Bebek-Çocuklarda Reflü

Reflü veya gastroözofageal reflü, sadece yetişkinlerde görülen bir hastalık değildir. Reflü, sanılanın aksine bebeklerde ve çocuklarda, yetişkinlere göre daha sık görülmektedir.

Prof. Dr. Deniz Ertem

Çocuk Gastronoloji Uzmanı

Bebek ve çocuklarda reflü tablosu oluşum nedenleri farklıdır. Süt çocukluğu döneminde reflü hastalığı görülme sıklığı yüzde 2-10 arasında değişir.

Altıncı aydan sonra katı gıdalara geçiş, bebeğin desteksiz oturabilir hale gelmesi ve 1 yaşına doğru yürümeye başlamasıyla birlikte reflü görülme sıklığı belirgin olarak azalır, ancak bazı çocuklarda 1 yaşından sonra da devam edebilir.

Mide içeriğinin (midede bulunan asit, sindirim enzimleri bazen de safranın) öğürme veya zorlanma olmaksızın yemek borusuna istemsiz olarak kaçmasına reflü denir.

Reflü Hastalığı İçin Başlıca Risk Faktörleri Nelerdir?

Reflü hastalığında, reflü atakları sıktır ve çocukta birçok yakınmaya neden olur. Bu yakınmalar tedavi edilmediği takdirde reflüye bağlı komplikasyonlar gelişebilir.

Erken (prematüre) doğum (yemek borusunun alt uçundaki kapağın fonksiyonel gelişimindeki yetersizlik)
Obezite
İnek sütü alerjisi
Karın içi basıncı arttıran durumlar
Midenin geç boşalması
Mide fıtığı (hiatus herni)
Yemek borusunun hareket bozukluğu
Beyin ve sinir sistemi hastalığı
Yemek borusunun gelişimsel anormallikleri (özofagus atrezisi, fistül vs.)

Reflü Hastalığında Tanı Nasıl Konulur?

Tanı için bebeğin yakınmaları ve beslenmesinin ayrıntılı öyküsü çoğu zaman yeterlidir. Fizyolojik reflüde basit beslenme önerileriyle takip yeterlidir. İleri tetkik yapılmasına nadiren gerek duyulur. Hastanın yakınmaları ciddi ise araştırma yapılması gerekir.

Süt çocukluğu döneminde idrar yolu enfeksiyonu, doğumsal diyafram hernisi, yemek borusuyla ilgili anatomik bozukluklar, pilor stenozu (mide çıkışında darlık) ve inek sütü alerjisi gibi hastalıkların araştırılması gerekebilir. Yakınmaların ciddiyetine göre seçilmiş hastalarda bazı kan, idrar testleri ve sindirim sisteminin radyolojik olarak görüntülemesi, 24 saat pH incelemesi ile endoskopi ve biyopsi gibi ileri tetkiklere ihtiyaç duyulabilir.

Süt çocuklarında:

Kusma
Beslenirken huzursuzluk, öksürük
Beslenmeyi reddetme
Kilo almada duraklama / kilo alamama
Beslenme sonrası dönemde, bebeğin geviş getirme benzeri ağız hareketleri yapması
Beslenme sonrasında bebeğin başını ve gövdesini geriye atarak yay gibi bir görünüm alması
Boğulur gibi olma (morarma), yaşamı tehdit eden olay

Büyük çocuklarda:

Bulantı
Kusma
Yemekten sonra karın ağrısı
Erken doyma ve bulantı nedeniyle yemek yiyememe
Ağız kokusu (enfeksiyonlardan bağımsız)
Yemeklerin ağza gelmesi
Göğüste yanma hissi
Kilo kaybı,
Tedavi Edilmeyen Reflü Hastalığı Büyüme Geriliğine Neden Olabilir

Reflü hastalığının tedavisinde amac yakınmaları ortadan kaldırarak, çocuğun yaşam konforunu arttırmak ve komplikasyonların gelişmesini önlemektir. Tedavi edilmeyen reflü hastalığı büyüme geriliğine, yemek borusu iltihabına (özofajit) ve buna bağlı kanamaya, kansızlığa, yemek borusunda daralmaya, beslenmeyle ilişkili davranışsal problemlere ve astım benzeri (uzamış öksürük, hışıltı) tabloya neden olabilir.

Basit beslenme önerileri, sık aralıklarla ve küçük porsiyonlarla beslenme, beslenme sonrası en az yarım saat yatar pozisyonda bulunmama, reflüye neden olabilecek asitli, yağlı ve baharatlı gıdalardan kaçınma hastalıktan korunmada önem taşır.

Reflü hastalığında, beslenme düzeninin yanı sıra ilaç tedavisi de gereklidir ve bu tedavide mide asidini baskılayıcı ilaçlar ile besinlerin mideden yemek borusuna kaçmasını engelleyen ilaçlar kullanılır. Çocuklarda reflü hastalığında ilaç tedavisi çoğunlukla yeterli olmakta, cerrahi tedaviye nadiren gerek duyulmaktadır.