Kadınlar Bağımlılığa Daha Yatkın

Kadınlar Bağımlılığa Daha Yatkın

Kadınlar bazı hormonları nedeniyle bağımlılığa daha yatkın! Erkeklerin madde ve alkol kullanım sıklığı kadınlara göre daha yüksekken, kadınlar daha düşük miktar ve sürede madde kullansalar da erkeklere oranla çok daha hızlı bağımlılık geliştiriyor.

Yrd.Doç. Dr. Onur Noyan

AMATEM Uzmanı

Yapılan çalışmalarda kadınların erkeklere göre kullanmış oldukları uyuşturucu madde/ alkole daha hızlı bir şekilde bağımlı oldukları ortaya çıktı. Kadınlar erkeklerden daha kısa sürede daha düşük miktarda madde/alkol kullansalar bile daha hızlı bir şekilde bağımlılık geliştirmektedir. Düşük miktardaki maddelerden daha fazla etkilenmektedirler. Bu durum kadın üreme hormonları sebebi ile olabilmektedir. Kadınların kullanmış oldukları maddelerin tıbbi, psikiyatrik ve olumsuz sosyal ve toplumsal sonuçları erkeklere göre daha fazladır.

Bağımlılık tedavisi için erkekler daha çok başvuruyor

Bağımlılık tedavisi altındaki 10 hastanın 8’i erkek 2’si kadındır. Kadınlar erkeklere oranla bağımlılık için tedaviye daha düşük oranda müracaat etmektedir. Kadınların tedaviye daha az müracaat etmeleri için birkaç farklı sebep  bulunmaktadır. Tedaviye başvuran kadınlar sorunların herkes tarafından öğrenileceğini ve çevresinde kendilerine destek olan kişilerin desteklerini çekeceğini düşünebilir. Doğurganlık döneminde olan bir kadın kullanmış olduğu maddeler sebebi ile çocuğunun elinden alınmasından, yasal bir sorun yaşamaktan korkuyor olabilir. Kadınlar eşlik eden diğer psikiyatrik hastalıkları sebebi ile bağımlılık tedavisinden önce diğer psikiyatrik hastalıkları için tedaviye başvurmaktadır. Erkekler daha çok akademik ve iş kaynaklı sebepler ile tedaviye başvururken, kadınlar daha çok yaşamış oldukları psikolojik sorunlar sebebi ile tedaviye başvurmaktadır.

İki cinsin beynindeki  ödül-ceza merkezi farklı mı ?

Hipotalamus-hipofiz-böbreküstü bezlerinden salgılanan hormonların kadınların strese karşı verdikleri cevapları ve ödül sistemini etkileyerek kadınları bağımlılığa daha yatkın hale getirir. Erkek ve kadın beyninin farklı çalıştığı uzun yıllardır bilinmektedir. Madde kullanma isteğini tetikleyebilecek uyaranlara karşı erkekler sağ amigdala, kadınlar ise sol amigdala bölgesinden daha kuvvetli sinyaller üretmektedir.

Menstrüel siklus (adet dönemi) sırasında ortaya çıkan madde kullanma isteği kadınlara özgü yeni tedavi yöntemleri üzerinde durulmasını sağlamıştır. Sadece kadınlarda bulunan estradiol hormonun vücudun doğal haz maddesi kaynağı olan dopamini arttırdığı düşünülmektedir. Kadınlardaki bağımlılık tedavisinde yeni bir umut olabilir.

Kadınlar daha hızlı bağımlılık geliştirir

Uyuşturucu madde kullanımında kadın beyninde ortaya çıkan değişiklikler erkek beynine göre daha yoğundur. Kadınların kullandıkları madde çeşitleri,  maddelerin vücuda etkileri erkeklere göre daha fazladır. Yapılan çalışmalar da kadınların erkeklere göre kullanmış oldukları uyuşturucu madde/ alkole daha hızlı bir şekilde bağımlı olduklarını göstermiştir. Kadınlar erkeklerden daha kısa sürede daha düşük miktarda madde/alkol kullansalar bile daha hızlı bir şekilde bağımlılık geliştirmektedir. Düşük miktardaki maddelerden daha fazla etkilenmektedirl.Bu durum kadın üreme hormonları sebebi ile olabilmektedir. Kadınların kullanmış oldukları maddelerin tıbbi, psikiyatrik ve olumsuz sosyal ve toplumsal sonuçları erkeklere göre daha fazladır.

