Uyku ve Obezite

Uyku insan hayatında önemli bir rolü vardır. Uykusuzluk veya kalitesiz uyku kısa ve uzun dönemde insan sağlığında ciddi problemlere yol açar. Bu problemlerden biri de az uyuyanlarda karşımıza çıkabilen kilo sorunlarıdır.

Prof. Dr. Levent Kart 

Göğüs Hastalıkları AD

Uyku ile kilo alımının ilişkisi nedir? Bunun açıklamasını bilim adamları bir kaç hipotezle yapmaktadır.

Son çalışmalar göstermiştir ki, özellikle bayanlarda belli süreden az uyuyanlarda zamanla kilo problemleri karşımıza çıkmaktadır.  65 yaş üstü kadınlarda yapılan bir araştırmada 7 saatten az uyuyanlarda kilo alma hızı daha yüksek saptanmıştır. 5 saatten az uyuyanlarda ise 16 yıl sonunda ortalama kilo alma hızı 7-8 saat uyuyanlara göre bir miktar fazla bulunmuştur. Bu kilo artımı aynı zamanda diyabet riskini de artırmaktadır.

Hipotalamik pitiüter fonksiyonlar (beyindeki hormonal organlar) direk olarak yeme, enerji dengesi ve metabolizma ile ilişkilidir. Bu fonksiyonlar bir sirkadyen ritme sahiptir ve uyku-uyanıklık periodları bu ritmi düzenler. Sirkadyen ritmin kesintiye uğraması önemli metabolic etkilere yol açarak metabolik bozukluklara ve obeziteye neden olabilir. Vücuttaki kortizol, glikoz metabolizması ve büyüme hormonu beyin hücrelerindeki oreksin isimli madde ile bağlantılı çalışır ve bu madde direk olarak uyku ve obezite ile ilişkilidir. Ayrıca azalmış uyku süresi kalori alımını artırır ancak enerji kullanımını da sınırlar. Leptin ve grelin adı verilen iştah mekanizmalarını ve kilo dengesini ayarlayan hormonlarda da uykusuzlukta dengesizlikler görülebilmektedir. Uyku yetersizliği gündüz saatlerinde de aktivite azalmasına yol açtığından kilo alınmasının bir diğer nedeni olabilir.

Bu sonuçlar uyku kalitesinin obezite ile olduğu gibi obezitenin yol açtığı diğer sorunlarla da ilgili olduğunu göstermektedir. Düzenli ve yeterli bir uyku uyumak ileride oluşabilecek bazı sağlık sorunlarının önüne geçebilir.