İyot, Zeka ve Cücelikten Sorumlu!

İyot, Zeka ve Cücelikten Sorumlu!

İyot deyip geçmeyin vücutta çok önemli görevleri var. Öyle ki eksikliği ya da fazlası, hayatın her döneminde önemli sağlık sorunlarına yol açabiliyor. İyot eksikliği nedeniyle anne karnındaki bebeklerde cücelik, spastisite, zeka geriliği gibi ciddi sorunlar oluşabilir.

Dr. Yaser Süleymanoğlu

İç Hastalıkları Uzmanı

İyot maddesi deniz ürünlerinde, yosunda, süt ürünleri, tahıllar, yumurta, ekmek, iyotlu tuzda ve genellikle sahil bölgelerindeki topraklarda daha fazla bulunurken dağlarda ve çöllerde az bulunur. Vücutta mide ve ince bağırsaktan emilen iyot tiroit bezi tarafından kullanılır. Vücuda girdikten sonra tiroit bezine gönderilerek üretime geçilir. İyot eksikliği zeka ve cücelikten sorumludur.

Troid bezi boyunun ön kısmında fiyonk şeklinde bulunan bir organdır, buradan T3 ve T4 adı verilen hormonlar üretilir. Bu hormonlar dokuların ısı dengesi, metabolizma hızı, üreme dengesi, büyüme, kan yapımı ve proteinin üretimini teşvik ediyor. Aynı zamanda organların gelişimini sağlamak için önemli bir oynuyor. Beyin, kas, kalp, böbrek, seks organlarının ve hipofiz bezi fonksiyonlarını sağlıyor.

Sağlıklı bir insanın vücudunda yaklaşık 15-20 mg iyot bulunuyor. Bu miktarın yüzde 70-80’i tiroit bezinde birikiyor. Emilen iyot fazlası kolayca böbrek tarafından atılıyor. Böylece vücut ihtiyacı kadar birikmiş oluyor.

Fazla İyot Da Zehirliyor

İyot eksikliği bulunan yerlerde yaşayanların iyot alımının giderek azalması nedeniyle vücut bu maddeden yoksun kalır. Hayatın başlangıcı için büyük önem taşıyan bu maddenin cenin gelişiminde; guatr hastalığı (büyümüş tiroid bezi), cücelik, spastik durum, hipotiroidi ve zeka gerililiğinde etkisi var. Aynı zamanda iyot alımı fazla olursa toksik bir durumu da gelişebiliyor. Çoğu zaman tiroit bezi bu durumu kontrol edebilirken, zaman zaman hiperaktif hale geçerek zehirleyici guatr hastalığına neden olabilir. Aynı zamanda yüksek doz iyot alımı tiroit kanserinin riskini de artırır. İyot miktarı vücutta kolayca ölçülebilir. Laboratuvarda iyot düzeyinin kan veya 24 saatlik idrarda ölçülmesi mümkündür. Ayrıca tiroid hormonları veya fonksiyon testleri analiziyle de iyot dengesi hakkında fikir edinilebilir.

Dünyada 200 Milyon Kişide Var

Dünyada 200 milyon kişi guatr hastası bunların çoğu da Güney Amerika, Asya ve Orta Afrika’da yaşıyor. Gebelikte iyot eksikliği çok önemli bir sorundur. İyot eksikliği olması halinde, erken doğum ve anne karnında gelişen ölüm vakalarına rastlamak mümkün oluyor. İyot eksikliği olan bölgelerde mutlaka iyotlu tuz kullanmak hastalığın önlemesinde önemli bir rol oynuyor.

İyot eksikliğinin zararları 3 ayrı dönemde görülebilir.

Anne Karnında ve Bebeklikte: Düşük, ölü doğum, bebek ölümü, sağırlık, dilsizlik, cücelik, zeka geriliği ve doğum anomalileri (doğuştan olma bozukluklar).

Çocukluk ve Gençlikte: Guatr, kısa boyluluk, zihnin yetersiz çalışması, öğrenme yetersizliği, algılama ve öğrenmede yetersizlik.

Yetişkinlerde: Guatr, verim düşüklüğü, tiroid kanser riskinde artış.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.