Erkekler daha çok bağımlı

Erkeklerin madde ve alkol kullanım sıklığının kadınlara göre daha yüksektir. Yaklaşık 20-25 sene önceki bağımlılık çalışmaları sadece erkekler üzerine odaklanmakta idi, 5-10 senedir kadın/erkek cinsiyet farklılığı üzerine çalışmalar bulunmaktadır. Bağımlılık sürecinde  kullanılan maddelerin beyin ve beden üzerine etkileri, bağımlılıktan koruyucu faktörler, tedaviden yarar görme, tedaviyi yarıda bırakma ve bağımlılığın genel gidişatı açısından cinsiyet farklılığı önem taşımaktadır. Erkeklerin madde ve alkol kullanım sıklığı kadınlara göre daha yüksek olmaktadır.

Tedavide kadınlar daha başarılı

Madde bağımlılığı tedavisinde kadın ve erkeklerde başarı oranlarının hemen hemen birbirine yakındır. Ancak kadınlar bu konuda daha başarılıdır. Kadınlar genellikle erkeklerden daha erken zamanda, bağımlıllık geliştikten hemen sonra tedavi için müracaat etmektedir. Duygudurum değişiklikleri ve kaygı bozukluğu sıklıkla eşlik etmektedir. Tedavi başarı oranları hemen hemen birbirlerine yakındır. Kadınların başarı oranları erkeklere oranla daha iyi olduğu söylenebilir.Tedavi sonrasında bağımlılığın tekrar etme oranı, kadınlarda erkeklere oranla daha düşük olmakla birlikte relaps olduğunda kadınlar erkeklere göre tedaviye daha çabuk başvurmaktadır.

En başarılı tedavi yöntemi hangisi?

Bağımlılık tedavisinde ilaç ve psikoterapinin mutlaka birlikte uygulanmalıdır. Öncelikle bireyin tedavi olmaya karar vermesi gerekir. Sonrasında detoksifiksyon denen vücuttan toksinlerin atılma süreci gelmektedir.Vücut arındıktan sonra yapılan değerlendirmeler ile eşlik eden diğer psikiyatrik ve tıbbi hastalıkların tesbit edilmesi ve gerekli tedavilerin başlanmasıdır. Bu süreç içerisinde kişinin kullanmış olduğu maddenin tipine göre bağımlılıkla ilgili ağızdan kullanabileceği ilaçların başlanması hedeflenir. Taburculuk sürecinde ise halk arasında çip ya pelet olarak bilinen cilt altına yerleştirilen depo ilaçlar tedavide fayda sağlamaktadır. İlaç kısmının yanında bireysel psikoterapiler, bağımlılıkla ilgili verilen psikoeğitimler, grup terapileri, aile terapileri ve kendine yardım grupları tedavinin olmazsa olmazlarıdır. İlaç ve psikoterapi mutlaka birlikte uygulanmalıdır.

YAZAR BİLGİSİ
Hergün güncellenen haberleri ve birbirinden özel yazarları ile takipçilerine çok özel bir dünyanın kapılarını aralayan SAGLİKVEYASAMDERGİSİ.com.tr, internette dergi standartlarında takipçilerine sağlıklı yaşamın renklerini sunuyor. Sağlıklı Yaşamın Pusulası’ olan www.saglikveyasamdergisi.com.tr sitesi Sağlık & Yaşam Dergisi’nin yazılı basındaki başarısının sanal ortamdaki en büyük destekçisidir.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.