Modern Umut Beyin Pili

Tıbbi literatürde “nöral implant” olarak isimlendirilen “beyin pili“; cerrahi girişim sonrasında cilt altından elektronik sinir uyarımı yapan klinik bir araçtır.

Prof. Dr. Metin Tulgar
Nöroteknoloji Uzmanı

Beyin pili günümüzde dirençli epilepsi, kronik depresyon, alzheimer ve parkinson hastalığı, solunum yetmezliği ile hareket özürlülerin tedavisinde kullanılmaktadır.

Halen, beyin pillerinin tamamı ABD’de üretilmekte ve başta ABD olmak üzere Kanada, Japonya, Avustralya ile Batı Avrupa ülkelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde ise, son birkaç yıldır  nadiren uygulama yapılmakta, cihaz maliyetlerinin çok yüksek olması (10000 USD – 50000 USD) nedeniyle resmi kuruluşlar (SGK: SSK, Emekli Sandığı, Bağkur vb) haklı olarak hasta seçiminde çok seçici davranılmasını istediğinden uygulama yaygınlaşamamaktadır.

Amerikan yapımı beyin pilleri iki tekniğe dayanmaktadır: radyo dalgaları ile iletişim ve tümüyle implantasyon. Her iki teknikte de implante edilen kısımda elektronik devre elemanları bulunmakta, tam implantasyonda ayrıca cilt altına pil konulmaktadır.

Yeni Sistem: Tulgar Nöro-Implant

Mevcut beyin pillerinin elektronik arızalar, sınırlı pil ömrü (2-5 yıl), programlama güçlükleri ve aşırı maliyet gibi sorunlarını çözmek üzere, ‘Tulgar Nöro-Implant’ adı verilen yeni bir sistem geliştirilmiştir. Transdüksiyon tekniğine dayalı tulgar implant sisteminde, cilt altında hedef sinir dokuya komşu elektrotla kombine pasif eleman, vücut dışından uyarımlıdır. Mevcut implantlarda vücut içine konulan elektronik elemanların arızası halinde ve pil ömrü dolduğunda, değiştirmek için ekstra ameliyat gerekmekte, bu ise ek maddi külfet yanında hasta ve doktor için zaman kaybına neden olabilmektedir. Yeni sistemde ise implante edilen kısımda hiçbir aktif elektronik devre elemanı ve pil bulunmadığından elektronik arıza riski sıfır olup ömür boyu kullanılabilir. Diğer taraftan sistem boyutça % 80 küçülmüş olup, özellikle çocuklarda cerrahi girişim kolaylığı sağlamaktadır. Hastaya sunuş maliyeti de önemli ölçüde (1/2 oranında) azaldığından modern tıbbın bu yöntemine gereksinim duyan hastalara yaygın olarak uygulanabilmektedir.

Yeni Sistemin Avantajları

Beyine müdahale şeklindeki cerrahi için uygun bulunmayan veya bu girişimin başarısız olduğu ya da risk içeren bu uygulamayı benimsemeyen, ilaçlara dirençli epilepsi hastaları için tahribatı daha az olan epilepsi pilleri uygulaması gereklidir. Bu yöntemle, beyine girilmeden boyun alt bölgesine minik bir elektrot yerleştirilir. Böylece epilepsi krizlerinin sıklık ve şiddeti % 50 ila 100 arasında azaltılmakta ve hastanın yaşam kalitesi yükseltilmektedir. Aynı yöntemle, ilaçlarla tedaviye cevap vermeyen kronik depresyon, alzheimer ve parkinson hastalarına da yardımcı olunmaktadır.

Vagus sinir uyarımının beyinde bulunan hissiyatla ilgili sistem üzerinde pozitif etkisi bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış, mutlulukla ilgili vücut kimyasal seviyesini arttırdığı tespit edilmiştir. Beyinde kanlanmayı arttırdığı PET çalışmalarıyla ortaya konulmuştur.

Ülkemizde 29 Mayıs 2007 günü, 24 yıllık bir dirençli epilepsi hastası olan Hacı Ömer Güner’e ilk Türk yapımı beyin pili başarıyla uygulandı. Epilepsi, depresyon, alzheimer ve parkinson hastalarında tulgar implantlarının uygulaması başarıyla sürdürülmektedir.

Türkiye ve Avrupa Birliği dahil patent koruması altına alınmış olup CE, ISO 9001 ve ISO 13485 tam kalite garanti belgeli ve Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı olarak üretilen, yabancı emsallerine göre çok  daha kaliteli ve güvenli tulgar beyin pilleri yarı fiyatla hastalarımızın ve ulusal ekonomimizin yüzünü güldürmektedir.