinen otokontrol mekanizmaları ile durdurulması mümkün değildir. Vücudun tüm doku ve organlarında meydana gelebilen tümörler, iyi huylu-selim veya kötü huylu-habis olabilir. İyi huylu-selim tümörlerde herhangi bir şüpheli durum bulunmazken, kötü huylu-habis olan tümörler kanser olarak tanımlanır. Başka bir deyişle bütün kanserler aynı zamanda tümör olarak adlandırılabilir; ancak bütün tümörler kanser olarak değerlendirilmez.

Bilimsel açıdan iyi huylu tümörler, kötü huylulara göre daha yavaş büyür; bulunduğu organ dışına çıkma ve yayılma eğilimi göstermez. İyi huylu tümörler daha çok vücutta bulundukları doku veya organa göre polip, miyom, lipom veya fibroadenom gibi isimlerle adlandırılır. Buna karşılık kötü huylu tümörler, diğer bir deyişle kanserler tedavi edilmediğinde; vücutta hızla büyüyor ve bulunduğu organın kısa sürede sınırları dışına taşır. Özellikle uzak yerlere metastaz meydana getirir. Hayati organlara ulaştığında ise hastanın hayatını riske sokuyor veya genellikle hasta kaybına neden olur.

Katı kitleler olan tümörlerin tedavisi, iyi ve kötü huylu olmasına göre değişkenlik gösterir. Tümör iyi huylu ise tedavisi, hastalığın geliştiği organa göre farklılaşır. Örneğin cilt altında çok sık görülen lipom denilen yağ tümörleri genellikle herhangi bir müdahale gerektirmez. Rahim içinde miyom adı verilen iyi huylu tümörler, belli bir büyüklüğe ulaşana kadar doktor kontrolünde takip edilmesi yeterli olur. Kalın bağırsaklarda görülen poliplerin bazıları, kansere dönüşme potansiyeli nedeniyle kolonoskopi ile kolayca alınabilir. Memedeki fibroadenomlarda ise tanıda kararsız kalınan durumlarda biyopsi önerilir. Bütün bu iyi huylu tümörler çok zararsız bir seyir gösterirken, beyinde meydana gelen iyi huylu tümörler ciddi zararlara neden olabiliyor ve bu nedenle mutlaka tedavi edilmesi gerekir.

İyi huylu tümörlerin aksine kötü huylu tümörler, kısa sürede büyüyüp uzak organlara yayılabilir. Bu nedenle tedavi planlamasında vakit kaybetmemek, tedavinin gidişatı açışından büyük önem taşır.

Kanser ve tümörün halk arasında iç içe geçmiş iki kavram olmasına rağmen tümör tanımı kanseri de içinde barındırır; ancak her tümör kanser anlamına gelmez.