6 Kişiden Biri İnme Geçiriyor

Dünyada ise her yıl 6 kişiden biri inme, sık görülen bir hastalık. İnme dışında sık görülen beyin hastalıkları demans, baş ağrıları, Parkinson hastalığı ve daha az oranda ise MS.

Dr. Hale Gökmen

Nöroloji Uzmanı

İnme dünyada olduğu gibi Türkiye’de de sık görülen bir hastalıktır. Bu hastalar bazen hayat boyu yatağa bağlı kalabileceği için hasta ve yakınları açısından uzun yılları kapsayan sonuçları olabilir.

Beyin sağlığı her şeyden önce koruyucu tıp alanında ele alınması gereken bir konudur. Çünkü beyin hücreleri zarar gördükten sonra geriye dönüş neredeyse imkânsız. Travma, beyin damar tıkanıklığı ya da demans nedeni ile kaybedilen beyin dokusu yeniden oluşmadığından nörolojik hastalıklar ağır sekeller bırakabiliyor ve bu noktada tedavi mümkün olmuyor. Dünya Beyin Günü’nde bu konulara dikkat çekmek ve bu hasarlar oluşmadan önce beynimizi koruyabilmek önemli. Çünkü ister demans ister inme gibi damar tıkanıklığı ya da hipertansiyona bağlı beyin kanaması olsun, birçok nörolojik hastalık aslında koruyucu tedaviler ve hastanın hayat tarzını değiştirmesi ile bir ölçüde önlenebilir.

Beyin sağlığı için Akdeniz tipi beslenin

Hastanın genetik bir yatkınlığı varsa inme gibi hastalıklar tamamen önlenemez. Yine de beyin hasarının en aza indirilmesi önemlidir. Beyin sağlığı açısından en önemli faktör özellikle de beyin damar tıkanıklıkları ve demansta, beslenme ve hastanın yaşam şekli. Beslenme ile ilgili çalışmalar, Akdeniz tipi diyet ile beslenenlerde daha az Alzheimer hastalığı görüldüğünü kanıtladı. Bu tabii daha az hayvani yağ, daha fazla zeytinyağlı yemekler, balıktan zengin bir diyet demek. Balık, fındık, ceviz gibi yemişlerin ve omega 3, folik asitten zengin beslenmenin demansı azalttığı gösterilmiş. Beslenmenin yanında egzersiz de beyin damar hastalıkları ve demansta önemli bir koruyucudur. Hatta başlangıç evresindeki Alzheimer hastalarının egzersizden ciddi şekilde faydalandığını gösteren çalışmalar var.

Depresif ve stresli kişiler daha fazla beyin hastalıklarına yakalanıyor

Beyin sağlığı açısından bir diğer önemli faktör kişinin sosyoekonomik çevresi ve beyin faaliyetleri ile uğraşmasıdır. Sosyal çevresi geniş olmak, arkadaşlar ve yakınları ile birlikte olmak beyni koruyan bir faktör. Bu açıdan bakıldığında yalnız ve depresif kişiler daha fazla beyin hastalıklarına özellikle de Alzheimer’a yakalanır. Özellikle demans 60 yaşından sonra artar. Aynı şekilde beyin damar tıkanıklıkları da 60’lı yaşlardan sonra daha sık görülür. Bundan dolayı da toplumda ortalama yaşama süresi arttıkça beyin hastalıklarının sayısı artıyor. Yaşlanan dünyada beyin hastalıkları gittikçe artan öneme sahip. Meslek olarak tabii ki stresli mesleklerde daha fazla inme ve demans gibi hastalıkların görüleceği söylenebilir. Stres de önemli bir risk faktörü çünkü. Sigara kullanımı, sağlıksız beslenme özellikle de uykusuzluk beyin hastalıklarını artırır. Aynı zamanda stres hem gerilim tipi hem de migren tipi baş ağrılarını artırır. Özellikle de migrenlilerin uyku ve yemek düzeni önemli olduğundan vardiyalı çalışanlarda migren atakları çok daha sık görülür.