Köri
Köri birçok baharatın karıştırılmasıyla elde edilen bir baharattır. Hindistan ve Güneydoğu Asya’ da yaygın olarak kullanılan bu baharat karışımı kimyon, beyaz biber, zerdeçal, kişniş, karanfil, kakule, zencefil, hintcevizi, demirhindi ve acı kırmızı biberden oluşmaktadır.
—
Köri batı ülkelerindeki restoranların mönülerinde yerini almıştır. Batılı gezginlerin Hintlilerin çorbaya benzer bir sosa verdikleri “kari” adını, İngilizce’ ye uyarlanmaları sonucu bu kelime türemiş ve Avrupalılar bu kelimeyi yanlış kullanmışlardır.
Bu baharat karışımlarına merak duyduysanız aşağıdaki bir kaç tarifte Hindistan ve Güneydoğu Asya’ ya ait bu lezzetleri kendi mutfağınızda hazırlayıp deneyebilirsiniz.
Garam Masala :
Genellikle acı olan bu garam masala, kimyon, karabiber, kakule ve karanfilin karışımından imal edilmektedir. Bu karışım bölgeden bölgeye çeşitlilik arz edebilir ve çoğu zaman ete bazen de pirince katılır.
Kashmiri Masala :
Garam Masala’ya benzer bir çeşittir. Karışıma kakule ilave edilmesinden ötürü Garam Masala’dan daha az acılı bir tadı vardır.
Baharat Macunu :
Karanfil, kişniş, kimyon, beyaz biber, tarçın, anason, kakule, kırmızıbiber, yerfıstığı yağı, soğancık, sarımsak, kafir yaprağı, limon lifi, zencefil, karides ezmesi kullanılarak yapılır.
“Nam Prik Kaeng Khiao wan” ya da “Gaeng khieo wan” (Tayland yeşil körili ezmesi) :
Muhtemelen Tayland’ın en acılı körisidir. Yeşilbiber, sarımsak, limon lifi, kişniş kökü, karides ezmesi, zencefil, kimyon, kişniş tohumu, beyaz biber taneleri, kafir yaprağının karışımından oluşur ve et ve sebze yemeklerinde kullanılır.
“Nam Prik Kaeng Phet Daeng” ya da “Gaeng ped” (Tayland kırmızı körili ezmesi) :
Her ne kadar yapımında kırmızıbiber ağırlıklı olsa da ve yeşil köriyle aynı malzemeler kullanılsa da, genel olarak Tayland yeşil körili ezmesine göre daha az acılıdır. Bunun nedeni taze yeşilbiber yerine kurutulmuş kırmızıbiberin kullanılmasıdır.
Taaza Masala (Hint Yeşil Körisi) :
Tam olarak sarımsak, zencefil, kişniş ve naneden yapılan yeşil bir karışım olmakla birlikte, daha çok
yahnilerde kullanılmaktadır.
Tikka :
Yoğun olarak et yemekleriyle beraber kullanılmaktadır ve sarımsak, kırmızıbiber, kişniş, karabiber ve sıklıkla da yoğurttan oluşmaktadır.
Bu karışımlar araştırmacılarında dikkatini çekmiş ve bunları kullanan geniş kitlenin sağlık durumları incelenmiş. Bulgular, bu baharatları tüketen kitlelerin bazı hastalıklara yakalanma yüzdelerinin oldukça düşük olduğu yönünde. Gelecek sayımızda körinin zerdeçalını inceleyeceğiz, hoşçakalın.