Romatizmal Hastalıkların Tedavisi

Yaşam boyu süren romatizmal hastalıklar zamanında tedavi edilmediğinde hasta hareket edemez hale gelir. Erken teşhis, doğru dozda ilaçla ağrının kaynağı kontrol altına alınır. Hastalar günlük işlerini rahatlıkla yapar.

Dr. Hakan Rauf Tüfekçi

Romatizmal Hastalıklar Uzmanı 

Bel, bacak ve sırt ağrılarında romatizmal hastalıkların büyük bir rolü vardır. 100’den fazla çeşidi  vardır ve şöyle tanımlanır: ‘Eklem ve çevresindeki dokularda, vücudu kötü kullanmaya, çalışma koşullarına, zamanla aşınmaya, ağır sporlara ya da bağışıklık sistemi hatalarına bağlı ortaya çıkan sorunların meydana getirdiği hastalıkların genel isimdir.

Mekanik ve enflamatuar (iltihaplı) diye iki gruba ayrılır. Bel fıtığı, kireçlenme mekanik nedenlere bağlı olan grupta, ankilozan spondilit, romatoidartrit iltihaplı romatizmal hastalıklar grubunda yer alır. Romatizmal hastalıklarda ana şikayet eklem ve eklem çevresinde ağrılardır. Ağrı nedeniyle eklem fonksiyonları azalabilir ya da tamamen yok olabilir. Bu nedenle erken tanıyla ağrının kökenini bulup doğru tedaviye erken başlamak birçok komplikasyonun ortaya çıkmasını önler. İltihaplı romatizmalarda hastalığa bağlı organ tutulmaları olabilir. Eklem sıvısında azalma ve iltihaplı romatizmal hastalıklarda eklem sıvısının karakter değiştirmesine bağlı eklem çevresindeki dokularda tahribat gelişir. Hastalığın tuttuğu eklemin tipine göre laboratuvar ve radyolojik tanı yöntemlerinden yararlanılıyor. Gerekirse MR, sintigrafi, ultrason, tomografi gibi üst tanı tetkiklerine başvuruluyor.
Hastalar çaresiz değil
Romatizmal hastalıklar yaşam boyu sürüyor. Hastaların birçoğu çektiği ağrıları kader olarak algılıyor. Artı ağrıların ortadan kaldırıldığına dikkat çekiyor: İltihaplı romatizmal hastalıkların artık köküne inen, durduran ana ilaçlar var. Hastalık durdurulunca ağrı şikayeti de ortaya çıkmıyor. Mekanik romatizmal hastalıkta da eklem ve dokular güçlendiren ilaçlarla ağrı azaltılıyor. Artık hastalar eskisi kadar ağrı çekmiyor. Hastalık hayat boyu sürüyor ancak ağrı engelleniyor.
Kortizon tehlikeli mi?
Kortizonla ilgili toplumda birçok yanlış inanış var. Hastalar, kortizonun aşırı kilo yaptığına ve kemik erimesine yol açtığına inanıyor. Uzun süreli yüksek dozda kullanıldığında bu etkileri yapar. Doğru kullanıldığında, düşük dozda verildiğinde özellikle kısa süreli kullanımda iltihaplı romatizmalarda hastanın hayat kalitesini artırmada etkilidir. Ana tedavi değildir, hastalığın nedenini ortadan kaldırmaz ancak hastanın rahatlamasını sağlar.
Tedaviyle eklem korunuyor
Romatizmal hastalıkların tedavisi:

Ağrıyı en kısa zamanda, hastaya en az zararı verecek ilaçlarla yok etmek amaçlanır. Hastalığın ana kaynağı yok edilmeli. Ana neden yok edilmediği müddetçe ağrı ortaya çıkacaktır. Ağrıyı ortadan kaldırmak için basit antaljikler, antienflamatuar ilaçlar ve kortizon kullanılır. Lokal enjeksiyonlarla ağrının azalması sağlanır. Eklem korunarak fonksiyon kaybı önlenir. İltihaplı ro-matizmal hastalıklarda eklem içine kortizon enjeksiyonu sık uygulanır. Fiziksel tıp ve rehabilitasyon yöntemleri özellikle mekanik ağrıları otadan kaldırmada ve ekleme tekrar hareket kazandırmada önemli. Şifalı sular mekanik kökenli romatizmal hastalıkların tedavisinde iyi gelir. İltihaplı romatizmal hastalıkların aktif döneminde ise yararlanılmamalı. Çünkü hastalığı aktive eder.

Hastalık tipine göre şikayet değişiyor
Mekanik ve iltihaplı romatizmal hastalıklarda şikayetler değişiyor. Tüfekçi, ağrıların hangi şikayetlerle birlikte ortaya çıktığını şöyle anlatıyor:
Mekanik romatizmal hastalık

Ağrı gün içinde zamanla ortaya çıkar Hareketle artar Eklemlerin çalışmasıyla ortaya çıkar Eklem çevresinde şişme nadiren görülür Ciltte herhangi bir değişiklik yoktur

İltihaplı romatizmal hastalık

Hasta ağrı şikayetiyle gece uykusundan uyanır Sabah uyandığında ağrı hisseder Eklem çevresinde şişlik ortaya çıkar Gün içinde yapılan hareketle ağrı azalır Ciltte ısı ve renk değişikliğine neden olur
Spor kazalarına dikkat

Spor yaparken yanlış malzeme kullananlar, eklem ve kaslarına aşırı yüklenenler ağrıların ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor. Düzensiz spor yapanlarda ağrı riski artıyor. Hazır olmayan kas ve eklem yapısını zorlayanlar kaslarda yırtıkların oluşmasına ve fonksiyon kayıplarına neden olabiliyor. En sık yapılan hatalardan biri fizik yapısına uygun olmayan sporu seçmek. Çok zayıf olanların vücutlarını geliştirmek uğruna aşırı şekilde ağırlık altına girmeleri. Güçlü bacakları ve hızlı hareket etme yeteneği olmayanların hareket gerektiren tenis, futbol veya basketbola yönelmeleri. Aşırı kilolu ve nefes darlığı çekenlerin yüksek solunum kapasitesi gerektiren sporları tercih etmeleri. Markası ve görüntüsü dikkate alınarak yanlış ayakkabı seçmek sıkça yapılan hatalardan biri. Ayakkabının spora uygunluğu, ayak ve ayak bileğine getirdiği konfor önemli. Tenis oynarken yanlış raket seçimine bağlı el bileği ve dirsek problemlerine sıkça rastlanıyor.