Ölümü Çocuğa Olduğu Gibi Anlatmak Gerekir

17.10.2012
24
Ölümü Çocuğa Olduğu Gibi Anlatmak Gerekir

Yrd. Doç. Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu, Çocuk, Ergen Psikiyatrisi Uzmanı, Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu, Ölümü Çocuğa Olduğu Gibi Anlatmak Gerekir, Çocuk da yas yutar, çocuk ölüm, çocuk yas dönemiÖlen kişinin geri gelmeyeceği gerçeğinin çocuğa, yaşı ne olursa olsun, hissettirilmesi gerekir. Yurt dışına gitti, uzun bir tatilde, gökyüzünden bizi seyrediyor gibi hikâyeler çocuğun kafasını karıştıracağı için kesinlikle önerilmez.

Yrd. Doç. Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı

Yetişkinler için ölümü çocuğa anlatmak çoğu zaman çok zordur. O nedenle genellikle çocuğa gerçek olmayan hikâyeler anlatılır. Oysa bu şekilde davranmak çocuk için yararlı olmaz.
Ölüm gibi yetişkin zihinsel yapıda bile çözümlemesi oldukça zor ve karışık bir olguyu çocuklara aktarmak zorlu fakat üstesinden gelinebilir bir süreçtir. Beş yaşından küçük çocuklar soyut ile somut ayrımını yapamaz, sık sık hayaller ve gerçekleri karıştırır, mecazdan anlamazlar. Beş yaş sadece başlama noktasıdır. Soyutlama yeteneği buluğ çağına kadar artacaktır. Çocuk etrafındaki yetişkinler daha henüz ona bir şey açıklamadan, onların beden dillerinden, mimiklerinden, gözyaşlarından, konuşma tonlarından, ortamdan hoşa gitmeyen bir olayla karşı karşıya kalındığı hissini alacaktır. Bu bir buçuk, iki yaşındaki çok küçük çocukların bile başarabileceği bir şeydir. Dolayısıyla ölüm konusunda çocuğa bilgi vermesi gereken yetişkinin çocuğun zaten kötü bir habere hazırlıklı olduğunu bilmesi işini kolaylaştırabilir. Yani çocuğun ruhsal yapısı kötü haberi almak için, tamamen kendiliğinden, sanki bir hazırlık yapmıştır. Çocuğa bilgi veren kişi, mümkünse birinci dereceden, ona en yakın yetişkin olmalıdır. Seçilen mekân ferah, aydınlık ve sessiz bir ortam olmalıdır. Anlatma esnasında yetişkin soğukkanlı olmaya özen göstermeli fakat duygularını bastırmak için aşırı bir çabaya da girmemelidir.  Böyle hassas bir konu aktarılırken insanların sesi titreyebilir, gözlerinden yaşlar süzülebilir. Bunlar doğal, insani ve çocuğun da görmesinde sakınca olmayan duygu dışavurumlarıdır. Beş yaşından küçüklere ölümü ve sebep olan süreci tüm açıklığıyla anlatmaya yeltenseniz de, kendi hikâyesini yazacak, kurgu-hayal dünyasında bir yere oturtacak, sizin söylemlerinizle çok ilgilenmiyor görünebilecektir. Bu durumda ısrarcı olmak, onun kendine yarattığı hikâyeyi alaşağı etmenin hiçbir faydası yoktur. Tek önemli nokta, ölen kişinin geri gelmeyeceği gerçeğinin çocuğa, yaşı ne olursa olsun, hissettirilmesidir.  Yurt dışına gitti, uzun bir tatilde, gökyüzünden bizi seyrediyor gibi hikâyeler çocuğun kafasını karıştıracağı için kesinlikle önerilmez. Beş yaş ve üstü çocuklar mezarlık ziyaretinin anlamını, önemini hissedebilirler ve arzu ederlerse yetişkin refakatinde törenlere katılabilirler.

Çocuk da yas yutar

Ölen kişinin ardından yetişkinlerin tutacağı ve tutmasının sağlıklı olduğu yas dönemi önemli bir basamaktır. Abartılı ve çocuğu ürkütebilecek yas ritüelleri dışında çocuğun da yas ortamında bulunması sağlıklıdır. Yetişkinler gibi çocukların da sevdiklerinin arkasından bu sağlıklı duyguyu yaşamaları gerekmektedir. Her çocuk için farklı olmak kaydıyla, altı ay kadar sürebilecek bu süreçte uyku, iştah bozuklukları, hırçınlık, öfke patlamaları, inatçılık, okul çocuklarında ise okul fobisi, dikkat dağınıklığı, ayrılma kaygısı gibi sorunlar sıklıkla gözlenir. Aileler bu hassas geçiş döneminde zorlanma yaşayabilirler. Bu durumlarda çocuk psikiyatrisi hekiminden yardım almaları önerilir.

YAZAR BİLGİSİ
Hergün güncellenen haberleri ve birbirinden özel yazarları ile takipçilerine çok özel bir dünyanın kapılarını aralayan SAGLİKVEYASAMDERGİSİ.com.tr, internette dergi standartlarında takipçilerine sağlıklı yaşamın renklerini sunuyor. Sağlıklı Yaşamın Pusulası’ olan www.saglikveyasamdergisi.com.tr sitesi Sağlık & Yaşam Dergisi’nin yazılı basındaki başarısının sanal ortamdaki en büyük destekçisidir.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.